مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

مطالعه فهم ادراک‌شده زنان از اینستاگرام و کژ کارکردهای آن در نهاد خانواده (مورد مطالعه: زنان مطلقه شهر ایلام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا رضایی نسب 1
علی فیض اللهی 1
مریم کشاورز 2
1 استادیار گروه جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 کارشناسی ارشد جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
10.22095/jwss.2024.416219.3312
چکیده
عصر کنونی تحت هجمه و تاخت و تاز وسایل ارتباط جمعی مانند ماهواره، تلوزیون و به طور خاص اینترنت قرار گرفته است. افراد دیگر مثل گذشته خود را در محدودیت نمی بینند و بدون توجه به فاصله زمانی- مکانی با دیگران ارتباط برقرار می کنند. رسانه‌های ارتباط جمعی و به طور ویژه اینترنت با ورود به خانواده ها باعث تغییرات گسترده در نقش ها و تکالیف مربوط به آنها، حقوق اعضا شده است. این تغییرات نشان دهنده تحولات در ارزش ها و هنجارهای خانوادگی نیز شده است، انتظارات نقشی را تغییر داده است. هدف از پژوهش حاضر درک، تعریف و تفسیر زنان مطلقه از شبکه های اجتماعی مجازی با تاکید بر اینستاگرام می باشد. پارادایم پژوهش برساختی و تفسیری است و استراتژی پژوهش از نوع پدیدارشناسی می باشد. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی زنان مطلقه شهر ایلام است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه عمیق می باشد. تعریف و معنای ذهنی زنان مطلقه از شبکه های اجتماعی مجازی در قالب 3 مقوله «شبکه های اجتماعی مجازی به مثابه شکل دهنده سبک زندگی نوین»، شبکه های اجتماعی مجازی به مثابه فضای کژکارکرد»، و «ابزار کرختی فرهنگی» دسته بندی شد. همچنین روابط زن و شوهری قبل از ورود به این شبکه ها و از دید زنان مطلقه در قالب مقوله های «انسجام خانواده» و «عدم بحران در تمامیت نهاد خانواده» دسته بندی شد. در نهایت روابط همسران با ورود به فضای اینستاگرام با مقولات گسست از شبکه خویشاوندی، مشکلات مربوط به عاملیت، نمایش مصرف، استحاله نظام ارزشی دسته بندی شد.
کلیدواژه‌ها
زنان
پدیدارشناسی
اینستاگرام
شهر ایلام

موضوعات

  • آبچر، حسین (1396). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر تعارضات زناشویی (با تأکید بر تلگرام و اینستاگرام). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.
  • آقابابایی، فاطمه (1399). نقش شبکه‌های اجتماعی در فرهنگ‌سازی اعتماد. تهران: آفتاب اندیشه.
  • بحرانی، عبدالله(1398). بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر میزان طلاق در شهرستان شادگان، راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی، 1(1)، 70-58.
  • حجتی حدیثه، متولیان، سیده صباح(1398). تأملی نظری و مفهومی در رابطه‌ی بین سبک زندگی و شبکه‌های اجتماعی. ماهواره و رسانه‌های جدید، (21)، 133-160.
  • حریری، نجلا(1390). اصول و روش‌های پژوهش کیفی.تهران: دانشگاه آزاد اسلامی: واحد علوم و تحقیقات.
  • حسنوند، مسعود(1393).تأثیر شبکه‌های اجتماعی در بروز پدیده‌ی طلاق. سایت تدبیر.
  • رنجبر، هادی و همکاران،(1391). نمونه‌گیری در پژوهش‌های کیفی: راهنمایی برای شروع. دانشگاه علوم پزشکی، 10(3)، 238-250.
  • سیگارودی، عبدالحسین، دهقان نیری، ناهید، رهنورد، زهرا، و سعید، علی نوری(1391)، روش‌شناسی تحقیق کیفی: پدیدارشناسی، پرستاری و مامایی جامع‌نگر. 22(68). 56-63.
  • فلاحی، علی(1395).تحلیل کیفی و کمی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی در ساختار خانواده، فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده (فرهنگی- دفاعی زنان و خانواده سابق). 11(35)، 151-170.
  • شیری، طهمورث، و رحمانی، الناز(1394). تأثیر استفاده از وسایل نوین ارتباطی (لاین، تلگرام) بر وضعیت انسجام خانواده. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 8(3)، 99-112.
  • عباسی، عاطفه، و جعفری، علی(1399). تأثیر کنش‌های اینستاگرامی سلبریتی­ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 27(1)، 54-33.
  • قربانی، عزیزالله(1395). فضای مجازی و خانواده (فرصت‌ها، آسیب‌ها، راهکارها). تهران: انتشارات سنجش و دانش.
  • کاستلز، مانوئل(1380). عصر ارتباطات، ظهور جامعه شبکه‌ای. ترجمه علیقلیان و افشین خاکباز، تهران: طرح نو.
  • کوهن، البرت(1378). تغییر نگرش و تأثیر اجتماعی. ترجمه علیرضا کلدی، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی.
  • گنجی، محمد، نیازی، محسن، و ملک پور شهرکی، علیرضا(1394). بررسی تأثیر اعتیاد به فناوری‌های نوین ارتباطی (اینترنت و ماهواره) بر ازهم‌گسیختگی خانوادگی در شهرکرد. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 4(1)، 167-194.
  • گونتر، بری، و مک آلر، جیل(1384). کودک و تلویزیون. ترجمه نصرت فتی، تهران: سروش.
  • مارکوزه، هربرت(1400). انسان تک ساحتی: مطالعاتی در ایدئولوژی جامعه‌ی پیشرفته‌ی صنعتی. ترجمه وحید اسلام زاده، تهران: اندیشه احسان.
  • محمدپور، احمد و همکاران(1389). تأثیر ماهواره بر هویت فرهنگی در کردستان ایران. دانشگاه علوم پزشکی کرمان، (4)، 156-131.
  • محمدی، جمال و همکاران(1399). مصرف ایماژهای بدن در میان کاربران اینستاگرام در شهر سنندج، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر. 2(3). 141-115.
  • هابرماس، یورگن(1400). دگرگونی ساختاری حوزه عمومی. ترجمه جمال محمدی، تهران: افکار.

 

  • Boyd, D. M. & Ellison, N. B. (2014). “Social network sites: definition, history, and scholarship”, Journal of Computer-Mediated communication,13 1: 210-230.
  • Fejes-Vékássy, L. Ujhelyi, A. & Faragó, L. (2020). From RelationshipGoals to Heartbreak–We use Instagram differently in various romantic relationship statuses. Current Psychology, 1-13.
  • Gull, H. Iqbal, S. Z. Al-Qahtani, S. Alassaf, R. A. & Kamaleldin, M. M. (2019). Impact of social media usage on married couple behavior a pilot study in Middle East. International Journal of Applied Engineering Research, 14(6), 1368-1378.
  • Heidemann, julia. (2010). Online Social Networks. Ein sozialer und technischer ubeerblick. Rtrived from uni-augsburg.de/exzellenz/.../wi-272.
  • Inglehart Ronald,Christian.Welzel .(2007).Modernization,Cultual Change, And Democracy.The Human Development Sequence.Cambridge University Press.
  • Jahandar Lashki, S. Hosseini, S. S. & Kakabarayi, K. (2020). Developing a Structural Model to Predict the Attitude towards Infidelity based on Media Consumption and Mediators of Inefficient Attitudes, Marital Conflicts, and Sexual Satisfaction. International Journal of Psychology (IPA), 14(2), 158-184 Rujoiu.
  • (2012). "The influence of social network on attitude toward conflict in couple". (PhD Thesis) Babeș-Bolyai University.
  • Sabbagh, Z. Salehzadeh, M. & Zareei, H. (2020). Marital burnout and dependence on virtual social networks: Difference between women and men. Journal of Fundamentals of Mental Health, 22, 361-399.