مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

طراحی مدل مسئولیت سازمانی با تاکید بر بهبود شرایط کاری زنان شاغل (مورد مطالعه: سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سکینه نوری نسب 1
سید محمد زرگر 2
احتشام رشیدی 3
1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان،
3 استادیار، گروه مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
10.22095/jwss.2025.469989.3525
چکیده
امروزه، تعداد زنان شاغل در سازمان ها به شدت افزایش یافته و آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت بسیاری از سازمان‌ها ایفا می‌کنند. با این وجود، هنوز شرایط سازمان‌ها برای فعالیت زنان شرایط مطلوبی ندارد و آن‌ها نتوانسته‌اند نسبت به ایفای مسئولیت خود در قبال این قشر از جامعه موفق باشند. از این رو، هدف تحقیق طراحی مدل مسئولیت سازمانی با تاکید بر بهبود شرایط کاری زنان شاغل است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی-توسعه‌ای و به لحاظ روش‌شناسی از نوع تحقیق آمیخته محسوب می‌شود. در مرحله کیفی، از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و تکنیک تحلیل مضمون برای طراحی مدل استفاده شد. بدین منظور با 20 نفر از خبرگان که با روش هدفمند مبتنی بر معیار انتخاب شدند، مصاحبه به‌عمل‌آمد. در بخش کمی نیز با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS به اعتبارسنجی الگوی ایجاد شده پرداخته شد. بدین‌منظور با ابزار پرسشنامه از 89 نفر از کارمندان زن در سازمان جهاد کشاورزی در استان سمنان نظرخواهی شد. براساس یافته‌ها، پنج دسته متغیر شامل مسئولیت سازمانی، راهبردها و اقدامات، پیش‌آیندها، عوامل تعدیل‌گر و پیامدها شناسایی گردید. براساس یافته‌های بخش کمی، کلیه عوامل شناسایی شده و مدل تایید شد. همچنین، مقدار ضریب تعیین محاسبه شده برای مسئولیت سازمانی مقدار 785/0 و برای متغیر پیامدها 719/0 است. نهایتا، نتایج تحقیق نشان داد که مسئولیت سازمانی برای بهبود شرایط کاری زنان دارای ابعاد چندگانه شامل اخلاقی، دینی و شرعی، نوع دوستانه، قانونی، شغلی و اصول وقواعد سازمانی است و مجموعه‌ای از معیارهای انسانی و سازمانی را در برمی‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
مسئولیت سازمانی
زنان شاغل
سازمان جهاد کشاورزی
تحلیل مضمون
  • بازرگان هرندی، عباس (1387). روش تحقیق آمیخته: رویکردی برتر برای مطالعات مدیریت. دانش مدیریت، 21(4)، 36-19. https://jmk.ut.ac.ir/article_26999.html .
  • بشیری منش، نازنین، قدم‌یاری، نسرین، و احمدی، حدیث (1401). مسئولیت اجتماعی شرکت و حضور زنان در هیئت‌مدیره. زن در توسعه و سیاست، 20(3)، 363-343. Doi:22059/jwdp.2022.336023.1008133 .
  • بوستانی، مریم، طبرسا، غلامعلی، رضاییان، علی، و هادی‌زاده، اکرم (1401). طراحی و تبیین مدل پرورش توانمندی‌های مدیریتی زنان در سازمان‌های دولتی. مطالعات مدیریت راهبردی، 13(51)، 125-105. Doi: 22034/SMSJ.2022.157952. .
  • حیدری، زهرا، کشاورز، عباس، غفاری، زاهد، و مرشدی‌زاد، علی (1397). موانع مشارکت نخبگان سیاسی زن در عرصه تصمیم گیری‌های سیاسی و مدیریتی؛ (مطالعه موردی: زنان نماینده مجلس). پژوهشنامه علوم سیاسی، 4(53)، 94-63. Doi:  1001.1.1735790.1397.14.1.3.8 .
  • چشمه‌قصابانی، ناهید، ملک الساداتی، سعید، و ناجی میدانی، علی‌اکبر (1400). ابعاد منطقه‌ای شکاف جنسیتی دستمزد شاغلان بخش دولتی و خصوصی در بازار کار شهری ایران‌: رویکرد تجزیۀ نئومارک. اقتصاد شهری، 4(2)، 90-77. Doi: 22108/UE.2020.122909.1142 .
  • دهقان، امین، زارع، قاسم، و احمدی‌نسب، مجتبی (1399). مدل‌سازی عوامل مؤثر بر ایجاد تبعیض جنسیتی در مدیریت ورزش کشور از دیدگاه کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان یزد. زن و جامعه، 3(43)، 148-129. Doi: 1001.1.20088566.1399.11.43.7.5 .
  • عباسی، طیبه، طبرسا، واعظی، کمال، و زارع، مریم (1399). انتظارهای‌ زنان از سازمان‌های دولتی؛ تا چه حد انتظارهای‌ زنان از سازمان‌های دولتی محقق می‌شود؟ مطالعات مدیریت دولتی ایران، 3(4)، 41-23. Doi:  10.22034/JIPAS.2021.287908.1186 .
  • قائمی، زینب، و میگون‌پروری، محمدرضا (1398). بررسی میزان مسئولیت‌پذیری اجتماعی زنان در مقایسه با مردان (مطالعه موردی: کارکنان مالی شهر شیراز). پژوهش‌های میان‌رشته‌ای زنان، 1(1)، 53-37. Doi: 52547/.1.1.37 .
  • Broadbent, J. (2016). A gender agenda. Meditari Accountancy Research, 24(2), 169-181. Doi: 1108/MEDAR-07-2015-0046.
  • Brulhart, F., Gherra, S., & Quelin, B. V. (2019). Do stakeholder orientation and environmental proactivity impact firm profitability? Journal of Business Ethics, 158(1), 25–46. Doi:10.1007/s10551-017-3732-y.
  • Braun, P. (2010). Going green: women entrepreneurs and the environment. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 2(3), 245-259. Doi:1108/17566261011079233.
  • Cuesta-Valiño, P., Rodríguez, P. G., & Núñez-Barriopedro, E. (2019). The impact of corporate social responsibility on customer loyalty in hypermarkets: A new socially responsible strategy. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 26, 761–769. Doi:1002/csr.1718.
  • Cowan, K., & F. Guzman. (2020). How corporate social responsibility Reputation, Sustainability Signals, and Country-of- Origin Sustainability Reputation Contribute to Corporate Brand Performance: An Exploratory Study. Journal of Business Research, 117, 683–693. Doi:1016/j.jbusres.2018.11.017.
  • Farradinna, S. & Halim, F. (2016). The Consequences of Work-family Conflict, Burnout and Organizational Commitment among Women in Indonesia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 219, 241-247. Doi: 1016/j.sbspro.2016.05.012.
  • Feng, Z.-Y., Chen, C.R., & Tseng, Y.J. (2018). Do capital markets value corporate social responsibility? Evidence from seasoned equity offerings. Journal of Banking & Finance, 94, 54–74. Doi: 1016/j.jbankfin.2018.06.015.
  • García-Sánchez, I. M., Martínez-Ferrero, J., & García-Meca, E. (2018). Board of directors and corporate social responsibility in banking: The moderating role of bank regulation and investor protection strength. Australian Accounting Review, 28(3), 428–445. Doi: 1111/auar.12199.
  • Gupta, P.& Srivastava, S. (2021). Work–life conflict and burnout among working women: a mediated moderated model of support and resilience. International Journal of Organizational Analysis, 29(3), 629-655. Doi: 1108/IJOA-12-2019-1993.
  • Hyun, S., Kim, J. M., Han, J. & Anderson, M. (2022). Female executive leadership and corporate social responsibility. Accounting & finance, 62(3), 3475-3511. Doi: 1108/IJOA-12-2019-1993.
  • Kakabadse, N.K., Figueira, C., Nicolopoulou, K., Hong Yang, J., Kakabadse, A.P. and Özbilgin, M.F. (2015). Gender diversity and board performance: women’s experiences and perspectives. Human Resource Management, 54(2), 265-281. Doi: 1002/hrm.21694.
  • Khamis, N. & Ismail, K. (2022). The impact of corporate social responsibility on corporate image in the construction industry: a case of SMEs in Egypt. Journal of Sustainable Finance & Investment, 12(1), 128-146. Doi: 1080/20430795.2021.1930992
  • Lee, K., Conklin, M., Cranage, D.A., Lee, S. (2020). The role of perceived corporate social responsibility on providing healthful foods and nutrition information with health consciousness as a moderator. International Journal of Hospitality Management, 37, 29–37. Doi: 1016/j.ijhm.2013.10.005.
  • Li, Y., Chen, M., Lyu, Y., Qiu, C. (2016). Sexual harassment and proactive customer service performance: the roles of job engagement and sensitivity to interpersonal mistreatment. J. Hosp. Manag, 54, 116–126. Doi: 10.1016/j.ijhm.2016.02.008.
  • Liao, L., T. Lin, & Zhang, Y. (2018). Corporate board and corporate social responsibility assurance: Evidence from china. Journal of Business Ethics, 150(1), 211–25. Doi: 10.1007/s10551-016-3176-9.
  • Mao, Y., He, J., Morrison, A.M., & Andres Coca-Stefaniak, J. (2020). Effects of tourism CSR on employee psychological capital in the COVID-19 crisis: from the perspective of conservation of resources. Current Issues in Tourism, 24(19), 2716-2734. Doi: 1080/13683500.2020.1770706.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons.
  • Mousa, M., Massoud, H. K., & Ayoubi, R. M. (2020). Gender, diversity management perceptions, workplace happiness and organizational citizenship behaviour. Employee Relations: The International Journal, 42(6), 1249–1269. Doi: 1108/ER-10-2019-0385.
  • Park, S., Song, S., & Lee, S. (2017). How do investments in human resource management practices affect firm-specific risk in the restaurant industry? Cornell Hospitality, 58 (4), 374–386. Doi: 1177/193896551770453.
  • Pfajfar, G., Shoham, A., Małecka, A. & Zalaznik, M. (2022). Value of corporate social responsibility for multiple stakeholders and social impact – Relationship marketing perspective. Journal of Business Research, 143, 46–61. Doi: 1016/j.jbusres.2022.01.051.
  • Perez, P. (2019). The Drama-Free Workplace. Hoboken, NJ: Wiley.
  • Shabbir, M.S. (2018). The determination ofmoney: a comparative analysis of zakat (alms) and income tax payers among selected ASEAN countries. Global Review of Islamic Economics and Business, 6(1), 051–061. Doi: 14421/grieb.2018.061-04.
  • Siboni, B., Sangiorgi, D., Farneti, F. & de Villiers, C. (2016). Gender (in) accounting: insights, gaps and an agenda for future research. Meditari Accountancy Research, 24(2), 158-168. Doi: 1108/MEDAR-04-2016-0054.
  • Soares, R., Marquis, C., & Lee, M. (2011). Gender and corporate social responsibility: It's a matter of sustainability. Catalyst report.
  • Storr, R. (2021). The poor cousin of inclusion”: Australian Sporting Organizations and LGBT+ diversity and inclusion. Sport Management Review, 24(3), 410–420. Doi: 1016/j.smr.2020.05.001.
  • Taylor, C.L., Ivcevic, Z., Moeller, J. (2022). Gender and Emotions at Work: Organizational Rank Has Greater Emotional Benefits for Men than Women. Sex Roles, 86, 127–142. Doi: 10.1007/s11199-021-01256-z.
  • Tziner, A., (2013). Corporate Social Responsibility (CSR) activities in the workplace: A comment on Aguinis and Glavas. Journal of work and organizational psychology, 29(2), 91-93. Doi: 5093/tr2013a13.
  • Werts, C. E. Linn, R. L. & Joreskog, K. G. (1974). Intra Class Reliability Estimates; Testing Structural Assumptions. Educational and Psychological Measurement, 34 (1), 177 -190. Doi: 10.1177/001316447403400104.
  • Yang, W., Yang, J. & Gao, Z. (2019). Do Female Board Directors Promote Corporate Social Responsibility? An Empirical Study Based on the Critical Mass Theory. Emerging Markets Finance and Trade, 15(55), 3452-3471. Doi: 1080/1540496X.2019.1657402.
  • Yarram, S.R. & Adapa, S. (2021). Board gender diversity and corporate social responsibility: Is there a case for critical mass? Journal of Cleaner Production, 278, 123319. Doi: 1016/j.jclepro.2020.123319.
  • Zhang, J. Q., H. Zhu, & Ding, H. (2013). Board composition and corporate social responsibility: An empirical investigation in the post sarbanes-oxley era. Journal of Business Ethics, 114 (3), 381–92. Doi: 10.1007/s10551-012-1352-0.
  • Zulfiqar, S., Sadaf, R., Popp, J., Vveinhardt, J. & Máté, D. (2019). An Examination of Corporate Social Responsibility and Employee Behavior: The Case of Pakistan. Sustainability, 11, 3515. Doi: 10.3390/su11133515.
مطالعات راهبردی زنان
دوره 27، شماره 105
پاییز 1403
صفحه 123-154