پیش بینی اعتماد بین فردی دانش آموزان دختر متوسطه شهرستان بیرجند بر اساس جو عاطفی خانواده و جهت گیری مذهبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه بیرجند

2 دانشجوی کارشنایس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند

چکیده

هدف این پژوهش، پیش بینی اعتماد بین فردی دانش آموزان دختر متوسطه ی شهرستان بیرجند بر اساس جو عاطفی خانواده و جهت گیری مذهبی آنها در سال تحصیلی 94-93 است. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است و جامعه ی آماری - تحصیلی آن شامل کلیه ی دانش آموزان دختر متوسطه ی نظری شهرستان بیرجند به تعداد 4654 نفر است که با توجه به حجم جامعه و بر مبنای استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 355 نفر با آلفای 0/05 برآورد شد. نمونه مورد بررسی به شیوه ی خوشه ای انتخاب و مطالعه شد. داده ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد جو عاطفی خانواده قادر به پیش بینی اعتماد بین فردی دانش آموزان (P<0/05) و جو عاطفی پدر قادر به پیش بینی اعتماد بین فردی، قابلیت اعتماد و وفاداری از خرده مقیاس های اعتماد بین فردی است (P<0/01). همچنین بین جهت گیری مذهبی بیرونی با پیش بینی پذیری از خرده مقیاس های اعتماد بین فردی رابطه ی معناداری وجود دارد (P<0/05). با توجه به نتایج پژوهش و رابطه ی جو عاطفی خانواده و جو عاطفی پدر با اعتماد بین فردی و خرده مقیاس های آن و همچنین رابطه ی جهت گیری مذهبی بیرونی با پیش بینی پذیری، انجام کارگاه ها و دوره های آموزشی به وسیله ی مسئولان و مشاوران مدارس برای خانواده ها به منظور بهبود اعتماد بین فردی دانش آموزان دختر ضروری می نماید.

کلیدواژه‌ها


ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری. «بررسی رابطه بین اعتماد و مشارکت»، پژوهش­نامه علوم اجتماعی، ش17، (1380).
ادریسی، افسانه و همکاران. «اعتماد اجتماعی، ره­آورد هنجار­های دینی و ارزش­های اخلاقی»، جامعه پژوهی فرهنگی، سال 3، ش1، (1391).
ابراهیمی لویه، عادل. «اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در بین مردم شهر گرمسار»، پیک نور، سال 7، ش3، (1385).
آزموده، پیمان، شهریار شهیدی و عصمت دانش. «رابطه بین جهت­گیری مذهبی با سر­سختی و شادکامی دانشجویان»، مجله روانشناسی، دوره 11، ش 41، (1386).
آزاد ارمکی، تقی 1381. نظریه­های جامعه­شناسی، تهران، سروش.
آزاد ارمکی، تقی و کمالی. «اعتماد، اجتماع و جنسیت؛ بررسی تطبیقی اعتماد متقابل در بین دو جنس». جامعه­شناسی ایران، دوره 5، ش 18، (1383).
احمدی، پریشاد. «نگذاریم دیوار بی­اعتمادی قد بکشد»، چار­دیواری، خانه به خانه، ش 8، (1391).
اجاقلو، سجاد و محمد جواد زاهدی. «بررسی اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در بین ساکنان شهر زنجان»، جامعه­شناسی ایران، ش24، دوره 6، (1384).
 امیر کافی، مهدی. «اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن»، نمایه پژوهش. ش18، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، (1374).
ایمانی، محسن. «جایگاه و نقش پدر در تربیت فرزندان»، پیوند، ش 15- 11، (1389).
انعام، راحله. بررسی اعتماد بین شخصی در بین روستاییان نمونه شهرستان شهریار، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا تهران)، (1381).
برقی، اسماعیل. «خانواده». روزنامه اطلاعات، (1387).
جان بزرگی، م. بررسی اثربخشی روان‌درمانگری کوتاه‌مدت با و بدون جهت­گیری مذهبی بر مهـار اضـطراب و تنیدگی، (پایان‌نامه دکتری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس)، (1377).
جمالی فیروزآبادی، محمود، سلمان زارعی و زهرا اسدی. «بررسی رابطه بین اعتماد، شرم و گناه با خود متمایز­سازی در بین دانشجویان متأهل دانشگاه علامه طباطبایی تهران»، تحقیقات روان‌شناختی، ش 11، (1390).
حیدر نژاد، احمد. بررسی نقش مذهب و دین‌باوری در کاهش گرایش دانش­آموزان شاهد و ایثارگر به انحرافات در مدارس متوسطه خراسان جنوبی، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی)، (1389).
حقیقی، جمال، حسین شکر کن، و مژگان موسوی شوشتری. «بررسی رابطه جو عاطفی خانواده با سازگاری دانش آموزان دختر پایه سوم راهنمایی اهواز»، مجله علوم تربیتی و روانشناسی شهید چمران اهواز، دوره 3، سال 9، ش1 و 2، (1381).
ریتزر، جرج 1386. نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه­ی، محسن ثلاثی، تهران، علمی.
رنی، آستین 1374. حکومت: آشنایی با علم سیاست، ترجمه­ی لی لا سازگار، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
زارعی، سلمان، کیومرث فرح‌بخش و معصومه اسماعیلی. «تعیین سهم خود متمایزسازی، اعتماد، شرم و گناه در پیش‌بینی سازگاری زناشویی»، دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، سال 12، ش 3، (1390).
زتومپکا 1384. اعتماد یک نظریه جامعه­شناختی، ترجمه­ی فاطمه گلابی، تبریز، ستوده.
سراج خرمی، ناصر و سحر صفر زاده. «مقایسه ویژگی­های روان‌شناختی، جو عاطفی خانواده و اندیشه پردازی خودکشی میان دختران فراری و عادی شهر اهواز»، یافته­های نو در روان­شناسی، سال 7، ش 23، (1391).
شولتز و آلن دوان 1377. نظریه­های شخصیت، ترجمه­ی یحیی سید محمدی، تهران، هما.
طوسی، خواجه ‌نصیرالدین 1355. اخلاق ناصری، علمیه اسلامیه.
طالبی، ابوتراب. حاجیلو، زینب. « تاثیر دینداری بر اعتماد؛ فرتحلیل پژوهش های ده سال اخیر در ایران»، مجله جامعه شناسی تاریخی، دوره 5، ش 1 ، (1392).
عسگری، حسن 1386. «راه­های رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن»، سایت باشگاه اندیشه.
غفاری، غلامرضا 1382. اعتماد اجتماعی در ایران، تحلیل یافته‌های همایش ارزش­ها و نگرش­های ایرانیان، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر طرح­های ملی.
 عباس زاده، محمد. «عوامل مؤثر بر شکل‌گیری اعتماد اجتماعی دانشجویان»، رفاه اجتماعی، سال 4، ش15، (1383).
عبدالملکی، احمد. «بررسی اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن»، پژوهش و سنجش، ش15، پیاپی53، (1387).
فصیحی، امان ا... . «دین و سرمایه اجتماعی»، معرفت، سال 16، ش 123، (1386).
فوکویاما، فرانسیس 1385. پایان نظم، ترجمه­ی غلام­عباس توسلی، تهران، حکایت قلم نوین.
قائمی، علی 1381. چگونگی تقویت و تثبیت نگرش و رفتار دینی در دانش آموزان، امیری.
کیاکجوری، سعید و حسین افراسیابی. «مطالعه اعتماد اجتماعی و عوامل مرتبط با آن در میان دانشجویان»، جامعه­شناسی اقتصادی و توسعه، ش2، (1391).
کاتوزیان، ناصر 1385. دوره مقدماتی حقوق مدنی خانواده، تهران، میزان.
کوتی، فرزانه، غلام­رضا رجبی و منصور سودانی «رابطه جو عاطفی خانواده و حمایت اجتماعی با سلامت عمومی در دانش­آموزان دختر پایه اول مقطع متوسطه شهر اهواز»، یافته‌های نو در روان­شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، ش 5، (1386).
گیدنز، آنتونی 1376. جامعه‌شناسی، ترجمه­ی منوچهر صبوری، تهران، نی.
______ 1388. پیامدهای مدرنیته، ترجمه­ی محسن ثلاثی، تهران، مرکز.
______  1380. جهان رها شده، ترجمه­ی علی­اصغر سعیدی و یوسف حاج عبدالوهاب، تهران، علم و ادب.
______  1383. تجدد و تشخص، جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، ترجمه­ی ناصر موفقیان، تهران، نی.
______  1384. پیامدهای مدرنیته. ترجمه­ی محسن ثلاثی، تهران، مرکز.
لیبرت، رابرت و میشل اسپیلگر 1375. شخصیت از دیدگاه رفتاری، ترجمه­ی صبوری مقدم، آستان قدس رضوی.
مختاری، عباس، عباسعلی اللهیاری و کاظم رسول ‌زاده طباطبایی. «رابطه جهت­گیری مذهبی با میزان تنیدگی»، مجله روان‌شناسی، ش 5، دوره 17، (1380).
مجموعه ورام، ج1.
 مطهری، مرتضی 1389. مجموعه آثار استاد، قم، صدرا.
میزتال، باربارا 1380. اعتماد در جوامع مدرن، کنکاشی در اصول نظم اجتماعی، ترجمه­ی ناصرالدین غراب، نمایه پژوهش، ش 18.
نجم عراقی، لعیا. «جهت­گیری مذهبی انسان سالم از دیدگاه آلپورت»، روان­شناسی دین، سال 1، ش 1، (1379).
هریولژه «انتقاد و شکل­گیری هویت­های اجتماعی- دینی در مدرنیته»، ترجمه­ی سید محمد نجاتی حسینی، پژوهش­نامه، سال 5، ش 20 و 21، (1380).
هادی، مهدی و مسعود جان بزرگی. «اثربخشی درمان یکپارچه توحیدی بر مؤلفه­های شخصیت و بالینی»، روان‌شناسی و دین، سال 2، ش 6، (1388).
وثوقی، منصور و هاشم آرام. «بررسی اعتماد اجتماعی و عوامل موثربر آن در شهر خلخال (استان اردبیل)»، پژوهش نامه علوم اجتماعی، سال 3، ش3، (1388).
Ø Allport, G.W & J.M.  Ross, "personal religious orientation and Prejudice", Journal of personality and social psychology. 5(4), (1967).
Ø Brown, D. 2001. The relationship between attachment styles, Trust and marital atituds of college students. Facalthy of the Gradute School of psychology. Seton Hall University Los Angeles. Colifornia.
Ø Benjamins, Maureen R. "Religious influences on trust in physicians and the health care   system", INTL. J. Psychiatry in Medicine, vol. 36(1), (2006).
Ø Bègue, L. "Beliefs in justice and faith in people: Just world, religiosity and interpersonal trust". Personality and Individual Differences, 32(3), (2002).
Ø Collins, R. (2014). Interaction Ritual chains, Princeton NY: Princeton university press.
Ø Donahue, M.J. "Intrinsic and Extrinsic religiousness: Peview and Meta analysis". Journal of psychology and social psychology, 48, (1985). 
Ø Eisenstadt, S. N., & L. Roniger, 1984. Patrons, clients and friends: Interpersonal relations and the structure of trust in society. Cambridge University Press.
Ø Erickson, B. H. 2004. The distribution of gendered social capital in Canada. Creation and returns of Social Capital.
Ø Fukuyama, F. (1995). Trust: The social virtues and the creation of prosperity (No. D10 301 c. 1/c. 2). New York: Free press.
Ø Gleave, Eric, Robbins, Blaine & Kolko. Beth. “Trust in Uzbekistan.” International Political Science Review, 33, (2012).
Ø Jalava, J. "From Norms to Trust The Luhmannian Connections between Trust and System". European journal of social theory, 6(2), (2003).
Ø Johanson. Stenman, O. L. O. F., M. Mahmud, , & P. Martinsson, "Trust and religion: Experimental evidence from rural Bangladesh". Economica, 76, (303), (2009).
Ø Kirkpatrik, L, A. 2002. The role attachment in religious belief and behavior advances in personal relation ships. London, V5.
Ø Lupfer, M., & Wald, K. "An exploration of adults' religious orientations and their philosophies of human nature". Journal for the Scientific Study of Religion.
Ø Locke, H. J., & R. C. Williamson. "Marital adjustment: A factor analysis study". American Sociological Review, 23, (1985).
Mata, Fernando. “Religious Affiliations and the Trust in Persons and Institutions of Canada", Canadian Population Society Meetings, University of Victoria, (April 15. 2013).
Ø McIntosh, D. N., R. C. Silver & C. B. Wortman, "Religion's role in adjustment to a negative life event: Coping with the loss of a child". Journal of personality and social psychology, 65(4), (1993).
Ø Offe, Clausand & Susanne Fuchs 2002. A decline of social capital? The German case, publishedin Putnam, Robert D.Democracy influx: The Evolution of social capital in contemporary society. Newyork. Oxford university press.
Ø Putnam. Robert. D (2٠٠٠). Bowling alone. New York: touch stone book. Published by: Simon & shcufter.
Ø Rempel, J. K., & J. G. Holmes, "How do I trust thee? Psychology today", 20(2), (1986).
Ø Rempel, J. K., J.G. Holmes & M. P. Zanna, "Trust in close relationships". Journal of personality and social psychology, 49(1), (1985).
Ø Saunders, M. N., & A.Thornhill, "Organisational justice, trust and the management of change: An exploration". Personnel Review, 32(3), (2003).
Ø Shield, R " Diamond Stories, Ithaca, NY: Cornell University Bress", journal support of jornal of religion, Disability & health, V,15, (2002).
Ø Siala, H.,  R. M. O'Keefe, & K. S. Hone, "The impact of religious affiliation on trust in the context of electronic commerce". Interacting with computers, 16(1), (2004).
Ø Soltani Nejad A, A. Fathi Ashteiani, K. Ahmadi, P. Azad Fallah, J. Anisi,  A . Rahmati Najjarkolaee & etal. [The relationship between religious orientation and suicidal behavior in soldiers]. Journal of Islamic lifestyle; 1(2), (2012). (Persian).
Ø Sztompka, p. "Trust: Asociological, theory. Cambridge: Cambridge university press, negotiations”. Journal of managerical psychology, vol 19, No. 6 (1999).
Ø Silver, A. (1985), Trust in Social and Political Theory. In: The Challenge of Social Control, ed. by G. D. suttles and M. N zald, Norwood: Ablex publishers.
Ø Ventis, W. L. "The relationships between religion and mental health". Journal of social issues, 51(2), (1995).
Ø Welch, M. R., R. E. Rivera, B. P. Conway, J.Yonkoski, P. M. Lupton & R. Giancola, "Determinants and Consequences of Social Trust". Sociological Inquiry, 75(4), (2005).
Ø Welch, Michael & et.al "Trust in god and Trust in man: the ambivalent role of religion in shaping dimension of social trust", Journal for the scientific study of religion, vol. 43 (3) , (2004).
Ø Worsly, petter. 1977. Introduction sociology. New York, penguin.book, 477-566.