مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

سنجش نگرش شهروندان گیلانی نسبت به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی پژوهشکده گیلانشناسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
2 . استادیار و عضو هیئت علمی پژوهشکده گیلانشناسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
3 استادیار و عضو هیئت علمی پژوهشکده گیلانشناسی دانشگاه گیلان ،گیلان، ایران
چکیده
گیلان با کمترین نرخ موالید از جمله پیرترین استان‌های کشور است. لذا مسئله کاهش جمعیت و نرخ موالید در استان یکی از مهم‌ترین مسائل استان گیلان به شمار می­رود. یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در تحقق عملی اهداف سیاست‌های جمعیتی و افزایش میزان موالید، اقبال و پذیرش عمومی مردم و جامعه نسبت به این سیاست‌های جمعیتی است. بر این اساس در این پژوهش تلاش شد تا نگرش مردم گیلان از ابعاد شناختی عاطفی و عملی نسبت به سیاست­های جمعیتی کشور مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. برای گردآوری داده­ها ضمن اتخاذ رویکردی توصیفی و پیمایشی تلاش شد تا با ابزار پرسشنامه نگرش مردم گیلان در خصوص سیاست‌های جمعیتی مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان 18 تا 50 ساله متأهل استان گیلان است و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر محاسبه گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نگرش مردم نسبت به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در وضعیت بینابین (نه خیلی منفی نه خیلی مثبت) قرار دارد. 70 درصد پاسخ‌دهندگان از محتوای قانون اطلاع زیادی ندارند. بر اساس نتایج پیمایش، رابطه معناداری میان جنسیت، مذهب، تحصیلات و محل سکونت افراد و شغل با نگرش آنان نسبت به سیاست‌های جمعیتی وجود ندارد؛ اما بین نگرش رفتاری و سن رابطه معنادار معکوس وجود دارد. همچنین میان برخی از ابعاد نگرشی افراد و مدت تأهل و تعداد فرزند، نوع سکونت (مالک- مستأجر) و میزان هزینه کرد ماهانه و درآمد فعلی افراد و نیز تعداد مطلوب فرزند رابطه معنادار وجود دارد. اگر چه از جنبه عاطفی همسویی نسبتاً زیادی با مقوله فرزندآوری و قانون حمایت از خانواده دیده می­شود اما با توجه به نمره پایین نگرش شناختی و رفتاری عموم زوج‌های گیلانی می­توان گفت نسبت به قانون و اهداف آن و مقوله فرزندآوری از حیث عملی و رفتاری همراهی وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • آذربایجانی، مسعود و دیگران (1382). روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی. تهران: انتشارات سمت.
  • بهنر، جرد و وانک، میکائیل (1384). نگرش‌ها و تغییر آنها، ترجمه علی مهداد، تهران: جنگل.
  • بیکر، ترز ال (1377). نحوه انجام تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نائبی، تهران: روش.
  • ثمنی، لیلا، و شهریاری، معصومه (1399)؛ ارزیابی رویکرد قوانین و اسناد بالادستی به بعد کیفی افزایش جمعیت، مطالعات جمعیتی، 6(2)، 315-337.  doi:10.22034/jips.2021.282514.1105.
  • حسینی، حاتم (1392). جمعیت­شناسی اقتصادی اجتماعی و تنظیم خانواده، انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.
    • حمیدی‌فر، مهدی، کنعانی، محمد امین، و عبادالهی چنذانق (1395)؛ جامعه در مخاطره و فرزندآوری: مطالعه‌ای در شهر رشت، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 11(21)، 135-101. Doi:20.1001.1.1735000.1395.11.22.4.4.
  • دواس، دی ای (1381). پیمایش در تحقیقات اجتماعی، چ 2، ترجمه هوشنگ نائبی، تهران: نشر نی.
  • رابینز، استیفن (1376). مبانی رفتار سازمانی. ترجمه علی‌ پارسائیان و محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
  • سووی، آلفرد (1357)، مالتوس و دو مارکس (ابراهیم صدقیانی)، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
    • شمس قهفرخی، فریده، عسکری ندوشن، عباس، عینی زیناب، حسن، روحانی، علی، و عباسی شوزای، محمد جمال (1400)؛ چالش‌های اجرای سیاست‌های تشویقی فرزندآوری: مطالعه‌ای کیفی در شهر اصفهان، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 6(32). 112-79. Doi:10.22034/JPAI.2022.559285.1242.
  • صادقی، رسول (1392). روند تحولات جمعیت ایران؛ گذشته، حال و آینده، تهران: مرکز آمار ایران، پژوهشکده آمار.
  • عباسی، شوازی، محمدجلال (1390). طرح تحولات باروری در ایران، مرکز آمار ایران، پژوهشکده آمار.
    • غمامی، محمدمهدی، مهاجری، مریم، جاوید، محمدجواد و حکمت‌نیا، محمود (1398)؛ آسیب‌شناسی سیاست‌های تقنینی جمعیت جمهوری اسلامی ایران و ارائه شاخص‌های مطلوب، مطالعات راهبردی زنان، 22(86)، 58-31. Doi:10.22095/JWSS.2020.202681.2140.
  • فولادی، محمد (1392).«بازکاوی و نقد نظریه­ها و سیاست‌های جمعیتی؛ با تأکید بر سیاست جمعیتی اخیر ایران». معرفت فرهنگی و اجتماعی،4(14).174-145.
  • قلی پور، آرین (1386). مدیریت رفتار سازمانی. تهران: انتشارات سمت.
    • کاوه فیروز، زینب، زارع، بیژن، شمس­الدینی، حسین (1395).«تأثیر مؤلفه­های سبک زندگی بر نگرش به فرزندآوری (مطالعه موردی: زنان در آستانه ازدواج شهر تهران)»، زن در توسعه و سیاست، 14(2)، 2،217-234. Doi:/10.22059/jwdp.2016.59201.
  • کریمی، یوسف (1388). نگرش و تغییر نگرش. تهران: مؤسسه نشر ویرایش.
  • کنعانی، محمد امین، و بخشی، سعادت (1393)؛ گسترش فردگرایی و مسئله کم‌فرزندآوری: مطالعه‌ای موردی در شهر رشت، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 9(18)، 30-7. Doi: 20.1001.1.1735000.1393.9.18.1.9 .
  • گیدنز، آنتونی (1373)، جامعه‌شناسی (منوچهر صبوری)، چاپ اول، تهران: نشر نی.