مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

اعتبارسنجی اهلیت سفیه در نکاح وطلاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، ایران، تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و حقوق، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
چکیده
هرگونه عمل حقوقی، ازجمله نکاح و طلاق، منوط به احراز شروط اهلیت «عقل، بلوغ و رشد» است. پژوهش حاضر با تمرکز بر مفهوم «سفیه»، به بررسی وضعیت حقوقی افرادی می‌پردازد که علی‌رغم رشد مالی، در تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی، به ویژه در حوزه خانواده، با چالش مواجه‌اند. سفیه فردی نادان است که توانایی تصمیم­گیری درست و با ثبات ندارد. با توجه به ملاک حفظ مصلحت زوجین از سویی و الغای خصوصیت از حکم عدم اهلیت سفیه برای انجام مستقل اعمال حقوقی مالی و نیز رعایت جنبه حمایتی برای فرد سفیه، می­توان حکم کرد که سفیه در انعقاد عقد نکاح و طلاق نیازمند به اذن ولی است و شرط رشد، شرط انعقاد این اعمال حقوقی است. این مقاله با اتکا بر روش اسنادی و تحلیل متون فقهی، به اهمیت بررسی دقیق‌تر این موضوع تأکید می‌ورزد. با توجه به اینکه تصمیم‌گیری‌های نادرست در حوزه خانواده می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد، لازم است که قانون‌گذار به طور صریح به موضوع حجر سفیه در امور غیرمالی خصوصاً نکاح و طلاق پرداخته و معیارهای مشخصی برای تشخیص آن با توجه به رفتار یک انسان متعارف تعیین کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


×    قرآن کریم.
×    قانون مدنی.
×    ابن ابی الحدید، عبدالحمید (1383). شرح نهج البلاغة، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، 20 جلدی، جلد 1.
×    ابن منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب، بیروت، دارالصادر، 15 جلدی، جلد 13.
×    انصاری، مرتضی (1419). فوائد الاصول، قم، مجمع الفکر الاسلامی.
×    آخوند خراسانی، محمدکاظم (1389). کفایه الاصول، قم، مجمع الفکر الاسلامی، 2 جلدی.
×    الفیومی، احمدبن محمد (1414). مصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، قم، موسسه داره الهجره، 2 جلدی.
×    باریکلو، علیرضا (1387). اشخاص و حمایت های حقوقی آنان، تهران، مجد.
×    بحرانی، یوسف (1363). الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة، قم، موسسة التشر التابعة لجماعة المدرسین، 25 جلدی، جلد 20.
×    جبعی عاملی، زین الدین [شهید ثانی](1413). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، 15 جلدی، جلد 9.
×    جبعی عاملی، زین الدین [شهید ثانی](1434). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیه، قم، دارالتفسیر، 3 جلدی، جلد 2.
×    الجصاص، محمدعلی (1415). احکام القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیه، 3 جلدی، جلد 2.
×    الجوهری، ابونصر (1407). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة، بیروت، دار العلم للملایین، 6 جلدی، جلد 6.
×    حر عاملی، محمدبن حسن (1403). وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء تراث، 30 جلدی.
×    حکیم، محسن (1374). مستمسک العروة الوثقی، قم، موسسة دارالتفسیر، 14 جلدی، جلد 14.
×    حلی، حسن بن یوسف (1414). تذکرة الفقها، قم، موسسة آل البیت علیهم السلام لاحیا التراث، 17 جلدی، ج 14.
×    حلی، حسن بن یوسف (1413). قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم، دفتر انتشارات وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
×    خمینی، سید روح الله (1368). کتاب البیع، قم، موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، 5 جلدی، جلد 3.
×    خمینی، سید روح الله (1418). الاجتهاد والتقلید، قم، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
×    خویی، سید ابوالقاسم (1371). المستند فی شرح العروه الوثقی، قم، موسسه احیاء آثار الامام الخویی، 33 جلدی.
×    راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1404). المفردات فی غریب القرآن، قم، دفتر نشرالکتاب، تک جلدی.
×    الزبیدی، مرتضی، [بی تا]. تاج العروس من جواهر القاموس، دمشق، دارالفکر.
×    سعدی، ابوحبیب (1408). القاموس الفقهی، دمشق، دارالفکر.
×    سند، محمد (1431). سندالعروة الوثقی، کتاب النکاح، قم، باقیات، 2 جلدی.
×    شبیری زنجانی، سیدمحمدکاظم. تقریرات درس آیت‌الله شبیری زنجانی. قم، موسسه پژوهشی رای پرداز، 25 جلدی.
×    صفایی، سید حسین (1400). اشخاص و اموال، تهران، میزان.
×    طباطبایی یزدی، محمدکاظم [صاحب عروه](1420). العروة الوثقی، قم، موسسة النشرالاسلامی، 6 جلدی، جلد 5.
×    طباطبایی، سید محمدحسین (1973). المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، منشورات موسسة الاعلمی للمطبوعات، 20 جلدی، جلد 4.
×    طبرسی، فضل بن حسن (1415). مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 10 جلدی.
×    طوسی، محمدبن حسن (1407). الخلاف، قم، موسسه النشر الاسلامی، 6 جلدی، جلد 4.
×    عابدی، احمد (1403):https://eshia.ir/feqh/archive/text/abedi/feqh2/1400/14000922/Default.htm.
×    عباسی ولدی، محسن (1394). نیمه دیگرم، قم، آیین فطرت، 4 جلدی، جلد 3.
×    عیاشی، محمدبن مسعود (1380). تفسیرالعیاشی، تهران، المطبعة العلمیة، 3 جلدی، جلد 1.
×    فاضل کاظمی، جوادبن سعید (1365). مسالک الافهام الی آیات الاحکام، تهران، مرتضوی.
×    فاضل مقداد، مقدادبن عبداله (1373). کنزالعرفان فی فقه القرآن، تهران، مرتضوی.
×    فراهیدی، خلیل بن احمد (1409). العین، قم، هجرت، 9 جلدی.
×    کاتوزیان، ناصر (1374). قواعد عمومی قراردادها، تهران، شرکت سهامی انتشار.
×    کاتوزیان، ناصر (1385). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، تهران، میزان، تک جلدی.
×    کلینی، محمدبن یعقوب (1407). الکافی (ط_الاسلامیة)، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 8 جلدی، جلد 2.
×    ماوردی، علی بن محمد (1412). النکت و العیون: تفسیر الماوردی، بیروت، عبدالمقصودبن عبدالرحیم، 6 جلدی، جلد 1.
×    مروج، حسین (1379). اصطلاحات فقهی، قم، بخشایش.
×    مظفر، محمدرضا (1390). اصول الفقه، قم، انتشارات دارالعلم، 2 جلدی.
×    معلوف، لویس (1415). المنجد فی اللغة، بیروت، دارالمشرق.
×    مکارم شیرازی، ناصر (1424). کتاب النکاح، قم، موسسة الامام علی بن ابی طالب.
×    موسسه دائرة المعارف الفقه الإسلامی (1423). موسوعة الفقه الاسلامی طبقا لمذهب اهل البیت علیهم السلام، قم، موسسه دائرة المعارف الفقه الإسلامی، 20 جلدی، جلد 3.
×    نجفی، محمدحسن [صاحب جواهر](1362). جواهرالکلام، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 43 جلدی.
×    الهی قمشه ای، مهدی (1380). القرآن الکریم ترجمه الهی قمشه ای، قم، فاطمة الزهرا.