مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

فراتحلیل تاثیر مصرف رسانه ای بر گرایش به زندگی مجردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن نیازی 1
شاهو رستگاری 2
ایوب سخایی 3
سید سعید حسینی زاده آرانی 4
1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 دانشجوی دکتری مسائل اجتماعی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه کاشان، کاشان. ایران.
3 دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
4 استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی، بروجرد، ایران
10.22095/jwss.2024.462267.3484
چکیده
در سال‌های اخیر، نگرش به ازدواج و همسرگزینی در میان جوانان ایران متاثر از تغییرات در سبک زندگی دچار تحول شده است. در میان عوامل متعدد برای توضیح این تغییر نمی‌توان نقش رسانه‌های جمعی و جهت‌دهی به علائق و گرایش‌های جوانان را نادیده گرفت. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر مصرف رسانه‌ای بر گرایش به زندگی مجردی جوانان است. به این منظور با استفاده از روش فراتحلیل، مقاله‌های علمی-پژوهشی که در دهه 1390 -1400 با موضوع رابطه بین مصرف رسانه‌ای بر نگرش جوانان نسبت به ازدواج و زندگی مجردی در نشریات معتبر کشور ایران منتشر شده بودند، گردآوری شدند. برای این کار، از کلیدواژه‌های مرتبط استفاده شد و جستجو در سایت‌ها و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها صورت پذیرفت و مطالعاتی که با معیارهای ورود به فراتحلیل همخوانی داشتند گزینش شدند و اطلاعات مورد نظر برای آزمون فرضیه‌ها استخراج شد. از 30 مطالعه مورد نظر به 11 مطالعه رسیدیم، آماره‌های مناسب برای محاسبه اندازه اثر و اطلاعات مورد نیاز دیگر ثبت شده و با نرم افزار CMA2 تجزیه و تحلیل گردید. نتایج تحقیق نشان داد که در مجموع مقدار اندازه اثرمصرف‌رسانه‌ای بر گرایش به زندگی مجردی498/. بوده و تاثیر بسزایی در تبیین تغییرات متغیر وابسته دارد.
کلیدواژه‌ها
ازدواج
مجردگزینی
نگرش به ازدواج
مصرف رسانه‌ای
مدرنیزاسیون

موضوعات

  • ادیبی، مهدی، یزدخواستی، بهجت، و فرهمند، مهناز (1387). جهانی­شدن با تأکید بر هویت اجتماعی جوانان شهر اصفهان. فصلنامه مطالعات ملی، 9(3)، 99-118.
  • آزاد ارمکی، تقی (1386). جامعه­شناسی خانواده ایرانی، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت.
  • آقاســی، محمــد، فلاح­مین باشــی، فاطمــه (1394). نگــرش جوانــان ایرانــی بــه ازدواج، انتخــاب همســر و تشــکیل خانــواده، پژوهشــنامه زنــان، 6(1)، 21-36.
  • اقامتی گشتی، رضا؛ کنعانی، محمد امین. (1393). چالش­های زندگی مجردی در شهر رشت، اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران،
  • انتظاری، اردشیر، احمد غیاثوند، و فاطمه عباسی (1396). عوامل مؤثر برافزایش سن ازدواج جوانان در شهر تهران، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 8(33)، 87-99.
  • بروجردی علوی، مهدخت، شمسی، آزاده (1394). نقش ماهواره در تغییر تصور ذهنی جوانان تهرانی از ازدواج، مرکز ملی مطالعات جهانی شدن، 6(16)،290-263.
  • بنت، اندرو (1386). فرهنگ و زندگی روزمره، ترجمه حسن چاوشیان و لیلا جوافشانی، چاپ اول، تهران، انتشارات اختران.
  • تاجبخش، غلامرضا، محمدی، حانیه(1399). واکاوی دلایل گرایش جوانان به زندگی مجردی و رویگردانی از ازدواج، فصلنامه جمعیت، 3 (11)، 133-113.
  • حبیب­پور گتابی، کرم، وغفاری، غلامرضا (1390). علل افزایش سن ازدواج دختران، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 9(1)،37-7.
  • خیری، مرضیه، و حاجی­آقا، مهدی (1395). بررسی آسیب­شناختی اجتماعی بالا رفتن سن ازدواج از دیدگاه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، مطالعات جامعه­شناسی، 8(30)، 138-125.
  • دلاور، علی(1380). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، تهران، انتشارات رشد.
  • رزاقی، نادر، علیزاده، مهدی، و محمدی سنگ­چشمه، سمیه(1396). بررسی جامعه­شناختی نگرش جوانان نسبت به ازدواج در فضای مجازی، جامعه­شناسی کاربردی، 28(65)، 86-67.
  • رسول‌زاده اقدم، صمد، عدلی پور، صمد، میرمحمدتبار، سید محمد، و افشار، سیمین (1394). تحلیل نقش رسانه‌های اجتماعی در گرایش به سبک زندگی نوین در بین جوانان ایرانی، پژوهش­های جامعه­شناسی معاصر (علمی - پژوهشی)، 4(6)، 33-60.
  • زارع، بیژن، سراج­زاده، سید حسین، حبیب­پور گتابی، کرم، و مداحی، جواد (1399). زیست مجردی جوانان: مسئله­ای اجتماعی-فرهنگی (رویکردی تحلیلی مبتنی بر آرای ژان بودریار و ریچارد سنت). نشریه مسائل اجتماعی ایران، 11(2)، 123-97.
  • زارعان، منصوره(1397). بررسی اکتشافی دلایل تأخیر در سن ازدواج از دیدگاه دختران دانشجوی شهر تهران، فصلنامه مطالعات زن و خانواده، 6(2)، 34-45.
  • زاهدی، محمدجواد، و خضرنژاد، عمر(1392). نوسازی و فرایند تحول ارزش­ها در حوزه خانواده: بررسی نمونه­ای دگرگونی ارزش­های خانوادگی در شهر بوکان، جامعه­شناسی ایران، 14(1)، 97-68.
  • سفیری، خدیجه، کوهی، کمال، و عبدی، رباب (1397). تأثیر مصرف کالاهای فرهنگی بر تغییر ارزش ازدواج در بین دانشجویان دانشگاه تبریز، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 8(1)،101-123.
  • شهانواز، سارا، اعظم آزاد، منصوره (1398). شناسایی و تحلیل پیشران­های مؤثر بر تجرد در ایران، مسائل اجتماعی ایران، 10(2)،191-157.
  • فتحی، سروش(1386). بررسی نقش و تأثیر رسانه­های نوین تصویری در تغییر سبک زندگی: مورد مطالعه دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 6(2)، 118-102.
  • فخرایی، سیروس، وپورتقی، مهناز (1394). بررسی جامعه­شناختی عوامل مرتبط با ازدواج دیررس جوانان ازدواج کرده بالای 30 سال شهر بناب، مطالعات جامعه­شناسی، 7(27)، 80-63.
  • فیسک، جان(1386). درآمدی بر مطالعات ارتباطی، ترجمه مهدی غبرایی، تهران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
  • قاضی طباطبایی، محمود،و ودادهیر، ابوعلی(1389). فرا تحلیل در پژوهش‌های اجتماعی و رفتاری، تهران، جامعه­شناسان.
  • قانع عزآبادی، فرزانه، قاسمی، وحید، و کیان­پور،مسعود(1394). نگرش اجتماعی نسبت به تجرد دختران 30 سال و بالاتر (مورد مطالعه: شهر یزد)، دوفصلنامه­ی پژوهش­های جامعه­شناختی معاصر، 4(7)، 127-99.
  • قربانی­زاده، وجه­الله، و نانگیر، سیدطه حسن(1393). راهنمای کاربردی فرا تحلیل با نرم‌افزار cma2، تهران، انتشارات جامعه­شناسان.
  • کاوه فیروز، زینب، و صارم، اعظم (1396). بررسی تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر نگرش دختران مجرد در باب ازدواج مطالعه­ی شاغلان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مسائل اجتماعی ایران، 8(1)،96-73.
  • گیدنز آنتونی(1392). جامعه­شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر مرکز.
  • محبی، سید فاطمه، سیاح، مونس، و سادات حسینی، شیما (1395). دلالت­های معنایی تأخیر در ازدواج دختران دانشجو، فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 19(1)، 65-78.
  • محسنی، منوچهر(1386). مقدمات جامعه­شناسی، تهران، نشر دوران.
  • مدیری، فاطمه(1400). تغییرات ازدواج، طلاق و فرزندآوری در ایران: تحلیل داده‌های ملی در سه دهه‌ی اخیر، تهران، موسسه تحقیقات جمعیت کشور.
  • مک­کوایل، دانیل (1385). درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی، ترجمه پرویز اجلالی، تهران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه­ها.
  • مؤمنی جاوید، مهدی، و شعاع کاظمی، مجید(1390). تأثیر روان درمانی زوجین بر کیفیت زندگی زوجین آسیب­دیده از خیانت­های زناشویی در تهران، پژوهش و سلامت، 1(1)،63-53.
  • نعمتی، محمد، وخطیبی مهر، میترا (1396). بررسی عوامل مؤثر بر زندگی مجردی و تفردگرایی در بین جوانان 45-25 ساله تهران، موسسه عالی علوم و فناوری خوارزمی، شیراز.
  • نوابخش، فرزاد، و مختارپور، مهدی (1394). سنجش نقش و تأثیر انقلاب اطلاعاتی در تغییر سبک زندگی شهریمطالعه­ی موردی: دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، مطالعات جامعه­شناختی شهری، 5(16)، 45-60.
  • نیازی، محسن، شاطریان، محسن، و شفائی­مقدم، الهام(1394). بررسی نقش عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مؤثر در نگرش منفی به ازدواج (مطالعه موردی شهروندان شهرستان کاشان)، جامعه­پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 6(2)،58-27.
  • یعقوبی دوست، محمود، شاهون­وند، بهروز، جولا، غلام‌رضا، وعلی مرادی، عزیز(1394). بررسی رابطه رسانه­های دیداری و سبک زندگی (مورد مطالعه: جوانان شهر اهواز)، فصلنامه مطالعات­ جامعه­شناختی جوانان،6(18)، 198-167.
  • Amato, P.R. (2004). Tension between institutional and individual views of marriage. Journal of Marriage and Family, 66(4), 959-969.
  • Bossetta, Michael & Anamaria Dutceac Segesten and Hans-Jörg Trenz (2017). Engaging with European Politics Through Twitter and Facebook: Participation Beyond the National? In Barisione،Mauro & Asimina Michailidou(2017) Social Media and European Politics Rethinking Power and Legitimacy in the Digital Era، Palgrave Macmillan
  • Candrasari, Yuli (2016). Social Media and Social Change: Self Identity Construction and Self Presentation In Sybersociety، Proceedings International Seminar For Research Month UPNV East Java November.
  • Cherlin, A.J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of marriage and family, 66, 848-861.
  • Chukwuere Joshua Ebere &Precious Chibuike Chukwuere (2017). The Impact Of Social Media On Social Lifestyle: A Case Study Of University Female Student، Ife centre for Psychological Studies/Services, Ile-Ife, Nigeri.
  • Flew, T. & Smith, R (2011). New Media: An Introduction: Oxford University Press.
  • Ganiyeva, Fatma (2022). The Role of the Family as a Social Institution in the Formation of Society in Modern Times. Research Article/Araştırma Makalesi.
  • Hardey, M. (2004). Mediated Relationship Authenticity and Possibility of Romance, Information, Communication & Society, 7(2):207-222.
  • Higgins, L.T. Zheng, M. Liu, Y. & Chun, H.S (2002). Attitudes to marriage and sexual behavior: A survey of gender and cultural differences in China and United Kingdom. Sex Roles, 46 (3-4), 75-89.
  • Himawan, K. K. Underwood, M. Bambling, M. & Edirippulige, S. (2021). Being single when marriage is the norm: Internet use and the well-being of never-married adults in Indonesia. Current Psychology, 1-12.‏
  • Kirtiklis Kestas (2017). Manuel Castells’ theory of information society as media theory، Lingua Posnaniensis، DOI 10.1515/linpo-2017-0006.
  • Laroche, E. L'Espérance, S. & Mosconi, E. (2020). Use of social media platforms for promoting healthy employee lifestyles and occupational health and safety prevention: A systematic review. Safety science, 131, 104931.‏
  • Lewicki, A. (2022). Holistic Theory Of Mass Media Systems. Oligopolization Of Contemporary Media Markets. Humanities in Information Society, 4.‏
  • Littlejohn Stephen & Karen A. Foss & John G. Oetzel (2017). Theories Of Human Communication، Waveland Press.
  • Lowisz, S. (2014). The Influence of Social Media on Today's Culture. stevelowisz.com/wp.../02/TheInfluence-of-Social-media-inTodays-Culture-wp.pdf.
  • Manovich, L (2021). Interfaces for a global village: Nam June Paik, Marshall McLuhan, and the future. In Catalogue de l’exposition «Next 15 Minutes», Daejeon Museum of Art, South Korea(Vol. 15).
  • Moreno Megan & Rosalind Koff (2016). 11 Media Theories and the Facebook Influence Model in Giuseppe Riva, Brenda K. Wiederholdand Pietro Cipresso. The Psychology of Social Networking,Vol.1 Personal Experience in Online Communities.
  • Ogrodnik, L (2000). Patterns in Culture Consumption and Participation, Ottawa: Statistics Canada's Culture Statistics Program.
  • Rosenfeld, Michael J (2016). Marriage, Choice, and Couple hood in the Age of the Internet. Research Project Department of Sociology, Stanford University.
  • Schroeder، Ralph (2018). Social Theory after the Internet Media, Technology and Globalization،UCL Press University College London.
  • Servaty, Lisa and Kirsten Weber. (2010). The Relationship between Gender and Attitudes towards Marriage, Journal of Student Research, 1-17.
  • Shapiro, A. L (1999). Media/Society: Industries, images and audiences. Thousand Oaks, CA: Pine Forge Press.
  • Sheldon Pavica & Philipp A.Rauschnabel & James M.Honeycutt (2019). Social Media and Relationship Drama in The Dark Side of Social Media Psychological, Managerial, and Societal Perspectives، Academic Press.
  • Shoemaker Pamela and Stephen D. Reese (2014). Mediating the Message in the21st Century:A Media Sociology Perspective،
  • Shukla, S. & Kapadia, S. (2007). Transition in marriage partner selection process:Are matrimonial advertisements an indication? Psychology and Developing Societies, 19(1), 37-54.
  • Silinsh, R. & Martyniuk, A. (2016). Transformation trend of the institution of family. Family as a value, expectations, family policy. In SHS Web of Conferences,Vol. 30, 300-320.
  • Thoumrungroje، Amonrat (2014). The Influence of Social Media Intensity and EWOM on Conspicuous Consumption، Assumption University, Ramkamhaeng 24, Huamak, Bangkapi, Bangkok 10240, Thailand.
  • Tong, Q. Chu, C. Y. Zhou, D. & Feng, Y. (2021). Does Internet connectedness disconnect marriage? A micro empirical analysis. Social Indicators Research, 158(1), 143-176.‏
  • Turanci،Eda (2019). Consumption in the Digital Age:A Research on Social Media Influencers،in Ozlen Ozgen, Handbook of Research on Consumption, Media, and Popular Culture in the Global Age، Atilim University.
  • Valenzuela، Sebastián & Daniel Halpern & James E. Katz (2014). Social network ssites, marriage well-being and divorce: Survey and state-level evidence from the United States، Computers in Human Behavior, 36 (2014) 94–101.
  • Van Dijk, Jan (2006). The Network Society. 2nd ed. London: Sage Publications.
  • Williams, J. (2007). Marriage and Partnerships (in focus). Sociology Review, 17(2),34
  • Williams, L. M. (2012). Facebook ruined my marriage: Digital intimacy interference on social networking, sites Doctoral dissertation, Syracuse University.
مطالعات راهبردی زنان
دوره 26، شماره 102
زمستان 1402
صفحه 93-123