یکی از اولویتهای نظام جمهوری اسلامی ایران وضع قوانین و مقررات عمومی در موضوع جمعیت و مبتنی بر الزامات «سیاستهای کلی جمعیت» (1393) است، بنابراین ضروری است، مجموعه مندرجات قوانین و مقررات متناسب با شرایط و ویژگیهای جمعیتی بازنگری و روزآمد شود. برای تحقق نظام جمعیتی مطلوب، لازم و ضروری است که شاخصهایی مناسب برای تقنین سیاستهای جمعیتی و فرزندآوری شناسایی شود. این امر محقق نمیشود، مگر اینکه قوانین و مقررات جمعیتی دولت جمهوری اسلامی ایران از اوایل انقلاب اسلامی تاکنون، آسیبشناسی شود. ضرورت پرداختن تحقیق آن است که سیاستهای جمعیتی و فرزندآوری، اهمیت بسزایی در تحقق برنامهی توسعهی دولت دارد و از مؤلفههای اقتدار، قدرت ملی و استحکام نظام است. بهعلاوه دولت جمهوری اسلامی ایران، در اتخاذ سیاستها و قوانین جمعیتی با تناقضاتی مواجه شده که ناشی از نداشتن شاخصهای معین در تقنین سیاستهای جمعیتی و بیتوجهی به شناور بودن موضوع جمعیت در زمانها و مکانهای مختلف است؛ بنابراین نگارندگان به شیوهی توصیفی و تحلیلی در پی پاسخگویی به این سؤال هستند که «با توجه به آسیبشناسی نظام قانونگذاری در حوزهی جمعیت، کدام شاخصها میتواند اهداف سیاستهای مربوط به جمعیت را تأمین کند؟» با آسیبشناسی قوانین و سیاستهای جمعیتی کنونی، آشکار خواهد شد که نظام جمعیتی کشور، آسیبدیده است؛ ازاینرو، برای خروج از این وضعیت و رسیدن به یک نظام جمعیتی مطلوب، دولت باید در تقنین سیاستهای جمعیتی با لحاظ شاخصهایی ضریب خطای قانونگذار را کاهش دهد تا در عین کارایی قوانین و اثربخشی آن، بتواند اهداف جمعیتیاش را محقق سازد. از مهمترین شاخصهای شناسایی شده برای تقنین سیاستهای جمعیتی، میتوان به مصالح عامه، توجهبه اسناد بالادستی و اثربخشی آن درقوانین و مقررات مربوطه، لحاظ نمودن منطقهگرایی و توجه به کیفیت جمعیتی و تمرکز بر اصل تناسب اشاره کرد.
امانی، مهدی، (1388). جمعیتشناسی عمومی ایران، تهران: سمت.
ایزدی، حسن، (1380). تبدیل روستا به شهر و نقش آن در توسعه روستایی، (پایاننامه دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس).
جاوید، محمدجواد و مریم مهاجری، (1397). «مبانی مداخله دولت در نهاد خانواده در نظام حقوقی ایران»، مطالعات راهبردی زنان، ش 82.
حبیبنژاد، احمد و همکاران، (1396). «خانواده محوری در نظام مالیاتی با تأکید بر نظام حقوق مالیاتی ایران»، مطالعات جنسیت و خانواده، سال 5، ش2.
خمینی، سید روحالله، (1378). صحیفه امام، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
رستمی، ولی و حمیدرضا سلیمی، (1397). «اصل تناسب در نظارت قضایی بر اعمال صلاحیتهای اختیاری در حقوق اداری انگلستان»، مطالعات حقوق عمومی، تهران: دانشگاه تهران، دوره 48، ش 4.
رضوانی، محمدرضا، (1381). «تحلیل عملکرد سیاستهای آمایش ملی و منطقهای در رابطه با افزایش جمعیت در استان سمنان»، پژوهشهای جغرافیایی، تهران: دانشگاه تهران، ش 42.
زنجانی، حبیبالله، (1371). بررسی باروری در ایران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی در ایران.
سیاح، مونس و همکاران، (1391). «بررسی اهمیت زمان در اعمال سیاستهای جمعیتی با استفاده از مدل پویایی سیستم»، مطالعات راهبردی زنان، ش 55.
شیخی، محمدتقی، (۱۳۷۹). جمعیت و تنظیم خانواده، تهران: شرکت سهامی انتشار.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، (۱۳۸۷). حقوق اداری، تهران: سمت.
عظیمزاده اردبیلی، فائزه و زهرا جلالی، (1397). «آسیبشناسی سیاست کنترل موالید و قانون تنظیم خانواده»، فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، ش 68.
عظیمزاده اردبیلی، فائزه و انسیه خدایی، (1391). «فرهنگ کنترل موالید و فرهنگ اجتماعی»، فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، ش 57.
علیئی، محمدولی، (1394). «نقش جمعیت و سیاستهای جمعیتی در استحکام ساخت درونی قدرت نظام جمهوری اسلامی ایران»،آفاق امنیت، ش 28.
غمامی، محمدمهدی و حسین عزیزی، (1393). «بایستههای تغییر سیاستهای تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات راهبردی زنان، ش 66.
کاتوزیان، ناصر، (1394). حقوق خانواده، تهران: شرکت سهامی انتشار.
کریمی، عبدالعلی، (1393). «سیر تحول کنترل جمعیت در ایران»،سیاست کلان، ش ۳.
کلانتری، صمد، (۱۳۷۸). جمعیت و تنظیم خانواده، اصفهان: فروغ ولایت.
گزارش شورای عالی انقلاب فرهنگی، (۱۳۹۳). «ساختار و روند جمعیتی ایران و لزوم تجدیدنظر در سیاستهای جمعیتی»،سیاست کلان، ش۳.
متین، عطاءالله و ژاله دونلو، (۱۳۸۳). جمعیت و تنظیم خانواده در جمهوری اسلامی ایران، تهران: فوران.
محمدی، محمد جواد، (1389). «تحولات جمعیتی، چالشهای پیشرو و لزوم تجدیدنظر در سیاستهای جمعیتی ایران»، برداشت دوم، ش ۱۱ و ۱۲.
مشفق، محمود و همکاران، (1391). «چشمانداز تحولات جمعیتی ایران: لزوم تجدیدنظر در سیاستهای جمعیتی»، مطالعات راهبردی زنان، ش 55.
ملک افضلی اردکانی، محسن و محمدعلی هاشمی، (1394). «مبانی فقهی سیاستهای جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اندیشههای مقام معظم رهبری»، حکومت اسلامی، ش 76.
غمامی,محمد مهدی , مهاجری,مریم , جاوید,محمدجواد و حکمت نیا,محمود . (1398). آسیب شناسی سیاست های تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص های مطلوب. مطالعات راهبردی زنان, 22(86), 31-58. doi: 10.22095/jwss.2020.202681.2140
MLA
غمامی,محمد مهدی , , مهاجری,مریم , , جاوید,محمدجواد , و حکمت نیا,محمود . "آسیب شناسی سیاست های تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص های مطلوب", مطالعات راهبردی زنان, 22, 86, 1398, 31-58. doi: 10.22095/jwss.2020.202681.2140
HARVARD
غمامی محمد مهدی, مهاجری مریم, جاوید محمدجواد, حکمت نیا محمود. (1398). 'آسیب شناسی سیاست های تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص های مطلوب', مطالعات راهبردی زنان, 22(86), pp. 31-58. doi: 10.22095/jwss.2020.202681.2140
CHICAGO
محمد مهدی غمامی, مریم مهاجری, محمدجواد جاوید و محمود حکمت نیا, "آسیب شناسی سیاست های تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص های مطلوب," مطالعات راهبردی زنان, 22 86 (1398): 31-58, doi: 10.22095/jwss.2020.202681.2140
VANCOUVER
غمامی محمد مهدی, مهاجری مریم, جاوید محمدجواد, حکمت نیا محمود. آسیب شناسی سیاست های تقنینی جمعیتی جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص های مطلوب. مطالعات راهبردی زنان, 1398; 22(86): 31-58. doi: 10.22095/jwss.2020.202681.2140