الزام زوج به رعایت حق جنسی زوجه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

شورای عالی انقلاب فرهنگی

چکیده

یکی از حقوق زوجین نسبت به هم، حق رابطه­ی جنسی است. برقراری صحیح این ارتباط نقش مهمی در حفظ و استحکام خانواده و پیشگیری از انحرافات احتمالی زن یا شوهر دارد. تحقیق حاضر با روش کتابخانه­ای و تحلیلی ـ توصیفی با استفاده از استنباطات فقهی و اصولی بیان می­کند که مطابقآیه­ی شریفه­ی «عاشروهن بالمعروف» و «و لهن مثل الذی علیهن بالمعروف»، زن و شوهر حقوق مساوی دارند و این حقی متضایف است یعنی در مقابل تکلیف زن که اطاعت از مرد در امور جنسی است، حقی هم از جانب مرد نسبت به زن قرار داده شده است و برقراری چنین توازنی -که تلازم حق و تکلیف است- به تعدیل و تنظیم روابط جنسی منجر خواهد شد. در غیر این صورت رضایت زناشویی خدشه­دار می­شود. دلیل این الزام، علاوه بر وجوب حسن معاشرت در روابط زوجین، ظهور اولیه­ی تعبیر به حق در روایات به الزام، اطلاق حکم وضعی ناشی از حکم تکلیفی رابطه­ی جنسی و نیز ارشادی مولوی بودن این نوع از حق است.  به همین جهت اگر مرد حق زن را در این ارتباط رعایت نکند و زن از انجام ­دادن عمل زناشویی سرپیچی کند، حکم ناشزه به او داده نمی­شود.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم
  • نهج البلاغه
  •  ابن ادریس، ابی جعفر محمدبن منصوربن احمد، 1410. السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم: جامعة­المدرسین.
  • ابن حمزه (طوسی)، محمدبن علی، 1408. الوسیله الی نیل الفضیله، قم: مکتبة المرعشی.
  • اعرافی، علیرضا. «درس خارج فقه»، مدرسه فقاهت، (18/9/77).
  • انصاری، سید مرتضی، 1415. کتاب النکاح، قم: باقری.
  •  بجنوردی، محمد کاظم، 1394. دائرة­المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دائره‌المعارف اسلامی.
  •  بحرانی، 1409. حدائق الناضره، قم: جامعة المدرسین.
  • توکل، زینب، سیده طاهره، میرمولایی، زهره مؤمنی­موحد و آسیه منصوری. مجله­ی علمی دانشکده پرستاری و مامایی همدان، دوره نوزدهم، ش 2، ش 26.
  • حرالعاملی، محمدبن الحسن، 1414. وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل­البیت.
  •  حکیم، محسن، 1404. مستمسک العروة­الوثقی، قم: مکتبةالمرعشی النجفی.
  • حلی (علامه)، ابی­منصور الحسن­بن یوسف بن­المطهر الاسدی، 1410. ارشادالاذهان الی احکام الایمان، قم: النشرالاسلامی، جامعة­المدرسین.
  • حمیری قمی، عبدالله­بن جعفر، قرب­الاسناد،تهران: کتابخانه­ی نینوی.
  • Ø      خویی، سیدابوالقاسم، 1371. مصباح الفقاهه، وجدانی.
  • رضایی­پور، افسر، زیبا تقی زاده، سقراط فقیه زاده و روزیتا ایازی، «بررسی میزان رضایت­مندی از روابط زناشویی به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک»، سال نهم، ش 19، (زمستان 1382).
  • سبزواری، سید عبدالاعلی، مهذب الاحکام فی بیان الحلال والحرام، قم: دارالتفسیر.
  • سپهریان، فیروزه و لیلا حسینی، «اختلال کارکرد جنسی زنان و برخی عوامل مرتبط با آن در شهرستان ارومیه»، مجله پزشکی ارومیه، دوره 23، ش 148، (1391).
  • سیستانی، سید علی، 1416. منهاج الصالحین، قم: مکتبة آیة­الله سید­علی سیستانی.
  • شاکری گلپایگانی، طوبی،1393. ضرورت تبیین مبادی حق در علم اصول، تهران: فکرسازان.
  • شریعتی، الهام و سیده فائزه صفدرزاده. «ماهیت و آثار طلاق توافقی در فقه و حقوق»، مطالعات راهبردی زنان، دوره 20، ش 78، (1396).
  • صدر، محمد باقر، 1406. دروس فی علم الاصول، بیروت: دارالکتب اللبنانی مکتبة­المدرسه.
  • صدوق، محمدبن علی بن حسین بن بابویه، 1415. المقنع، قم: مؤسسه الامام­الهادی.
  • ---------،1403. الخصال، قم: جامعه مدرسین.
  • طباطبایی، علی، 1404. ریاض المسائل فی بیان الاحکام بالدلائل، قم: آل­البیت.
  • طبرسی، سید رضی­الدین حسن­بن فضل، 1412. مکارم­الاخلاق، قم: شریف رضی.
  • طوسی، ابی جعفر محمدبن حسن، 1365. تهذیب الاحکام، قم: دارالکتب الاسلامیه.
  • ----------،1387. المبسوط، تهران: مکتبة­الرضویه.
  • العاملی (شهید ثانی) زین­الدین­بن علی، 1413. مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، قم: مؤسسة المعارف الاسلامیه.
  • ----------، 1410. شرح اللمعه، قم: داوری.
  • عاملی، سید محمد، 1413. نهایة­المرام، قم: مؤسسه نشر اسلامی.
  • عراقی، ضیاء­الدین، 1405. نهایةالافکار، قم: مؤسسة النشرالاسلامی.
  • فاتحی­زاده، مریم، نجمه بارباز اصفهانی و اعظم پرچم. «مدیریت تعارض­های زناشویی با رویکرد حل مسئله از منظر مشاوره­ی خانواده و اسلام»، مطالعات راهبردی زنان، دوره 19، ش 74، (1395).
  •  فاضل هندی، بهاء الدین محمدبن الحسن بن محمد الاصفهانی، 1416. کشف اللثام، قم: مؤسسه نشر اسلامی.
  •  قاضی ابن­براج، 1406. المهذب، قم: جامعة المدرسین.
  • کلینی، محمدبن یعقوب، 1367ش، کافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  • گلپایگانی، سید علی، 1413. هدایة­العباد، دارالقرآن الکریم.
  • مازندرانی، محمدبن شهر آشوب. مناقب آل ابی­طالب علیه السلام، قم: علامه.
  • مجلسی، سید محمد باقر، 1403. بحارالانوار، بیروت: مؤسسة­الوفاء.
  • محقق حلی، 1409. شرایع الاسلام فی مسائل الحرام و الحرام، تهران: استقلال.
  • مداح، فرزانه،1394. پایان­نامه کارشناسی­ارشد، دانشگاه سمنان، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
  • مژده، فاطمه و شراره ضیغمی محمدی، «ارتباط بین افسردگی و شاخص عملکرد جنسی در زنان متأهل»، مجله­ی علمی دانشکده پرستاری و مامایی همدان، دوره 21، ش 1، (1392).
  • مصطفوی، درس خارج اصول، مدرسه فقاهت.
  • مطهری، مرتضی، مجموعه آثار شهید مطهری، اخلاق جنسی، تهران: صدرا.
  • «معرفت‌شناسی مکتب تفکیک و نقد آن (عقل فطری)»، دائرة­المعارفطهور،

http://tahoor.com/fa/article/view/111636

  • مهدوی پور، بازکیایی و مجتبی صداقتی­فرد، «بررسی رابطه بین رضایت زناشویی و صمیمیت زوجین با سازگاری در خانه»، فصلنامه روان­شناختی تحلیلی­ـ شناختی، سال ششم، ش 22، (1394).
  • موحد، مجید و طاهره عزیزی. «مطالعه­ی رابطه­ی رضایت­مندی جنسی زنان و تعارضات میان همسران»، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دوره 9، ش 2، (1390).
  • موسوی، شیرین و محمود طاووسی، بررسی ارتباطات اختلالات جنسی با بروز طلاق در شهرستان اراک، پایان نامه مقطع دکتری، (1389).
  • موسوی­الخمینی، سید روح­الله، تحریرالوسیله، قم: اسماعیلیان.
  • Ø     میرزای قمی، 1413. جامع­الشتات، تهران: مؤسسه­ی کیهان.
  • نبویان، سید محمود، «تلازم حق و تکلیف»، آیین حکمت، ش 4، (1389).
  • نظری، سوسن و خدیجه ابوالمعالی. «بررسی ارتباط کمال­گرایی و عزت نفس با رضایت جنسی زنان متأهل»، پرستاری ایران، دوره 28، ش 95، (1394).
  • نوری طبرسی، 1408. مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم: مؤسسه آل­البیت.