مطالعات راهبردی زنان

مطالعات راهبردی زنان

واکاوی فقهی – حقوقی تعیین میزان اجرت المثل زنان شاغل در آرای قضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
درحقوق اسلام زوجین تکالیف و وظایف معینی نسبت به یکدیگر دارند که به محض ازدواج باید درصدد انجام آن برآیند. در قانون از وظایف زوجین نسبت به یکدیگر تحت عنوان تمکین خاص و عام یاد شده است. حال اگر زوجه، کارهایی را که شرعا به عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد، به دستور زوج و با قصد عدم تبرع انجام داده باشد، بنا به شرایطی مستحق دریافت اجرت المثل خواهد بود.

این پژوهش با هدف نفی دیدگاه پرداخت اجرت المثل کمتر به زنان شاغل با استفاده از قواعد فقهی و بر مبنای تحلیل آرای قضایی صادر شده در این زمینه، مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. روش این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است، که با استفاده از قواعد فقهی ِ لاضرر، میسور، نفی عسر و حرج و احترام به مال و عمل مسلم، به نقد دیدگاه موافق با پرداخت اجرت المثل کمتر به زنان شاغل پرداخته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ازکیا، مصطفی، و دربان آستانه، علیرضا (1397) . روش های کاربردی تحقیق. چاپ چهارم.
  • انصاری، شیخ مرتضی. رسائل فقهیة، ج1. رسالة فی قاعدة لا ضرر، بی­تا.
  • انصاری پور، محمدعلی، و صادقی مقدم، محمدحسن ( 1384 ) . اجرت المثل کارهای زوجه و نقد آرای محاکم در این زمینه، مدرس علوم انسانی ویژه نامه حقوق .
  • انصاری، شیخ مرتضی ( 1415).کتاب المکاسب .جلد دوم.
  • پورعبدالله ، کبری، و سرخ حصاری ، فاطمه (1394 ) . مبانی فقهی و حقوقی اجرت المثل خانه داری و بررسی وظایف شرعی زوجه در فقه ، فقه و حقوق خانواده (ندای صادق) ، (63).
  • جعفری لنگرودی ، محمدجعفر (1385) . ترمینولوژی حقوق. چاپ شانزدهم.
  • حاتمی ، علی اصغر ، و زبرجد ، سیده فاطمه ( 1394 ) . اجرت المثل ایام زوجیت و نحله با نگرش بر قانون حمایت خانواده مصوب اسفند 1391 . مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز ، 7 ( 1).
  • حلی ، محمد بن منصور (ابن ادریس)( 1410) . السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • حرعاملی، محمد بن حسن (1414). کتاب وسائل الشیعه. جلد 26.
  • حلّى، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى‌(1413). کتاب مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة‌. جلد دوم، چاپ دوم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌.
  • حلّى، محقق، نجم الدین، جعفر بن حسن‌(1408). کتاب شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام‌.جلد دوم.
  • خویی ، سید ابوالقاسم موسوی (1418). موسوعه الامام الخوئی . چاپ اول.
  • سامانه ملی آرای قضایی، شماره دادنامه قطعی : 9209970906801410، تاریخ دادنامه قطعی : 09/10/ 1392، گروه رای : حقوقی، آراء منتخب پرونده : شعبه دیوان عالی کشور.
  • شهید ثانی (1388) . شرح لمعه دمشقیه.ترجمه دکتر حمید مسجدسرایی، ج 4، انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
  • طوسی ، ابوجعفر محمد بن حسن (1378) . المبسوط فی فقه الامامیه .چاپ سوم.
  • طیبی ابوالحسنی ، سید امیرحسین، و دهقانان ، حامد (1398) . تحلیلی مردم نگارانه بر نوع نگاه به اشتغال ( مورد مطالعه دانشجویان دکتری مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبایی ) . مشاوره شغلی و سازمانی ، (46)، ص105 –
  • عمید ، حسن . فرهنگ فارسی عمید . چاپ بیست و ششم.
  • قاسم زاده ، عاتکه ، و مرادی ، خدیجه (1394) . اجرت المثل زوجه در فقه و حقوق ایران با نظر به قانون حمایت از خانواده 1391 . فقه و مبانی حقوق اسلامی ، 48 (2) ، 301-317.
  • کاتوزیان ، ناصر (1387). دوره مقدماتی حقوق مدنی (وقایع حقوقی) . چاپ چهاردهم.
  • کاظمی ، زهره (1391). بررسی فقهی-حقوقی اجرت المثل زوجه در ایام زوجیت و میزان کارآمدی قوانین در استیفای آن.
  • کبیری، حمیده ، و غلامپور، محمدرضا(1395). مبانی فقهی حقوقی اجرت المثل اعمال زوجه، فقه و تاریخ تمدن، (48)، 109-.134
  • لنکرانی ، محمدفاضل موحدی( 1424) .تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الاجاره ، چاپ اول.
  • محقّق داماد، سیدمصطفی(1387). قواعد فق ۱- بخش مدنی. تهران: مرکز نشرعلوم اسلام.
  • مصطفویی ، سید محمد کاظم( 1417 ). القواعد . چاپ سوم.
  • مکارم شیرازی، ناصر(1370). القواعد الفقهیة. انتشارات مدرسه الامام على بن ابى طالب( ع).
  • مکارم شیرازی، ناصر(1394). قواعدالفقهیه.ترجمه محمدجواد نوری همدانی جلد اول و دوم، 1394، انتشارات امام علی بن ابی طالب(ع).
  • مکارم شیرازی، ناصر(1390). قاعده لاضرر. تهیه و تنظیم حجة الإسلام محمد جواد بنى سعید ترجمه القواعد الفقهیة، انتشارات امام على بن ابى طالب علیه السلام‌.
  • موسوی بجنوردی، سید حسن. القواعد الفقهیة. ج 1و 2و 4 ، قم: نشر الهادی.
  • موسوی الخمینی ، سید روح الله (1426) . توضیح المسائل . چاپ اول.
  • موسوی الخمینی، سید روح الله.کتاب النکاح. القول فی النشوز ، جلد دوم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی .
  • نجفی ، محمدحسن (1404) . جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام .چاپ هفتم.
  • واسطی زبیدی ، محب الدین سید محمد مرتضی (1414) . تاج العروس من جواهر القاموس . چاپ اول.
  • یزدی ، سید محمدکاظم طباطبایی ( 1409) . العروه الوثقی فیما تعم به البلوی . چاپ دوم
  • یـزدی طباطبایی، سـید محمد کاظم (1375). العــروه الــوثقی.کتــاب الاجــاره، قم: انتشــارات جامعــه مدرسـین.