مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

ارائه الگوی تبیینی نگرش زنان به سمت های مدیریتی با نقش تعارض کار - خانواده و فرهنگ‌سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدرضا دارائی 1
امیر لعلی سرابی 2
بلال پناهی 3
1 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22095/jwss.2024.462508.3485
چکیده
هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی تبیینی نگرش زنان به سمت‌های مدیریتی با نقش تعارض کار - خانواده و فرهنگ‌سازمانی است. این پژوهش از نظر ماهیت و روش، توصیفی – علی و از لحاظ جهت‌گیری‌های پژوهش، بنیادی است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد است. جامعه آماری پژوهش کلیه کارکنان زن متأهل شاغل در اداره آموزش‌وپرورش شهرستان بوکان است که با استفاده از قواعد خاص تعیین حجم نمونه برای مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی، 170 نفر به شیوه نمونه‌گیری تصادفی انتخاب گردید. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی تأییدی و برای محاسبه ضرایب مسیر از تحلیل مسیر معادلات ساختاری Smart PLS 3 استفاده شد. بر اساس نتایج تحلیل مسیر، بین تعارض کار - خانواده با نگرش زنان به سمت‌های مدیریتی و فرهنگ‌سازمانی رابطه معکوس و معنادار وجود دارد و بین فرهنگ‌سازمانی با نگرش زنان به سمت‌های مدیریتی رابطه مستقیم معنادار به دست آمد. همچنین فرهنگ‌سازمانی توانست در رابطه علی بین تعارض کار - خانواده با نگرش زنان به سمت‌های مدیریتی نقش میانجی ایفا نماید.
کلیدواژه‌ها
تعارض کار - خانواده
نگرش زنان به سمت‌های مدیریتی
فرهنگ‌سازمانی

موضوعات

  • احمدیان ماژین، زینب، (1395). بررسی رابطه فرهنگ‌سازمانی با ارتقای زنان در سازمان‌ها (مطالعه موردی: بانک کشاورزی استان ایلام)، چهارمین کنفرانس بین‌المللی اقتصاد، مدیریت، حسابداری با رویکرد ارزش‌آفرینی، شیراز. https://civilica.com/doc/582690
  • اسماعیل­پور، رضا، تفقدی، حمیدرضا، (1396). مطالعۀ کیفی موانع ارتقای شغلی و مدیریتی بانوان. مجلۀ زن در توسعه و سیاست، 15(2)، 185-169. doi: 22059/jwdp.2017.62352
  • برجعلی لو، شهل، ناظمی، شمس­الدین، مرتضوی، سعید، (1391). آرزومندی مدیریتی در زنان و چگونگی تأثیرپذیری از نقش­های شغلی و خانوادگی. پژوهش­نامۀ زنان، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، 3(2)، 46-21. https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article_835.html
  • تاج مزینانی، علی­اکبر، یاسری، زینب، (1392). بررسی سیاست­گذاری اشتغال زنان در جمهوری اسلامی ایران. مجلۀ مطالعات راهبردی زنان، 15(59)، 58-7. https://www.jwss.ir/article_12168.html
  • تقی­زاده، هوشنگ، سلطانی فسقندیس، غلامرضا، شکری، عبدالحسین، (1391). شناسایی موانع ارتقای زنان به پست­های مدیریتی. مجلۀ زن و مطالعات خانواده،5(17)، 33-55. https://sanad.iau.ir/Journal/jwsf/Article/954991
  • جعفری، الهام، شریفی فر، فریده، علم، شهرام، (1398). نقش­آفرینی زنان در مدیریت ورزش کشور با رویکرد آینده­پژوهی. مجلۀ مطالعات مدیریت ورزشی، 11(58)، 38-17. https://doi.org/10.22089/smrj.2019.7705.2658
  • حاتم، ناهید، کشت‌کاران، ویدا، محمدپور، مریم، (1392). مقایسه تعارض کار-خانواده در کارکنان بالینی و غیربالینی (اداری و پشتیبانی) بیمارستان دولتی شهید فقیهی شیراز،. دوماهنامۀ سلامت کار در ایران، 10(3)، 60-52. https://www.magiran.com/p1172751
  • حیدری، ناهید، فقیدی، مریم، (۱۳۹۶). موانع ارتقای زنان در موقعیت­های مدیریتی. دومین کنگره ملی زنان موفق ایران، تهران، دبیرخانه دائمی کنفرانس. دومین کنگره ملی زنان موفق ایران. https://civilica.com/doc/783993
  • چابکسوار، روح­انگیز، (1396). بررسی موانع و چالش­های ارتقاء شغلی زنان به عرصه­های مدیریتی. ، تهران، دومین کنگره ملی زنان موفق ایران، https://civilica.com/doc/783933
  • رستگار، عباسعلی، کوشش تبار، محسن، (1396). بررسی تاثیر و اولویت بندی انواع فرهنگ سازمانی (مدل کامرون و کویین) بر شادکامی در سازمان با میانجی گیری معنویت در محیط کار (مطالعه موردی: کارکنان سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران)، نشریه مدیریت شهری، شماره46. URL: http://ijurm.imo.org.ir/article-1-1536-fa.html
  • سلیمان‌پور عمران، محبوبه و شیرازی، زهره، (1396). شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقای شغلی زنان در پست­های مدیریتی سازمانی. فصلنامۀ علمی­پژوهشی زن و فرهنگ، 9(33)، 124-109. https://sanad.iau.ir/Journal/jwc/Article/919764
  • طالقانی، غلامرضا، پور عزت، علی‌اصغر، فرجی، بهره، (1388). بررسی تأثیر سقف شیشه­ای بر کاهش توانمندی زنان در سازمان توسعۀ برق ایران. نشریۀ مدیریت دولتی، 1(2)، 102-89. https://jipa.ut.ac.ir/article_20297.html
  • عطا دخت، اکبر، پاک‌نژاد، حسین، اسماعیلی، بهمن (1402)، موانع انتصاب زنان در پستهای نزدیک به راس هرم مدیریتی در سازمانها و ادارات از دیدگاه زنان شاغل مطالعه­ای پدیدارشناسی، فصلنامه پژوهش های علوم مدیریت، سال پنجم، شماره61. https://jomsr.ir/fa/showart-8a3984bd973cd6089c5a38f26b1df8be
  • کیانفر فرهاد، شفیعی، حسین، علیپور دشت بزرگ، فاطمه، (1399). عوامل مؤثر بر مدیریت تحول اداری و توانمندسازی در کارکنان. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری, 4(15), 39-48. https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/614
  • گودرز وند چگینی، مهرداد، حقی، معصومه، (1389). تأثیر فرهنگ سازمانی بر جذب زنان در پست­های مدیریتی. فصلنامۀ علمی-پژوهشی زن و جامعه، 1(4)، 110-95. https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1219.html
  • لعلی سرابی، امیر، (1401) تأثیر کاهش عدالت سازمانی ادارک شده بر فرضیه سقف شیشه­ای با تأکید بر نقش توسعه مسیر شغلی. مدیریت سازمانهای دولتی، 10 (4)، 100-85. https://doi.org/10.30473/ipom.2022.65316.4683
  • موفق، مرضیه، نظری، رسول، شهریاری، ناصر، (1401). تبیین ابعاد سقف شیشه ای فرا روی مدیریت بانوان در ورزش (رویکرد کیفی: فراترکیب). نشریه زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 20(1)، 109-130. https://doi.org/10.22059/jwdp.2021.331070.1008086
  • میر غفوری، حبیب­الله، (1385). شناسایی و رتبه­بندی عامل­های مؤثر در گماشته نشدن زنان به پست­های مدیریتی در سازمان­های دولتی استان یزد. مجلۀ مطالعات زنان، 4(1)، 122-101. https://search.ricest.ac.ir/dl/search/defaultta.aspx?DTC=8&DC=172269
  • ناصری نژاد، الهه، فراحی، محمدمهدی، خوراکیان، علیرضا، رحیم نیا، فریبرز، (1399). موانع خروج‌ از مسیر ترقی مدیریت برای زنان در سازمان‌های دولتی ایران بر اساس الگوی ذهنی مدیران زن موفق. مطالعات راهبردی زنان، 94-65. Doi: 22095/jwss.2020.218194.2252
  • نبوی، سید عبدالحسین، باقری، معصومه، شهریاری، مرضیه، (1392). بررسی تأثیر تعارض کار-خانواده و خانواده-کار بر بیگانگی از کار. مجلۀ زن در فرهنگ و هنر، 5(3)، 414-397. https://doi.org/10.22059/jwica.2013.36486
  • هاشمی شیخ شبانی، سید اسماعیل، ارشدی، نسرین، بذرافکن، حسام، (1390). تحلیل ساختاری تعارض کار- خانواده با خشنودی شغلی و سلامت روانی. فصلنامۀ مشاوره و روان­درمانی خانواده، 1(3)، 349-365. https://fcp.uok.ac.ir/article_9475.html
  • Andreea- Elena, M. (2014). The role of gender in the formation of vocational interests and career orientation in adolescence. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 127, 240-244. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.03.248
  • Bakker, A.B., Demerouti, E., & Dollard, M.F. (2008). How job demands affect partners’ experience of exhaustion: Integrating work-family conflict and crossover theory. The Journal of applied psychology, 93(4), 901–911. DOI:1037/0021-9010.93.4.901
  • Carlson, D.S., Kacmar, K.M., & Williams, L.J. (1999). Construction and initial validation of a multidimensional measure of work-family conflict. Journal of Vocational behavior, 56, 249-276. https://doi.org/10.1006/jvbe.1999.1713
  • Denison, D.R., Janovics, J., Young, J. & Cho, H.J. (2006). Diagnosing organizational cultures: validating a model and method, working paper, IMD 2006-9, International institute for management Development, Lausanne, PP: 1- 3. https://www.researchgate.net/publication/228801211_Diagnosing_organizational_cultures_Validating_a_model_and_method.
  • Ellemers, N., Rink, F., Derks, B. & Ryan, M. K. (2012). Women in high places: When and why promoting women into top positions can harm them individually or as a group (and how to prevent this). Research in Organizational Behavior, 32, 163-187. https://doi.org/10.1016/j.riob.2012.10.003
  • Eyibio A. (2022). Dimensions of organizational culture and employee performance. World Journal of Management and Business Studies, 2(3): 419-430.
  • Fang, Y. (2017). Burnout and work-family conflict among nurses during the preparation for reevaluation of a grade A tertiary hospital. Chinese Nursing Research, 4(1), 51-55. https://doi.org/10.1016/j.cnre.2017.03.010
  • Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(۱) , 5-39. https://doi.org/10.2307/3151312
  • Gregor, M.A., & O’Brien, K.M. (2015). The Changing Face of Psychology: Leadership Aspirations of Female Doctoral Students .The Counseling Psychologist 43(8), https://doi.org/10.1177/0011000015608949
  • Hryniewicz, L.G.C., & Vianna, M.A. (2018). Women and leadership: obstacles and gender expectations in managerial positions. Cad. EBAPE.BR, 16(3), 331-344. https://www.scielo.br/j/cebape/a/Wwqj4gNdm8k8jcGRjCFxvqm/?lang=en&format=pdf
  • Irfan, S.M., Hussain, T. & Yousaf. I. (2009). Organizational culture: impact on female employees’ job performance. Journal of Quality and Technology Management, 5(11), 1-16. https://www.academia.edu/3804669/Organizational_Culture_Impact_on_Female_Employees_Job_Performance
  • Jinnah, F. (2016). Social factors and women's career advancement to senior management position in Pakistan Asia. pacific journal of contemporary education and communication technology, 2(1), 134-145. https://apiar.org.au/wp-content/uploads/2016/03/13_APJCECT_ICTP_BRR740_EDU-134-145.pdf
  • Joseph F Hair,Jr, G.Tomas M.Hult, Christian M.ringle and Marko Sarstedt (2016). A Primer on Partial Least Square Structural Equation Modeling (PLS-SEM), Second edition.
  • Krishnan, H. (2009). What causes turnover among women on top management teams? Journal of Business Research. 62, 1181–1186. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2008.09.001
  • Laschinger, H.K.S., & et al. (2013). Part 1: The influence of personal and situational predictors on nurses' aspirations to management roles: preliminary findings of a national survey of Canadian nurses. Journal of Nursing Management 21(2). https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2012.01452.
  • Longman, Karen, Jessica Daniels, Debbie Lamm Bray, and Wendy Liddell. 2018. "How Organizational Culture Shapes Women’s Leadership Experiences" Administrative Sciences 8, no. 2: 8. DOI:3390/admsci8020008.
  • Nazemi, S., Mortazavi, S., & Borjalilou, S. (2012). Investigating factors influencing women‟s inclination in adopting managerial positios in Iranian higher education. ijcrb, 4(7), 722-732.https://www.researchgate.net/publication/291823687
  • Nobre, Michelle; Jos Coetzee, Marietjie Walt, Wilfred I. Ukpere, (2014). ”Exploring characteristics that prevent the derailment of women leaders“, Mediterranean Journal of Social Sciences MCSER Publishing, Vol. 5, No. 2, 729, DOI:5901/mjss.2014.v5n2p729
  • O'Brien, K. M., Friedman, S. M., Tipton, L. C., & Linn, S. G. (2000). Attachment, separation, and women's vocational development: A longitudinal analysis. Journal of Counseling Psychology, 47(3), 301–315. https://doi.org/10.1037/0022-0167.47.3.301
  • O'Brien, K.M. (1996). The Influence of Psychological Separation and Parental Attachment on the Career Development of Adolescent Women. Journal of Vocational Behavior, 48(3), 257-274. https://doi.org/10.1006/jvbe.1996.0024
  • Qadira, M. (2019). The Challenges of Women leadership and management in India. SSRN Electronic Journal,, 1275-1281 http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3323814.
  • Robbins, S., Millet, B., Caccioppe, R., & Waters-Marsh T. (1998). Organisational behaviour, 2ndEdn. Australia: Prentice Hall.
  • Tenenhaus, M., Amato, S., & Esposite Vinzi, V. (2005). A Global Goodness-of fit Index for PLS Structural Equation Modeling, In Proceedings of the XLII SIS Scientific Meeting. 739-742.
  • Tlaiss‚ H. & Kauser‚ S. (2011). Perceived organizational barriers to women’s career advancement‚ Gender in Management. An International Journal‚ 25(6), 462-496. https://doi.org/10.1108/17542411011069882