مطالعه مشارکت در معنای عام و مشارکت سیاسی زنان در معنای خاص در هر جامعهای نیازمند توجه به لایههای عمیق اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی آن است. هدف پژوهش حاضر، مطالعه جامعهشناختی موانع مشارکت سیاسی زنان در شهر تهران است. این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی، کاربردی، مقطعی و کمّی (پیمایش) است. میدان مطالعه، شهر تهران و حجم نمونه شامل 400 نفر از زنان شهر تهران بودند که با ترکیبی از روشهای نمونهگیری خوشهای و طبقهبندیشده انتخاب شدند. یافتهها نشان داد که مشارکت سیاسی در بین زنان گروههای سنی مختلف یکسان است و تفاوتی بین آنها وجود ندارد، اما زنان با درآمد بالاتر، شاغل و واجد تحصیلات بالاتر، مشارکت سیاسی بیشتری دارند. همچنین، بین موانع اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، سیاسی، اقتصادی و روحی-روانی با مشارکت سیاسی زنان شهر تهران رابطه معنادار و معکوسی وجود دارد و طبق نتایج مدل معادلات ساختاری، این موانع قادرند 16 درصد از واریانس مشارکت سیاسی زنان را تبیین کنند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که به ترتیب هر چقدر موانع اجتماعی، مدیریتی-سیاسی، روحی-روانی، اقتصادی و فرهنگی کاهش یابد، مشارکت سیاسی در میان زنان تسهیل شده و افزایش مییابد.
آخوندی، مهدیه، حبیبپور گتابی، کرم، و حضرتی صومعه، زهرا. (1402). آسیبشناسی مشارکت سیاسی زنان شهر تهران بر اساس نظریه زمینهای. فصلنامه زن در توسعه و سیاست، 21(4)، 837-866. https://org/10.22059/jwdp.2023.351881.1008284 .
امام خمینی، روحالله (1378). صحیفه امام (ره). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
جوادیآملی، عبدالله (۱۳۷۵). زن در آینه جلال و جمال. قم: نشر اسراء.
دستوری، اعظم، شایگان، فریبا، و محسنی تبریزی، علیرضا (1402). بررسی نقش کنش هویتی در مشارکت سیاسی زنان ایران. علوم سیاسی، 26(1)، 188-217. https://org/10.22081/psq.2023.64060.2659 .
راش، مایکل (1399). جامعه و سیاست، مقدمهای بر جامعهشناسی سیاسی (ترجمه منوچهر صبوری). چاپ سیزدهم، تهران: نشر سمت.
راش، مایکل (1377). جامعه و سیاست؛ مقدمهای بر جامعهشناسی سیاسی (ترجمه منوچهر صبوری). تهران: انتشارات سمت.
ریتزر، جورج (1401). نظریههای جامعهشناسی (ترجمه محسن ثلاثی). چاپ بیستوششم، تهران: انتشارات علمی.
سلیمانیآهویی، سارا، نجاتی حسینی، سیدمحمود، و زیباکلام، صادق (1402). جنسیت و سیاست در ایران معاصر: یک تحلیل اجتماعی از جایگاه زنان در قدرت در دوران جمهوری اسلامی. فصلنامه جغرافیا (برنامهریزی منطقهای)، 13(51)، 395-410. https://org/10.22034/jgeoq.2023.332093.3592.
سیاهسر، زهرا، امینی، علیاکبر، و حسنیفر، عبدالرسول (1402). بررسی مشارکت سیاسی زنان در انقلابهای منطقه الجزایر و ایران. فصلنامه جغرافیا (برنامهریزی منطقهای)، 13(52)، 114-128. https://org/10.22034/jgeoq.2024.236213.2570 .
صفایی، رضا، پوستینچی، زهره، کشیشیانسیرکی، گارینه، و نبوی، سیدعبدالامیر (1402). فرانظریه مدارهای قدرت و مشارکت سیاسی زنان در ایران و عربستان سعودی. رهیافت انقلاب اسلامی، 17(63)، 3-22.
صیامیانگرجی، زهرا، وثوقی، منصور، باصری، علی، ساروخانی، باقر، و قدیمی، بهرام (1400). تحلیل کیفی تأثیر عوامل فرهنگی اجتماعی و انگیزشی بر مشارکت سیاسی زنان شهر تهران. فصلنامه پژوهش احتماعی، 12(48)، 39-19.
قادرزاده، امید، و رضازاده، فاطمه (1398). مطالعه تجربه زیسته و درک زنان از مشارکت در نهادهای مدنی. نشریه جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 6(14)، 96-63. . https://dorg/10.22080/ssi.2020.15416.1535
قادری، صلاحالدین(1397).ساختار قشربندی اجتماعی و خوشهبندی فرهنگی-اجتماعی محلههای شهر تهران. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 7(4)، 731-761 https://org/10.22059/jisr.2019.249692.617 .
لگیت، مارلین (1398). زنان در روزگارشان، تاریخ فمینیسم در غرب (ترجمه نیلوفر مهدیان). چاپ هشتم، تهران: نشر نی.
مارش، دیوید، و استوکر، جری (1378). روش و نظریه در علوم سیاسی (ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
لاریجانی، ساره (1401). حضور اجتماعی زنان با توجه به رویکرد شهید مطهری به حقوق فطری. پژوهشنامهفلسفه دین (نامه حکمت)، 20(1)، 187-194. https://org/10.30497/prr.2022.76228.
ملکی، علی (1397).مبانی مشروعیت نظام جمهوری اسلامی ایران: تعدد تفسیرها، چالشها و راهکارها. سیاستمتعالیه. 6(91)، 77-94. https://org/10.22034/sm.2018.32306.
منسبریج، جین (1398). دو جستار درباره فلسفه سیاسی فمینیسم (ترجمه نیلوفر مهدیان). چاپ سوم، تهران: نشر نی.
مهریزی، مهدی (۱۳۸۱). زن در اندیشه اسلامی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
موسویخمینی، روحالله (۱۳۶۳). در جستجوی راه از کلام امام. تهران: امیرکبیر.
موسویخمینی، روحالله (۱۳۷۸). جایگاه زن در اندیشه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
دال، رابرت (1364). تجزیه و تحلیل سیاست (ترجمة حسین مظفریان). تهران: مظفریان.
مطهری، مرتضی (1392). بیست گفتار. تهران: انتشارات صدرا.
نش، کیت و اسکات، آلن (1394). راهنمای جامعهشناسی سیاسی. جلد اول (ترجمه قدیر نصری و محمدعلی قاسمی)، چاپ دوم، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
هانتینگتون، ساموئل (1400). موج سوم دموکراسی در پایان سده بیستم (ترجمه احمد شمسا). چاپ نودوششم، تهران: انتشارات روزنه.
Bourque, S., & Grossholtz, J. (2023). Politics an unnatural practice Political science looks at female participation. In Women and the public sphere (pp. 103-121). London: Routledge.
Harff, D., & Schmuck, D. (2023). Influencers as empowering agents? Following political influencers, internal political efficacy and participation among youth. Political Communication, 40(2), 147-172. https://doi.org/10.1080/10584609.2023.2166631
Hussein, J. M. A., & Jalal, A. (2024). Gendered Political Empowerment in Iraq: Examing Women’s Engagement in The Post-2003 Political Landscape. Al-Buhan: Journal of Quaran and Sunnah Studies, 8(1), 122-145. https://doi.org/10.31436/alburhn.v8i1.334
Lipset, S. M. (1960). Political man: The social bases of politics. United States: Doubleday & Company.
Nchofoung, T. N., Asongu, S. A., & Tchamyou, V. S. (2024). Effect of women’s political inclusion on the level of infrastructures in Africa. Quality & Quantity, 58(2), 1181-1202. https://doi.org/10.1007/s11135-023-01688-7
Nwagwu, C. N., Iwuala, C. C., & Ebeh, R. E. (2024). ANALYSING PUBLIC PERCEPTION OF WOMEN’S POLITICAL PARTICIPATION IN NIGERIA. African Journal of Social and Behavioural Sciences, 14(1). Retrieved from https://journals.aphriapub.com/index.php/AJSBS/article/view/2547.
Zubair, M. (2021). Causes of Low Women Political Participation: A Case Study of Dhurnal, Dholar (Chakwal) and Laliani (Sargodha). Pakistan Review of Social Sciences (PRSS), 2(1), 37-69.
