کار بهعنوان یکی از اشکال رفتار انسانی در قالب فرهنگ حیات معنا پیداکرده است و تاریخچه زندگی انسان، نشاندهنده اهمیت کار و انتخاب شغل است. فرآیند انتخاب شغل سالها قبل از پایان تحصیلات دبیرستان آغاز میشود و تا انتخاب شغل واقعی ادامه مییابد. بنابراین، تحقیق حاضر به بررسی فهم شکلگیری انتظارات شغلی دختران نوجوان یزدی پرداخته است. روش پژوهش حاضر کیفی است و پژوهشگر در آن به دنبال واکاوی و استخراج بسترهای زمینهساز انتظارات شغلی دختران و موانع آن است. مشارکتکنندگان در این پژوهش را 15 نفر از دختران نوجوان در مرحله انتخاب رشته با دامنه سنی بین 15-16 سال (پایه نهم و دهم) تشکیل میدهند و گردآوری اطلاعات با استفاده از روش مصاحبه انجام شد. سپس با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی یافتهها تحلیل و پردازش شدند. یافتهها در قالب 13 مقوله اصلی ازجمله مخالفت والدین، دوستان مخالف، هژمونی مجازی، منفیگرایی نسبت به بسترهای موجود، حصار در عادتوارههای محدود، نظام آموزشی ناکارآمد و فرسودگی شغلی ارائه شد. مقوله هسته با عنوان هراس از ناکامی شغلی استخراج و بر اساس آن مدل پارادایمی و نظریه زمینهای ارائه شد.
ایمان، محمدتقی و، اسلام ، علیرضا (1384). بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر انتظارات اجتماعی جوانان (موردمطالعه: شهر شیراز). مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 2(2)، 99-124.
بلالی، اسماعیل، سیاح ، مونس، و محبی، سیده فاطمه (1394). «ورود زنان به مشاغل مردانه: دلایل و پیامدها واکاوی کیفی آرای کارشناسان»، زن در توسعه و سیاست، 13(3)، 399-424.
سمیعی، فاطمه، باغبان، ایران، عابدی، محمدرضا و حسینیان، سیمین(1397).تفکر زیربنایی شکلگیری آرزوهای شغلی در کودکان و نوجوانان، رویش روانشناسی، 7(11)، 329-340.
سمیعی، فاطمه، ایران باغبان، عابدی، محمدرضا و صادقیان، علیرضا (1391). بررسی فرآیند شناختی تحول آرزوهای شغلی در کودکان. شناخت اجتماعی، 1(2)، 69-80.
شفیعآبادی، عبدالله(1391). راهنمایی و مشاوره شغلی و نظریههای انتخاب شغل. انتشارات رشد: تهران.
عسکری ندوشن، عباس و، صباغچی، مرجان (1397). ارزیابی نیازهای جوانان و اولویتهای سیاستی مرتبط با آنان در شهر یزد با بهکارگیری الگوی اهمیت – عملکرد. جامعهشناسی کاربردی، 29(2)، 39-64.
علیمندگاری، ملیحه، رازقی نصرآباد، حجیه بیبی و بختیاری، علیرضا (1400). بررسی نظام ترجیحات شغلی جوانان و عوامل مرتبط با آن در شهر اصفهان. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 10(2)، 99-128.
قاضی نژاد، مریم، (1392). طرد اجتماعی جوانان؛ ابعاد و شاخصها (مطالعهای در شهر تهران و حاشیه) ، مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 12(19)، 49-80.
مرادی، شکیلا ، و روحانی علی(1401). زیست جهان مقاوم در آستانه جوانی، مطالعه فرایند شکلگیری انتظارات فزاینده در جوانان. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 11(3)، 115-138.
مرکز آمار ایران (1397). نتایج آمارگیری نیروی کار- بهار 1396، قابلدسترسی در آذر 1397: amar.org.ir
معینیان، نرمینه(1396). نگاهی جامعهشناختی به نقش تصورات قالبی جنسیتی در تبعیض شغلی علیه زنان و عوامل زمینهای مؤثر بر شکلگیری این تصورات قالبی در فرهنگ ایران. زن و مطالعات خانواده، 10(37)، 163-179.
Alm, S., Laftman, S. B. (2016). "Future orientation climate in the school class: Relations to adolescent delinquency, heavy alcohol use, and internalizing problems". Children and Youth Services Review.70, 324-331.
Behtoui, A .(2017). "Social capital and the educational expectations of young people", European Educational Research Journal, 16 (4): 487-503
Burns, N., & Grove, S. K. .(2010). Understanding nursing research: Building an evidencebased practice. Elsevier Health Sciences.
Cotter, David A., Hermsen, Joan M., Veneman, Reeve .(2001). "Women’s Work and Working Women, The Demand for Female Labor", GENDER & SOCIETY, 15 (3): 429-452.
Einberg, E, Lidell, E, Clausson, E .(2015). "Awareness of demands and unfairness and the importance of connectedness and security: teenage girls' lived experiences of their everyday lives", International Journal of QualitativeStudies in Health and Well-being, 10: 1-12.
Oettingen, Gabriele, Doris, Mayer .(2002). The Motivating Function of Thinking About the Future: Expectations Versus Fantasis.
Gilgun, J. F. .(2005). "Qualitative Research and Family Psychology". Journal of Family Psychology, 19, 40-50.
Gottfredson, L. S. (1986). "Occupational aptitude patterns map: Development and implications for a theory of job aptitude requirements". Journal of Vocational Behavior, 29, 254-291.
Gregor, M. A., & O’Brien, K. M. (2016). "Understanding career aspirations among young women: improving instrumentation". Journal of Career Assessment, 24(3), 559-572.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods, London: Sage Publications Inc.
Perales, F .(2010) Occupational Feminization, Specialized Human Capital and Wages: Evidence from the British Labour Market, ISER Working Paper Series, No. 2010-31 online at: iser.essex.ac.uk .
Powell, R. R .(1999). "Recent Trends in Research: A mythological Essay", Library and information since research, 21(1), 91-119.
Semenov, O, Oleshko, P, Tsymbal, S, Liashko, V, Shevchenko, A, Popovych, I .(2021). "Research of social expectations of university students in the dimensions of psychological well-being", Revista de Tecnología de Información y Comunicación en Educación, 15 (3): 124-138.
Spiliopoulou, G, Koustourakis, G, Asimaki, A, Kiprianos, P .(2018). "Occupational expectations of day geeral lyceum students in Greece at a time of economic crisis", JournalofSocial Sciences Studies, 2 (3): 1-17.
