بررسی تأثیر عوامل دموگرافیک در رضایتمندی از زندگی زناشویی زوجین 55-35 سال (ساکن در مناطق 3 و20 شهر تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، واحدگرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر عوامل دموگرافیک در رضایت از زندگی زناشویی زنان و مردان متأهل 35 - 55 سال ساکن در مناطق 3 و20 شهر تهران است. ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺮی تحقیق از ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻧﻈﺮﯾﺎت ﻫﻤﺴﺎن ﻫﻤﺴﺮی و ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی آنها گزاره‌نویسی و ﻓﺮﺿﯿﺎت اخذ شده‌اند. روش استفاده شده پیمایش و ابزار تحقیق پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته است که با تعیین حجم نمونه 400 نفری با استفاده از فرمول نمونه‌گیری کوکران و با شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای، داده‌ها و اطلاعات لازم جمع‌آوری و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که رضایت زناشویی با متغیرهای سن ازدواج،سطح درآمد، سطح درآمد همسر، سطح تحصیلات و سطح تحصیلات همسر رابطه‌ی معنادار و مستقیم دارد و با متغیرهای تفاوت سنی همسران رابطه‌ی معنادار و معکوس دارد. همچنین متغیرهای شغل، رشته‌ی تحصیلی همسر و منطقه‌ی محل سکونت نیز با رضایت زناشویی ارتباط معناداری دارند. یافته‌های پژوهش وجود رابطه‌ی معنادار بین جنس، رشته‌ی تحصیلی، قومیت و قومیت همسر را با رضایت زناشویی تأیید نکرد. نتایج رگرسیون چند متغیره نیز نشان داد که متغیرهای جمعیت‌شناختی در رضایت زناشویی مؤثرند و در کنار هم توانسته‌اند 5/33/0 تغییرات رضایت زناشویی را تبیین کنند. بر اساس نتایج مشاهده شده، متغیر منطقه‌ی محل سکونت، بیشتر از بقیه‌ی متغیرها در رضایت زناشویی تأثیرگذار است. بعد از آن متغیرهای سطح تحصیلات همسر، سطح درآمد و سطح درآمد همسر تأثیرگذاری بیشتری نسبت به سایر متغیرهای جمعیت‌شناختی دارند.
 

کلیدواژه‌ها


  • اکبری، مصطفی و همکاران. «رابطه آگاهی از سندرم ملال پیش از قاعدگی با رضایت زناشویی زوج‌های جوان»، مجموعه مقالات اولین همایش ملی روان‌شناسی و خانواده، سنندج، دانشگاه کردستان (1391).
  • ایمان، محمدتقی و همکاران. «بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و رضایتمندی زناشویی»، فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد، (واحد شوشتر)، ش17، (تابستان 1391).
  • ثنائی ذاکر، باقر 1387. مقیاس‌های سنجش خانواده و ازدواج، تهران، بعثت.
  • جدیری، جعفر و همکاران. «بررسی رابطه رضامندی زناشویی (براساس معیارهای دینی) با عوامل جمعیت‌شناختی تحصیلات طول مدت ازدواج سن ازدواج و تفاوت سنی»، روانشناسی و دین، ش5، (بهار 1388).
  • جلیلیان، زهرا 1375. عوامل اجتماعی مؤثر بر درخواست طلاق در شهر تهران، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی).
  • حسین پور، محمد و همکاران. «اثر بخشی آموزش مهارت‌های زندگی در افزایش سازگاری زناشویی زنان متأهل 20-40 سال»، مطالعات آموزش و یادگیری (علوم اجتماعی و انسانی سابق دانشگاه شیراز)، ش1، (بهار و تابستان 1389).
  • خدایاری فرد، محمد و همکاران. «رابطه نگرش مذهبی با رضایتمندی زناشویی در دانشجویان متأهل»، خانواده پژوهی، دوره3، ش10، (تابستان 1386).
  • ذخیره‌داری، ندا و همکاران. «بررسی رابطه بین عوامل فردی – خانوادگی با عملکرد ازدواج در کارکنان بانک»، مجموعه مقالات اولین همایش ملی روانشناسی و خانواده، سنندج، دانشگاه کردستان (1391).
  • زارع، بیژن و همکاران. «مطالعه رابطه عوامل مؤثر بر میزان رضایت از زندگی زناشویی در میان زنان و مردان متأهل شهر تهران»، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، ش1، (بهار و تابستان 1394).
  • زارع، حسین و همکاران. «رابطه بین سبک‌های دلبستگی و بخشش با رضایت زناشویی زوج‌ها»، مشاوره و روان درمانی خانواده، ش8، (بهار 1392).
  • ستوده، هدایت الله 1389. آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، تهران، آوای نور.
  • سحابی، جلیل و همکاران 1392. «الگوهای ازدواج و ارتباط آن با رضایت زناشویی، مورد مطالعه دانشجویان همسردار دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج»، جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، ش12، (زمستان 1392).
  • صداقت، حسین. بررسی رابطه بین سن ازدواج، فامیلی یا غیرفامیلی بودن ازدواج، تعداد فرزندان و تشابه اعتقادی با رضایت زناشویی دبیران زن و مرد شهر تهران، (پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشته مشاوره، دانشگاه تربیت معلم).
  • عبدالله‌زاده، حسن 1382. بررسی تأثیر صفات شخصیتی بر رضایت زناشویی زوجین شهر دامغان، (پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد در رشته روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، تبریز).
  • فاتحی دهاقانی، ابوالقاسم و علی محمد نظری. «تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در استان اصفهان»، مطالعات امنیت اجتماعی، ش12، (بهار 1389).
  • گود، ویلیام جی 1352. خانواده و جامعه، ترجمه‌ی ویدا ناصحی، تهران، بنگاه ترجمه ونشر.
  • مرکز اطلاعات جغرافیایی شهر تهران، اطلس کلانشهر تهران، 1395، www.atlas.tehran.ir.
  • مرکز آمار ایران 1393. «سرشماری عمومی نفوس ومسکن- 1390 نتایج کلی شهر تهران (مناطق 22 گانه»، دفتر ریاست امور بین الملل و روابط عمومی.
  • مرکز آمار ایران 1395. «طبقه‌بندی استاندارد مشاغل ایران – 1395 بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی مشاغل ISCO-2008»، دفتر ریاست، روابط عمومی و همکاری‌های بین‌الملل.
  • منصوری نیا، آذردخت و همکاران 1390. «بررسی تأثیر آموزش پیش از ازدواج بر میزان رضایت زناشویی زوجین شهر اصفهان»، یافته‌های نو در روان‌شناسی، ش19، تابستان.
  • موسوی، رقیه 1374. بررسی و مقایسه عوامل مؤثر بر رضامندی زناشویی در سه گروه پزشکان، کارمندان، کارگران شهر تهران، (پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد در رشته مشاوره و راهنمایی، دانشگاه تربیت معلم، تهران).
  • موسوی، رقیه ، مرادی ، علیرضا ، مهدوی هرسینی ، سید اسماعیل . «بررسی اثربخشی خانواده درمانی ساختاری دربهبود عملکردخانواده وتقویت رضایت زناشویی درخانواده های کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی»، خانواده پژوهی، ش 4، (زمستان1384).
  • مهدوی، محمد‌صادق 1374. عوامل مؤثر بر رضایت زن و شوهر، تهران: مبتکران.
    • Ø Birkelund،G.E.، & J. Helda، “Who marries whom? Educational homogamy in Norway”، Demographic Research، 8 (1), (2003).
    • Ø Fowers،B.J.،& D.H. Olson. “Enrich Marital Inventory: A discriminant validity and cross-validity assessment” Journal of Marital and Family Therapy،15 (1), (1989).
    • Ø Glenn،N.D. “The course of marital success and failure in five American 10-year marriage cohorts” Journal of Marriage and Family، 60 (3), (1998).
    • Ø Green،R. (1991).The relationship between salary and marital satisfaction، proquest dissertation abstract.
    • Ø Guo، B.، & J. Huang، “Marital and sexual satisfaction in Chinese families: Exploring the moderating effects” Journal of Sex and Marital Therapy، 31(1), (2005).
    • Ø Holman، T.B. J.H. Larson، & Harmer (1994). The Development and Predictive validity of a new premarital،S.L. assessment instrument: The preparation for marriage questionnaire ، Family Relations، 43(1).
    • Ø Karney، B. R.، &، T. N. Bradbury (2005). Contextual influences on marriage:  Implications for policy and intervention، Current Directions in Psychological Science، 14.
    • Ø Madaniana،L.، Shafeq ،S. M. (2013). Marital satisfaction and demographic traits in an emigrant sample: Rasch Analysis، Social and Behavioral Sciences، 107.
    • Ø Orithinkal،J. ،& A.Vansteenwegen “Do demographics affect marital satisfaction”? Journal of Sex and Marital Therapy،33 (1), (2007).
    • Ø Vaijayanthimala،K .B &،P. Bharati “Socio- Economic heterogomy and marital satisfaction”، Journal of Human Ecology، 15 (1), (2004).
    • Ø Vandervorst،J. (2000). The association between marital satisfaction and length of marriage: A literature overview، Unpublished licentiate، Katholieke University Leuven، Leuven، Belgium.
    • Ø Zainah ،A.Z. ،R. Nasir، S. H. Ruzy، M. Y. Noraini (2012). Effects of demographic variables on marital satisfaction ، Asian Social Science، Bangi، Malaysia، 8 (9).