تأمّلی بر حقوق و تکالیف زوج مسلمان و زوجه‌ی کافر در زندگی زناشویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه یزد.

2 کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یزد

3 نویسنده مسئول

چکیده

یکی از مباحث مهم در حوزه‌ی فقه خانواده، ازدواج زن و مردی است که دین مشترک ندارند. صرف نظر از بحث مهم و اختلافی صحت یا بطلان ازدواج مرد مسلمان با زن غیرمسلمان این سؤال مطرح می‌شود که چنانچه همسر مرد مسلمان، زن غیرمسلمان باشد، آیا تمامی حقوق و تکالیفی که زوجه‌ی مسلمان دارد، زوجه‌ی غیرمسلمان نیز دارد؟ تحقیق حاضر، با بررسی مهم‌ترین حقوق و تکالیف زوجه‌ی مسلمان و غیرمسلمان به این نتیجه می‌رسد که نه تنها در مواردی نسبت به زوجه‌ی نامسلمان تساهل و آسان‌گیری بیشتری شده - آنجا که او را به پذیرش اصل دین مجبور نمی‌کند- بلکه وی را به رعایت احکام و دستورات اسلام که فرع بر پذیرش اسلام است مانند حجاب، غسل جنابت و... نیز مجبور نمی‌کند؛ هر چند امید است، وی به دین اسلام ترغیب و تشویق شود. همچنین بنا بر اطلاق ادله، همان حقوقی که زن مسلمان نسبت به شوهر خود دارد، از قبیل مهریه، حق سُکنی، حق طلاق، حسن معاشرت و... زن غیرمسلمان نیز نسبت به شوهر خود دارد و تنها ارث بردن زن کافر از مرد مسلمان استثناء شده است.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم #
  • ابن براج طرابلسى، قاضى عبدالعزیز 1406. المهذب، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. #
  • ابن حزم اندلسی.المحلّی، بیروت: دارالفکر.#
  • ابن حمزه، محمد بن علی بن حمزه طوسی، 1408. الوسیلة إلى نیلالفضیلة، قم، کتابخانه آیة‌الله مرعشى نجفى ره.#
  • ابن فارس، احمد 1404. معجم مقائیساللّغة، قم، مکتبة الاعلام الاسلامی.#
  • ابن قدامه، عبدالله 1404. المغنی، بیروت، دارالفکر.#
  • ابن منظور، محمدبن مکرم 1405. لسان‌العرب، قم، ادب الحوزة.#
  • ابوالصلاح حلبی، تقی، 1403.  الکافی فی الفقه، اصفهان: مکتبة امیرالمؤمنین. #
    • اشعرى، احمدبن محمدبن عیسى 1408. النوادر، قم، مدرسه امام مهدى (عجل الله تعالى فرجه الشریف). #
    • بحرانى، یوسف‌بن احمد 1405. الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
    • بهجت، محمد تقى 1426. جامع‌المسائل، قم، دفتر معظم‌له. #
    • جزیری، عبدالرحمن. الفقه علی المذاهبالاربعة، مصر، المکتبة التجاریة الکبری. #
    • جوهری، اسماعیل‌بن حماد 1407. الصحاح -تاجاللّغة والصحاح العربیه-، تصحیح احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملایین. #
    • حرّ عاملی، محمدبن حسن 1401. وسائل الشیعة الی تحصیل الشریعة، تحقیق محمد رازی و تعلیق ابی الحسن شعرانی، بیروت، دار احیاء التراث العربیة. #
    • حلّی (علامه)، حسن‌بن یوسف 1413. قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
    • حلّی (علامه)، حسن‌بن یوسف 1411. تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، تهران، مؤسسه چاپ و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى. #
    • حلّی (علامه)، حسن‌بن یوسف 1388. تذکرة الفقهاء (ط - القدیمة قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام. #
    • حلّی (علامه)، حسن‌بن یوسف 1420. تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة (ط - الحدیثة قم، مؤسسه امامصادق علیهالسلام. #
    • حلّى (محقق)، جعفربن حسن 1408.شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، اسماعیلیان. #
    • حلّى (محقق)، جعفربن حسن 1412. نکت النهایة، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
    • Ø      حلّى، ابن ادریس محمد بن منصوربن احمد 1410. السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى، قم، دفتر انتشارات اسلامى#.
    • Ø      حلّى، یحیى بن سعید، 1405. الجامع للشرائع، قم: مؤسسة سید الشهداء العلمیة. #
    • Ø      خلّال، ابوبکر احمد بن محمد، 1414، احکام اهل الملل، بیروت: دار الکتب العلمیه. #
    • Ø      خوانساری، سید احمد بن یوسف، 1405. جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
    • خمینى (ره)، سید روح اللّه. تحریر الوسیلة، قم، دارالعلم. #
    • خویی، سید ابوالقاسم،1410. منهاج الصالحین، قم: نشر مدینة العلم. #
    • زبیدى، سید محمد مرتضى 1414. تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع. دیلمى، حمزة بن عبد العزیز، 1404. المراسم العلویة و الأحکام النبویة، قم: منشورات الحرمین. #
      • سید مرتضى، على‌بن حسین 1415. الانتصار فی انفرادات الإمامیة، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
      • شافعی، محمدبن ادریس 1403. الامّ، بیروت، دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع. #
      • صاحب‌بن عباد، اسماعیل‌بن عباد 1414. المحیط فی اللّغة، بیروت، عالم الکتاب. #
      • صدوق (شیخ)، محمدبن علی 1415. المقنع، چاپ شده در سلسلة الینابیع الفقهیة، مؤسسة الامام هادی(ع). #
      • طریحی، فخرالدین 1408. مجمع‌البحرین، تحقیق سید احمد حسینی، تهران، مکتب النشر الثقافة الاسلامیة. #
      • طوسی (شیخ)، محمدبن حسن 1387. المبسوط فی فقهالإمامیة، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة. #
      • طوسی (شیخ)، محمدبن حسن 1400.النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى، بیروت، دارالکتب العربی. #
      • طوسی (شیخ)، محمدبن حسن 1407.  الخلاف، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
      • طوسی (شیخ)، محمدبن حسن 1407. تهذیب الأحکام، تهران، دارالکتب الإسلامیة. #
      • العاملی، زین‌الدین‌بن علی (شهید ثانی) 1413. مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة. #
      • فاضل مقداد (سیورى)، عبداللّه، 1404. التنقیح الرائع لمختصر الشرائع، قم، انتشارات کتابخانه آیة‌الله مرعشى نجفى(ره). #
      • فاضل هندى، محمدبن حسن 1416.  کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، قم، دفتر انتشارات اسلامى. #
      • فخر المحققین، محمدبن حسن 1387. إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، قم، اسماعیلیان. #
      • فراهیدى، خلیل‌بن احمد 1410. کتاب العین، قم، هجرت. #
      • محدث نورى، میرزا حسین 1408. مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت، مؤسسه آل البیت علیهم السلام. #
      • مغنیه، محمد جواد 1421.  الفقه على المذاهب الخمسة، بیروت، دارالتیار الجدید- دار الجواد. #
      • نجفى، محمد حسن 1404. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.  #
      • نووی، محیی الدین (الف) المجموع، بیروت: دارالفکر. #
      • نووی، محیی الدین (ب) روضة الطالبین، تحقیق عادل احمد عبد الموجود و شیخ علی محمد معرض، بیروت، دارالکتب العلمیة. #