مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

واکاوی تجربه زیسته زنان بلاگر فعال در شبکه اینستاگرام: با تأکید بر فرصت ها و چالش ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
معصومه میرزائی
دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا ، تهران، ایران.
10.22095/jwss.2024.455654.3455
چکیده
اینستاگرام به عنوان یکی از شبکه­های پرطرفدار آنلاین اجتماعی، با ایجاد زمینه لازم برای کاربران فعال به ویژه قشر زنان، امکان خود ابرازی و دیده شدن را به وجود آورده است. پژوهش حاضر به منظور فهم فرصت‌ها و چالش ­های زنان بلاگر در شبکه اینستاگرام، به صورت کیفی و با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی (به روش کولایزی) انجام شده است. به منظور گردآوری اطلاعات با 20 نفر از زنان بلاگر، مصاحبه نیمه­ ­ساختار­یافته صورت گرفته­ است. مشارکت­ کنندگان با روش نمونه­گیری هدفمند از میان بلاگران فعال در چهار حوزه (سرگرمی و اوقات فراغت، تبلیغات، آموزش و مشاوره، خدمات) ­انتخاب شدند. بر اساس نتایج، فرصت­ های به دست آمده زنان بلاگر در فضای اینستاگرام در 7 مضمون (گفتمان تبادل ایده، درآمدزایی، کشف توانمندی­ ها، ارضاء حس خاص بودن، استفاده رایگان از امکانات فضای مجازی، کنشگری اجتماعی، بازتعریف مطالبات زنانه) و مهم­ترین چالش ­های آنان در مضامینی از جمله (طراحی محتوای پربازدید، افزایش فالوور، تعارض در زندگی آنلاین و واقعی، به مخاطره افتادن سلامت شخص) شناسایی شدند. می ­توان گفت ارتقاء ظرفیت­ شبکه ­های آنلاین، هم‌زمان فرصت­ ها و چالش‌های متعددی را برای عرصه فعالیت بلاگران به همراه داشته است. لذا مدیریت و نظارت صحیح بر محتواهای تولید شده می­ تواند در بهبود عملکرد زنان بلاگر در جهت پیشبرد فرصت‌های مطلوب مؤثر تلقی شود.
کلیدواژه‌ها
زنان بلاگر
خود ابرازی
شبکۀ اینستاگرام
دیده شدن

موضوعات

  • اردکانی فرد، زهرا، و رضوی زاده، سید نورالدین (1400). زنان تأثیرگذار اینستاگرامی؛ زنانگی بازنمایی ‌شده در صفحات زنان اینفلوئنسر ایرانی، زن در فرهنگ و هنر، 13(1)، 90-65. https://doi.org/10.22059/jwica.2021.321321.1565 .
  • باقری­میاب، شهلا، ربیعی، مرجان، اکبری، الهام، و قاسمی، عاصمه (1400). مطالعه فرایند هویت‌یابی زنان در شبکه‌های اجتماعی (موردمطالعه: زنان کاربر اینستاگرام).مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 10(4)، 1029-1059. 22059/jisr.2021.321681.1200https://doi.org/ .
  • بیچرانلو، عبدالله، صلواتیان، سیاوش، و لاجوردی، آزیتا (1398). بازنمود سبک زندگی زنان جوان ایرانی در اینستاگرام، نشریه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 15(56)، 140-111. https://doi.org/10.22034/jcsc.2019.37357.
  • سلگی، محمد، و مصطفی پور، وحید (1400). انگیزه­های عضویت در شبکه اجتماعی اینستاگرام، مطالعات فرهنگ – ارتباطات، 22(54)، 136-119. https://doi.org/10.22083/jccs.2021.230646.3083.
  • سیف­الهی، سیف­اله، و شاطری، پروانه (1394). نقش شبکه­های اجتماعی نوین در تغییر رفتار دختران و زنان ایرانی (دختران و زنان دانشجوی دانشگاه­های تهران در سال 1392). مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7(2)، 44-27. https://sanad.iau.ir/Journal/jisds/Article/821529  .
  • کاستلز، مانوئل (1384). عصر اطلاعات؛ قدرت هویت، ترجمة علی پایا و حسن چاووشیان، ج 2، تهران: طرح نو.
  • کرسول، ج (1400). پویش کیفی و طرح پژوهش، ترجمه حسن دانایی­فرد و حسین کاظمی. تهران: نشر صفار، چاپ پنجم.
  • کریمی، بهزاد، دلاور، علی، و فرهنگی، علی­اکبر (1400). اینستاگرام: تجربه جدید دیدن و دیده شدن و پیامدهای آن،فصلنامه علمی رسانه، 32(1)، صفحات 51-29.  https://doi.org/10.22034/bmsp.2021.132232.
  • گزارش سالانه تجارت الکترونیکی(1400)، فرانک ابوالمعصوم و منصوره شعبانی، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی.
  • منتظر قائم، هدی، و شعبان کاسه گر، مونا (1395). فضای سایبر و توانمندسازی زنان در ایران، مطالعات رسانه­های نوین، 1(3)، 76-43. https://doi.org/10.22054/cs.2015.4593.
  • مهریرور، سمانه (۱۳۹۸). بازنمود زندگی روزمره در صفحات میکروسلبریتی­های اینستاگرام، مطالعات رسانه‌های جدید،5(4)، 116-71.
  • Alonso-González, M. (2021). women’s social activism in the digital public sphere, Vivat Academia. Revista de Comunicación, 154, 133-156. http://doi.org/10.15178/va.2021.150.e1239.
  • Baehr, Craig M. & Schaller, Bob. (2010). Writing for the Internet: A Guide to Real Communication in Virtual Space. New York: sage.
  • Bashir, H. & Bhat, S.A. (2017). Effects of Social Media on Mental Health: A Review. International Journal of Indian Psychology, 4(3), 125-131, DOI: 10.25215/0403.134
  • Boyd, D.& Elison, (2007). Social Network sites”: Definition, History and Scholarship, Journal of computer Mediated Communication, 13(1), 210-230, https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x.
  • Fardouly, J. Willburger, B. K. & Vartanian, L. R. (2018). Instagram use and young women’s body image concerns and self-objectification: Testing mediational pathways. New Media & Society, 20(4), 1380–1395. https://doi.org/10.1177/1461444817694499.
  • Liu, R. & Suh, A. (2017). Self-Branding on Social Media: An Analysis of Style Bloggers on Instagram, Procedia Computer Science, 124(2017), 12-20. https://doi.org/10.1016/j.procs.2017.12.124
  • Luckman, Susan. (1999). “gendering the Digital Body: Feminism and the Internet Hecate, 25(2),36-48.
  • Lu, C. (2023). The Impact of Instagram on Feminist Activism, Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 30(1), 124-130, DOI:54254/2753-7048/30/20231603.
  • Marengo, D. Longobardi, C. Fabris, M. A. & Settanni, M. (2018). Highly-visual social media and internalizing symptoms in adolescence: The mediating role of body image concerns. Computers in Human Behavior, 82(2018), 63-69. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.01.003.
  • Maulidian, M. Fatima Zahra, S. Tasya Nadela. A & Fitriani. A. (2023), Content categories on Instagram: from promotional to interactivity for business development. Journal of Enterprise and Development. 5(1), 15-34. DOI:20414/jed.v5i1.6774.
  • Panda, S. (2023). Towards a Cyber Feminist Framework for Addressing Gender-Based Violence in Social Media: An Introduction. In Cyber feminism and Gender Violence in Social Media.
  • Phillips, A. A. Walsh, C. R. Grayson, K. A. Penney, C. E. Husain, F. & the Women Doing Science Team. (2022). Diversifying Representations of Female Scientists on Social Media: A Case Study from the Women Doing Science Instagram. Social Media & Society, 8 (3)1-17, https://doi.org/10.1177/20563051221113068.
  • Robinson, L. Cotten, Hiroshi Ono, H. Quan-Haase, A. Mesch, G. Chen, W. Jeremy Schulz, J. Timothy M. Hale, T. and Michael J. Stern, M. (2015). Digital inequalities and why they matter. Information, Communication & Society, 18, (5): 569–582. https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1012532.
  • Roseline, R. (2023). Cyber feminism Issues in Digital Platform, International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 10(9), 267-276. DOI: http://dx.doi.org/18415/ijmmu.v10i9.5100.
  • Shutaleva, A. & Novgorodtseva, A. Ryapalova, O. S. (2022). Self-presentation in Instagram: promotion of a personal brand in social networks, Economic Consultant,37(1):27-40, http://dx.doi.org/10.46224/ecoc.2022.1.3.
  • Smitley, Megan. (2004). “Women and the Internet: Reflections on Cyberfeminism and a Virtual Public Sphere”, University of London.
  • Sze, Kit. (2003). When Cyberfeminism Meets Chinese Philosophy: Computer, Weaving, and Women”. Gender, Technology and Development Journal, 7(3), 379-397. https://doi.org/10.1080/09718524.2003.11910088.
  • Whittaker, J. (2002). The internet: The Basics, New York: Routledg.