مقدمه: هدف پژوهش حاضر واکاوی و مطالعهی تجارب و ادراکات، نیازها و چگونگی گذران اوقات فراغت دانشجویان دختر در خوابگاه دانشگاه یزد است. روش: رویکرد پژوهش حاضر، کیفی بوده و از نمونهگیری هدفمند استفادهشده است. مشارکتکنندگان در این پژوهش، 12 دانشجوی دختر مقطع کارشناسی دانشگاه یزد بودند که اطلاعات آنها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و دادهها با استفاده از روش تحلیل تماتیک تجزیهوتحلیل شده است. یافته ها: بر اساس نتایج، 17 مضمون اصلی و 112 مضمون فرعی شناسایی شدند. تجارب و ادراکات مثبت دانشجویان از گذران اوقات فراغت شامل 4 مضمون اصلی: افزایش سرمایه اجتماعی، ارتقاء ویژگیهای روانشناختی و تمرین اخلاق، خودباوری و شکوفایی فردی، کسب مهارت و شناخت توانمندیها بوده است. در واکاوی تجارب و ادراکات منفی اوقات فراغت دانشجویان نیز 4 مضمون اصلی شامل: تفاوتهای فرهنگی و روابط تنشزا، نداشتن مهارتهای ارتباطی، شرایط سخت و ناآرام محیطی و روانی خوابگاه، ناهنجاریهای اخلاقی شناساییشده است. در مطالعه نیازهای گذران اوقات فراغت 4 مضمون اصلی شامل: اصلاحات فرهنگی - اجتماعی، نبود خدمات و تجهیزات، برنامهریزی تعاملی و هوشمندانه، آموزش و اشتغال آفرینی بهدستآمده است. در مطالعه روش گذران اوقات فراغت 5 مضمون اصلی شامل: آموزش و یادگیری، تفریح و سرگرمی، فعالیتهای هنری - مهارتی، فعالیتهای فکری - ورزشی، فعالیتهای فرهنگی - اجتماعی به دست آمد.
اشتری ماهینی، مریم، سبحانی نژاد، مهدی، و میرزامحمدی، محمدحسن (1399). بررسی نیازهای اوقات فراغت، رتبهبندی و ارائه پیشنهادهایی برای بهبود برنامههای اوقات فراغت دانشجویان دختر پردیس دانشگاه شاهد. دومین کنفرانس ملی علومانسانی و توسعه، شیراز.
افراسیابی، حسین، و مداحی، جواد (1395). بازنمایی و تبیین نقش اوقات فراغت در اعتیاد به سیگار در میان دانشجویان. برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 7 (26)، 216-178. Doi: 22054/qjsd.2016.4974.
امیری، سید محمدمهدی، جمشیدیان، لیلا، ترک فر، احمد، و آروین، حمید (1399). عوامل مؤثر بر ماندگاری فرهنگ اوقات فراغت ورزشی سالمندان در پی شیوع ویروس کویید-19.پژوهش در ورزش تربیتی، 8(21)، 160-139. Doi: 1001.1.25382721.1399.8.21.6.6.
پاپی نژاد، شهربانو، تاجالدین، محمدباقر، و محدثی گیلوایی، حسن (1400). مطالعه تجربه زیسته نومکانی دختران ساکن شهر تهران.مطالعات راهبردی زنان، 24(94)، 74-51.
تابعیان، حسن، جهانگیری، جهانگیر، زهری بیدگلی، سید محسن، و زرآور، فروزنده (1392). مطالعه جامعهشناختی سبکهای زندگی بهنجار و نابهنجار دختران: مطالعه موردی دختران ورزشکار، زن و جامعه، 4(14)، 31-1.
تندنویس، فریدون، و زارعی، علی (1382). مقایسه نحوه گذران اوقات فراغت دانشجویان علوم پزشکی با دانشجویان غیرپزشکی و آزاد، علوم حرکتی و ورزش، 2 (2)، 25-18.
ثناگو، اکرم، جویباری، لیلا،کاووسی، علی، حسابی، مهدی، و سبزی، زهرا (1389). نحوه گذراندن اوقات فراغت دانشجویان در برخی دانشگاههای استان گلستان، دانشکده پرستاری و مامایی بویه گرگان، ۷ (۲)، 75-65.
جنکینز، ریچارد (1385). پی یر بوردیو. ترجمه لیلا جوهرافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نی.
حسینی، سید محمدصادق، سرحدی، محسن، و نورانی قرابرقع، سحر (1398). همبستگی استفاده از زمان با کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در دانشجویان دختر خوابگاهی. مدیریت ارتقای سلامت. ۸ (۳)، ۴۶-۵۲.
حضوری، محمد، آصفری، محدثه، اکبری، ولی اله، شاه سیاه، مرضیه، اسماعیلی، معصومه، ، و رمضانی پور، الهام (1399). همبستگی دریافت گروههای غذایی با افسردگی در دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشگاه علوم پزشکی قم. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم، 14(9)، 38-28. 52547/qums.14.9.28 Doi:.
حیدری نژاد، صدیقه، و لسانی جویباری، فرزانه (1388). بررسی میزان رضایتمندی دانشجویان ساکن در خوابگاههای دانشجویی دانشگاه شهید چمران اهواز از فعالیتهای فوقبرنامه ورزشی،پژوهشنامه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، 5(9)، 14-1.
دومازدیه، ژوفر (1352). زمان فراغت از دیدگاه تاریخی و جامعه شناسانه، ترجمه آدینه، فرهنگ و زندگی، 12، 13-23.
رحیمی، امیر حسام، خیامیان، زهره، قهرمان تبریزی، کوروش، و شریفیان، اسماعیل (1396). مقایسه عوامل مؤثر بر توسعه ورزش همگانی در خوابگاههای دانشجویی،پژوهش در ورزش تربیتی، 5(13)، 192-175. Doi: 10. 2089/res.2017.3512.1241 .
رفعت جاه، مریم، رشوند، مرجان، و شهیدی زندی، مریم (1389). تبیین جامعهشناختی فعالیتهای فراغتی دختران جوان با تأکید بر عوامل آسیبشناختی آن،مطالعات راهبردی زنان، 13(50)، 80-29. .1001.1.20082827.1389.13.50.3.6. Doi:.
ساعتچیان، وحید، میرزازاده، زهرا سادات، و صدوقی نوقابی، سیما (1396). ارتباط مهارتهای اوقات فراغت ورزشی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دختر دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع)، پایاننامه کارشناسیارشد مؤسسه آموزش عالی امام رضا (ع)، دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی.
سبحانی نژاد، مهدی، و زراعتی، محسن (1394). تأثیر آموزش مهارتهای اجتماعی بر رشد سازگاری فردی دانشجویان دختر دانشگاه علوم پزشکی مازندران، پژوهشهای آموزش و یادگیری، 12(2)، 174-163. Doi: 10. 2070/2.7.163.
کوزر، لوئیس (1380). زندگی و اندیشه بزرگان جامعهشناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی.
کیان، مرجان (1394). نحوه گذران اوقات فراغت دانشجویان و رابطه آن با متغیر جنسیت (مطالعه مورد؛ پردیس دانشگاه خوارزمی، پژوهشهای آموزش و یادگیری، 12(1)، 164-151. Doi:22070/2.6.151.
محمدپور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی، ضد روش، تهران: انتشارات جامعه شناسان.
محمدپور، فهیمه (1399). مدیریت زمان و اوقات فراغت در دانشجویان خوابگاهی با توجه به تعالیم قرآنی، مجله مطالعات قرآنی، 44(11)، 369-345.
مقصودی، سوده، عبدالحسینی، زهرا، و سلیمانی، زینب (1392). بررسی نحوه گذران اوقات فراغت و روند تغییرات آن در ایران، کنگره ملی اوقات فراغت و سبک زندگی جوانان.
منصوری، مریم، فرزان، فرزام، و حمیدی، مهرزاد (1399). مدل پارادایمی گذران اوقات فراغت دانشجویان، پژوهشهای فیزیولوژی و مدیریت در ورزش، 12(4)، 140-125.
موسوی، سید حسین، و کردلو، حسین (1396). بررسی راهکارهای غنیسازی اوقات فراغت دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان،فصلنامه علوم ورزش، 9(25)، 82-61. Doi: 1001.1.20087624.1396.9.25.4.8 .
وهستانی، حسینعلی، و خلیلزاده، علیاصغر (1378). پژوهشی در اوقات فراغت و راههای بهرهوری از آن، مشهد: تیهو.
هی وود، لس و همکاران (1380). اوقات فراغت، ترجمه محمد احسانی، تهران: امید دانش.
Aitchison, C & M leod, N.E .(2000). Leisure and Tourism Landscape, Routledge.
Arent, S.M, Landers D.M, Etnier J.L .(2000). The effects of exercise on mood in older adults: A meta analytic review. Journal of Ageing and Physical Activity, 8(4), 407-430. Doi: 1123/japa.8.4.407
Braun, V. and Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychol-ogy.Qualitative Research in Psychology, 3 (2). pp. 77-101. ISSN1478-0887
Camacho-Murillo, A., Gounder, R., & Richardson, S .(2021). Regional destination attributes that attract domestic tourists: the role of man-made venues for leisure and recreation. Heliyon, 7(6), e07383. Doi: 1016/j.heliyon.2021.e07383.
Chang, L. C., Dattilo, J., Hsieh, P. C., & Huang, F. H .(2021). Relationships of leisure social support and flow with loneliness among nursing home residents during the COVID-19 pandemic: An age-based moderating model. Geriatric Nursing, 42(6), 1454-1460. Doi: 1016/j.gerinurse.2021.08.014.
Comber, S., Arribas-Bel, D., Singleton, A., & Dolega, L .(2020). Using convolutional autoencoders to extract visual features of leisure and retail environments. Landscape and Urban Planning, 202, 103887. Doi: 1016/j.landurbplan.2020.103887.
Escaron, A. L., Vega-Herrera, C., Martinez, C., Steers, N., Lara, M., & Hochman, M .(2021). Impact of a school-level intervention on leisure-time physical activity levels on school grounds in under-resourced school districts. Preventive medicine reports, 20(22), 101377. Doi: 1016/j.pmedr.2021.101377.
Green, E. & S. Hebron, & D. Woodward .(1990). Women’s Leisure, what leisure, London, Macmillan.
Haase A, Steptoe A, Sallis J, Wardle J .(2004). Leisure-time physical activity in university students from 23 countries: associations with health beliefs, risk awareness, and national economic development. Prev Med, 39(1), 182-190. Doi: 1016/j.ypmed.2004.01.028.
Hargreaves, j. )1989(. The promise and problems of women’s leisure and sport, in Leisure for Leisure, Venture publishing: State Collage.
Ibrahim, Mohammad .(2020). The Ways of Spending Leisure time by Students of Bamyan University. https://www.researchgate.net/publication/340173706
Karaderi, Birkan .(2021). Leisure Time Spending Tendencies of University Students: The Case of TRNC. Asian Journal of University Education, 17(3), 41-50. Doi: 24191/ajue.v17i3.14524.
Opić, Siniša & Đuranović, Marina .(2014). Leisure Time of Young Due to Some Socio-demographic Characteristics. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 159. 546-551. Doi: 1016/j.sbspro.2014.12.422.
Sukys, S., Cesnaitiene, V. J., Emeljanovas, A., Mieziene, B., Valantine, I., & Ossowski, Z. M .(2019). Reasons and barriers for university students’ leisure-time physical activity: Moderating effect of health education. Perceptual and motor skills, 126(6), 1084-1100. Doi: 1177/0031512519869089 .
Vieira, J. L., Romera, L. A., & Lima, M. C. P .(2018). Leisure among university students in the healthcare area: a review of the literature. Ciência & Saúde Coletiva, 23, 4221-4229. Doi: 1590/1413-812320182312.31012016.
