مطالعه روابط زمانی و مکانی زنان سالمند در بستر فرهنگی و زندگی روزمره شان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مردم‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مردم‌شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

زنان سالمند تجارب زیسته‌ی گوناگونی را متأثر از بسترهای متنوع فرهنگی در زندگی خویش رقم می‌زنند. این مقاله روابط زمانی و مکانی زنان سالمند در بستر فرهنگی و چگونگی پیر شدن آنان را در مکان نشان می‌دهد. پژوهش حاضر ضمن ارائه انواع کنش‌های فردی و جمعی زنان سالمند، ترجیحات آنان را در انتخاب نوع فعالیت، زمان فعالیت و مکان فعالیت مطالعه می‌کند. بر این اساس، مناطق 12 و 14 تهران انتخاب شده اند و با 57 نفر از زنان سالمند از طریق نمونه گیری هدفمند مصاحبه عمیق در شهر تهران انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترجیح اصلی زنان سالمند فعالیت های اجتماعی و گروهی در سطح خانه و محله‌شان است. آنان به طرق گوناگون سعی در حفظ و ارتقاء کنش‌های جمعی و گسترش حلقه‌های ارتباطی خود دارند و اکثرا خانه‌های خویش را مرکز تعاملات انسانی خود قرار می‌دهند. در نهایت آنان از طریق گسترش دوستی با همسالان خود، به خودشان عزت نفس می‌دهند و از طریق همبستگی اجتماعی، سرمایه گذاری فرهنگی و اجتماعی می‌کنند. علاوه بر ارتباط با افراد ، کاربرد فراوان اشیاء در بستر مکان راهکار دیگر آنان برای گذر زمان است و تلاش می‌کنند تا گذر عمر برایشان دلپذیر باشد. لذا از طریق شیءگرایی، خلأ فرزندان و اطرافیان را در خانه جبران می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • سرشماری عمومی نفوس و مسکن، مرکز آمار ایران، 1395.
  • ایمان، محمدتقی و محمودرضا نوشادی( 1390)، تحلیل محتوای کیفی، پژوهش، س 3، ش 2.
  • عبدالرحمانی ، رضا و حسین علی سهرابی،(1399).« آسیب­شناسی ارتباطات بین سازمانی متولیان حجاب و عفاف »، مطالعات راهبردی زنان، د 23 ، ش  90 .
  • علی کرمی، کریم، امیر ملکی، حمید عبداللهیان و مهدی رضائی،(1398).« تجربه‌ی زیسته‌ی تنهایی در بین زنان سالمند (یک مطالعه‌ی پدیدارشناختی)»، مطالعات راهبردی زنان، د 21 ، ش 83 .
  • Chicoine , J. L. (2003). The essence of aging in place for unmarried elderly women of diverse backgrounds: A phenomenological study. (Doctoral Dissertation, The University of Nebraska  , Lincoln .(2003). Retrieved from ProQuest Information and Learning Company.
  • Cookman, C. (1996). Older people and attachment to things, places, pets, and ideas. Image: The Journal of Nursing Scholarship.
  • Cutchin , M. P .(2003). The process of mediated aging-in-place: A theoretically and empirically based model. Social Science & Medicine.
  • Davey, Judith, Virginia de Joux, Ganesh Nana & Mathew Arcus .(2004). Accommodation options for older people in Aotearoa,New Zealand. Wellington, New Zealand: NZ Institute for Research on Ageing/Business & Economic Research Ltd, for Centre for Housing Research Aotearoa /New Zealand.
  • Dyck , Isabel, Pia Kontos, Jan Angus & Patricia McKeever .(2005) The home as a site for long-term care: meanings and management of bodies and spaces. Health & Place.
  • Fogel, B. S .(1992). Psychological aspects of staying at home. in J.J. Callahan, Jr. (Ed.), Aging in place, (pp. 19-28). Amityville, NY: Baywood Publishing Company, Inc.
  • Gitlin, L.N.(2003) Conducting research on home environments: lessons learned and new Gerontologist.
  • Lawton, M. Powell. (1977). The Impact of the environment on aging and behavior. In: K. Warner Schaie (ed.),Handbook of the Psychology of Aging. New York: Van Nostrand Reinhold.
  • Lawton, M. P.(1982). Competence, environmental press, and the adaptation of older people. In P. Lawton, P.G. Windley, & T.O. Byerts (Eds.), Aging and the environment: theoretical approaches.New York: Springer.
  • Lawton, M. Powell .(1989). Behavior-Relevant Ecological Factors. In: K. Warner Schaie & Carmi Schooler (eds.), Social structure and aging: Psychological processes. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates,
  • Iecovich , Esther .(2014) Aging in place : From theory to ractice , ANTHROPOLOGICAL NOTEBOOKS 20 (1).
  • Oswald, F., & Werner Wahl, HNS. (2005). Dimensions of the meaning of home in later life. In G. D. Rowles & H. Chaudhury (Eds.). Home and identity in late life: International perspectives. New York: Springer Publishing Company, Inc.
  • Pastalan, L.A. (1990). Preface. In L.A. Pastalan (Ed). Aging in place: The role of housing and social supports. New York: Haworth Press, Inc.
  • Peace, S., Holland, C., Kellaher, L.( 2011) ‘Option recognition’ in later life: variations in ageing in place. Ageing Soc. 31 (05).
  • Pynoos, J.(1990). Public Policy and aging in place: Identifying the problems and potential In D. Tilson (Ed.) Aging in place: Supporting the frail elderly in residential environments. Chicago: Scott Foresman .
  • Rowles, G. D. (1993). Evolving images of place in aging and ‘aging in place’. Generations.
  • Rowles, G.D. & Ravdal, H.(2002). Aging, place and meaning in the face of changing In R. S. Weiss & S. A. Bass (Eds). Challenges of the third age: Meaning and purpose in later life. New York: Oxford University Press.
  • Rowles, G. D. & Watkins, J. F. (2003). History, habit, heart, and hearth: On making spaces into In K. W. Schaie, H-W. Wahl, H. Mollenkopf, & F. Oswald (Eds). Aging independently: Living arrangements and mobility . New York: Springer Publishing Company, Inc.
  • Sixsmith, A. & Sixsmith, J (2008). Ageing in place in the United Kingdom. Ageing International 32.
  • Taylor,Sueann Perking (2001), Place identification and positive realities of aging, Department of Sociology and Anthropology, Howard University, Washington, DC, USA.
  • United Nations (2015) World Population Ageing 2015, Department of Economic and Social Affairs Population Division, United Nations. New York.
  • Vasunilashorn, S. Steinman, B. A. Liebig, P. S. & Pynoos, J. (2012). Aging in place: Evolution of a research topic whose time has come. Journal of Aging Research.
  • Wahl, H-W (2003). Research on living arrangements in old age for what? In K. W. Shaie, H-W. Wahl, H. Mollenkopf, & F. Oswald (Eds). Aging independently: Living arrangements and New York: Springer Publishing Company, Inc.