مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

تحلیل عوامل بازدارنده توسعه اشتغال زنان روستایی در شهرستان شوشتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
اشتغال زنان روستایی یکی از عوامل کلیدی در توسعه پایدار مناطق روستایی محسوب می‌شود و نقش مهمی در بهبود وضعیت اقتصادی، اجتماعی و معیشتی این جوامع دارد. با این حال، توسعه اشتغال زنان در مناطق روستایی با موانع و چالش‌های متعددی مواجه است که می‌تواند از دستیابی به پتانسیل‌های کامل آنها جلوگیری کند. شهرستان شوشتر به عنوان یکی از مناطق با ظرفیت بالای کشاورزی و صنایع وابسته، از این قاعده مستثنی نیست. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل بازدارنده توسعه اشتغال زنان روستایی انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از ابزار پرسشنامه داده‌های موردنیاز گردآوری شده است. جامعه آماری شامل زنان روستایی 18 تا 65 سال شهرستان شوشتر بوده که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 365 نفر تعیین شد. روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد و پرسشنامه‌ها از طریق دهیاری‌ها توزیع و جمع‌آوری گردیدند. پس از بررسی مبانی نظری و مصاحبه با متخصصان، پنج عامل آموزشی، فرهنگی، اجتماعی، نهادی و محیطی به‌عنوان عوامل بازدارنده اصلی شناسایی شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد تمامی شاخص‌های برازش مدل معادلات ساختاری تأیید شدند و پنج عامل مورد بررسی تأثیر منفی و معناداری بر توسعه اشتغال زنان روستایی دارند. در این میان، عوامل محیطی بیشترین اثر بازدارنده را نشان دادند. یافته‌ها می‌توانند به سیاست‌گذاران در تدوین راهکارهای مؤثر برای کاهش موانع اشتغال زنان روستایی کمک کنند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ثقفی، مهدی، روانشناس، عباس، و پهلوانی‌نیا، زهرا (1393). واکاوی بر نقش اشتغال زنان روستایی در فرایند توسعه روستایی با تأکید بر موانع و مشکلات (مطالعه موردی؛ بخش تیمور آباد شهرستان هامون). همایش ملی توسعه پایدار روستایی در افق 1404، اصفهان، https://civilica.com/doc/319473.
  • داورخانی، فضیله (1385). توسعه روستایی و چالش‌های اشتغال زنان. پژوهش‌های جغرافیایی، 55 (13)، 40-25.
  • رضوی، ناصر، و رضایی‌نسب، آزاده (1400). واکاوی موانع اجتماعی- اقتصادی در توسعه‌ی کارآفرینی و اشتغال زنان روستایی (موردمطالعه: بخش سنندج). پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، 8(13)، 67-54.
  • شریفی، زینب، ایروانی، هوشنگ، و دانشورعامری، ژیلا (1398). بررسی گرایش زنان روستایی به اشتغال (موردمطالعه: زنان روستایی شهرستان نجف‌آباد). زن و جامعه (جامعه‌شناسی زنان)، 10(37)، 236-217. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20088566.1398.10.37.10.9.
  • علی‌پور، محمدصادق (1397). اثر تحصیلات عالی زنان روستایی بر اشتغال در نقاط روستایی ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 13(26)، 88-67. https://dorl.net/dor/20.1001.1.1735000.1397.13.26.3.5.
  • فرضی‌زاده، زهرا، متوسلی، محمود، و طالب، مهدی (1392). بررسی جامعه‌شناختی، توانمندی اجتماعی و اقتصادی، درک بومی از آن، عوامل مؤثر بر رشد آن و موانع در جامعه زنان روستایی. توسعه محلی (روستا شهری)، 5 (1)، 40-1. https://doi.org/10.22059/jrd.2013.35610.
  • کلهر، رضوان، و نعمتی، فواد (1396). بررسی اثرات اقتصادی توسعه­ی اشتغال خانگی بر زنان روستایی شهرستان کنگاور استان کرمانشاه. همایش ملی بررسی راهکارهای مدیریت توسعه کارآفرینی روستایی در ایران، سبزوار، https://civilica.com/doc/635838.
  • محمودیان، حسین، و رشوند، مرجان (1391). اشتغال زنان فارغ التحصیل آموزش عالی و عوامل جمعیتی و اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعه موردی: شهر تهران). زن در توسعه و سیاست، 10(1)، 104- 83... doi: 10.22059/jwdp.2012.24770.
  • میرلطفی، محمودرضا، علوی‌زاده، امیرمحمد، و بدخش، یوسف (1393). آسیب‌شناسی اثرات توسعه مشاغل خانگی در مناطق روستایی. پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، 3(5)، 11- 1.
  • مینویی، سیده‌‌بیگرد (1400). بررسی عوامل مؤثر در طراحی محیط اشتغال زنان از بعد توانمندسازی محیطی. فصلنامه مطالعات فرهنگ و هنر، 6(1)، 29-17. https://civilica.com/doc/1499860.
  • هاشم‌پوروزوانی، شیما، و مختاری، حسام (1401). رویکرد اسناد بین‌المللی به اشتغال زنان و نهاد خانواده. اولین همایش ملی تحولات قانون‌گذاری در زمینه استحکام خانواده و مدیریت اختلافات، دامغان، https://civilica.com/doc/1582110.

 

  • Abbott, P. & Wallace, C. (2015). Sociology of women. Translated by Manijeh Najm Iraqi, Tehran: Nei Publishing.
  • Cicowiez, M., Akinyemi, O., Sesan, T., Adu, O., & Sokeye, B. (2022). Gender-differentiated impacts of a Rural Electrification Policy in Nigeria. Energy Policy, 162, 112774.
  • Cole, M. (2022). Education, equality and human rights: issues of gender, 'race', sexuality, disability and social class. Taylor & Francis.
  • Crescenzi, R., Ganau, R., & Storper, M. (2022). Does foreign investment hurt job creation at home? The geography of outward FDI and employment in the USA. Journal of Economic Geography, 22 (1), 53-79. doi: 10.1093/jeg/lbab016
  • Ghose, B., Haque, F., & Al Mamun, A. (2023). Factors Influencing Post-Marriage Education and Employment among Bangladeshi Women: A Cross-Sectional Analysis, Women, 3(3): 396-407.
  • Huang, Q., Zheng, X., & Wang, R. (2022). The impact of the accessibility of transportation infrastructure on the Non-Farm employment choices of rural laborers: Empirical analysis based on China’s micro data. Land, 11(6), 896.
  • Hutchings, K., Moyle, C. L., Chai, A., Garofano, N., & Moore, S. (2020). Segregation of women in tourism employment in the APEC region. Tourism Management Perspectives, 34, 100655.
  • Islam, M. S. (2021). Role of Islamic microfinance in women’s empowerment: evidence from rural development scheme of Islami bank Bangladesh limited. ISRA International Journal of Islamic Finance, 13(1), 26-45.
  • Kelly, S. & Price, H. (2019). Vocational education: A clean slate for disengaged students. Social Science Research, 38, 810-825.
  • Kuma, B., & Godana, A. (2023). Factors affecting rural women economic empowerment in Wolaita Ethiopia. Cogent Economics & Finance, 11 (2): 2235823.
  • Lei, L., Desai, S., & Vanneman, R. (2019). The impact of transportation infrastructure on women's employment in India. Feminist economics, 25(4), 94-125.
  • Maneja, C.A. (2002), Women weaving and the web: an Analysis of rural Indian women's Agency in Attaining economic empowerment. master of arts thesis in communication, culture and technology/,Washington, D.C
  • Mouly, J., & Costa, E. (2022). Employment policies in developing countries: a comparative analysis. Taylor & Francis.
  • Termine, P. & Percic, M. (2015). Rural Women’s Empowerment through Employment from the Beijing Platform for Action Onwards, 46, 33-41.
  • Voumik, L. C. Nafi, S. M. Kuri, B. C. & Raihan, A. (2022). How tourism affects women's employment in Asian countries: an application of Generalized Method of Moments and Quantile Regression. Journal of Social Sciences and Management Studies, 1(4), 57-72.
  • Xie, F. Liu, S. & Xu, D. (2022). Gender difference in time-use of off-farm employment in rural Sichuan, China. Journal of Rural Studies, 93, 487-495.
  • Zheng, H. Ma, W. Guo, Y. & Zhou, X. (2022). Interactive relationship between non-farm employment and mechanization service expenditure in rural China. China Agricultural Economic Review, 14(1), 84-105.