تحلیل تطبیقی و انتقادی مطالعات کارآفرینی رنان: گونه شناسی و ارائه دلالت‌های سیاستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران،ایران.

2 دانشیار دانشگاه امام صادق(ع)(نویسنده مسئول)،تهران،ایران.

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران

چکیده

مشارکت و نقش‌آفرینی زنان در اجتماع امری بدیهی و ضروری است و بحث از حضور بدون تداخل و تزاحم با اصول، ارزش‌ها و سایر نقش‌ها و ابعاد جنسیتی آن‌ها دغدغه همیشگی متفکران و سیاست‌گذاران در جوامع مختلف بوده است. کارآفرینی نیز از این امر مستثنا نبوده و طی سالیان گذشته تلاش‌های گسترده‌ای برای حضور بیشتر و موفق‌تر زنان در عرصه کارآفرینی عملیاتی شده است، هرچند به اذعان همه کانون‌های تفکر، هنوز تا نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد. برخی از اندیشمندان حوزه زنان، یکی از علت­های نداشتن ورود موفق زنان در عرصه کارآفرینی و سپس نقش‌آفرینی مؤثر در توسعه جوامع را نارسایی عرصه­ی اندیشه و نظریه‌پردازی و نقیصه‌ها یا خطاهای موجود در مطالعات و ادبیات نظری تولیدشده در این زمینه می‌دانند و رویکردی انتقادی به ادبیات نظری ارائه‌شده در این زمینه‌دارند. بر این اساس پژوهش حاضر در نظر دارد به مطالعه­ی چالش‌ها و نارسایی‌های کلیدی حوزه مطالعات کارآفرینی زنان بپردازد و با بررسی ادبیات نظری موجود و تحلیل تطبیقی و انتقادی آن‌ها دلالت­های سیاستی برای سیاست‌گذاران، نظریه‌پردازان و تصمیم­سازان حوزه کارآفرینی ارائه دهد. در راستای رسیدن به اهداف این پژوهش از روش تحلیل تطبیقی _ انتقادی استفاده‌شده است. یافته­های پژوهش نشان داد، ادبیات موجود از نارسایی در شیوه‌های نظریه‌پردازی؛ مواجهه با مشکل تضاد نقش‌ها برای زنان؛ مسئله رفع نابرابری دسترسی به امکانات و فرصت‌ها و نقیصه بسترسازی اقتصادی و اجتماعی برای کارآفرینی زنان برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ازکیا، مصطفی، رشید احمدرش و حسین دانش مهر، (1392). توسعه و مناقشات پارادایمی جدید، جلد اول، تهران: انتشارات کیهان.
  • الوانی، مهدی و مژگان ضرغامی فرد، (1380). «نقش زنان در توسعه»، تدبیر، ش 113.
  • باقری، معصومه، سیده منا فاضلی‌پور و علی موسوی‌نسب باقری،(1399).«بررسی رابطه­ی ارزش­های فرهنگی و روحیه­ی کارآفرینی با توجه به نقش میانجی­گر باورهای قالبی (مطالعه­ی موردی: زنان کارآفرین استان خوزستان»، مطالعات راهبردی زنان،د 23، ش 90.
  • تانگ، رزمری، (1387). نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، منیژه نجم عراقی، تهران: نی.
  • توانایان فرد، حسن، (1359). تغییر نظام آموزشی و اقتصاد آموزش‌وپرورش، تهران: قسط.
  • توکلی، احمد، (1380). بازار: دولت کامیابی‌ها و ناکامی‌ها، تهران: سمت.
  • جواهری، فاطمه و سرور قضائی، (1383). موانع کارآفرینی زنان: بررسی تأثیر نابرابری جنسیتی بر کارآفرینی زنان در ایران، جامعه‌شناسی ایران، د 5، ش 2.
  • چلبی، مسعود، (1375). جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظم اجتماعی، تهران: نشانی.
  • ریتزر، جورج، (1374). نظریه‌های جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه­ی محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
  • روشن نیا، داوود، رقیه خادمی شهریور و سعید قوتی (1394). چالش ها و موانع کارآفرینی زنان، ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شماره 188.
  • شرابی، هشام، (1395). پدرسالاری جدید (نظریه‌ای درباره تغییرات تحریف‌شده در جامعه عرب)، ترجمه احمد موثقی، تهران: کویر.
  • فلاح، محمدرضا و رها پاشایی­نیا،(1399).« زنان کارآفرین و ورود موفقیتآمیز به حوزه کارآفرینی اجتماعی: ارائه­ی یک مدل نظری »، مطالعات راهبردی زنان، د 23، ش 90.
  • گلرد، پروانه، (1387). بهره‌وری زنان کارآفرین ایرانی، پژوهشنامه بازرگانی، ش 46.
  • مقیمی، سید محمد، (1381). کارآفرینی و عوامل محیطی مؤثر بر آن تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
  • ملکی، امیر، (1384). نگرش جوانان نسبت به مشارکت زنان در سطح برگزیدگان سیاسی، علوم اجتماعی، ش 25.
  • نوروزی. م، سـریع­القلـم. ن (1388). کـارآفرینی دانشـگاهی: شناسـایی موانـع کـارفرینی دانشـگاهی و راهکارهای تقویت آن، اولین کنفرانس مدیریت اجرایی، تهران.
  • Ahl, H. (2006). Why research on women entrepreneurs needs new directions: Entrepreneurship Theory andPractice,30(5), 595–621.
  • Alvarez, S.A. & Barney, J.B. (2010). Entrepreneurship and epistemology: The philosophical underpinnings ofthe study of entrepreneurial opportunities.The Academy of Management Annals,4.
  • Barone-Chapman, Maryann (2014)Gender Legacies of Jung and Freud as Epistemology in Emergent Feminist Research on Late Motherhood."Behavioral Sciences, vol. 4.
  • BCG (2014). Bridging the Entrepreneurship Gender Gap— The Power of Networks.
  • Beneria, Lourdes (2003), ‘Economic rationality and globalization: a feminist perspective’, inM.A. Ferber and J.A. Nelson (eds), Feminist Economics Today: Beyond Economic Man, Chicago, IL: University of Chicago Press,
  • Bilton, Tony. Et al (1997). Introductory Sociology, United States of America: MacMillan Referece.
  • Blau, Francine D. and Lawrence M. Kahn (2017). The Gender Wage Gap: Extent, Trends, and Explanations.  Journal of Economic Literature, vol. 55, no. 3, 2017.
  • Brush, C.G (1992). Research on women business owners: past trends, a new perspective and future directions, Entrepreneurship: Theory and Practice 16 (4).
  • Chechurina, M & Yelliene PPa, H(2002). Women’s Entrepreneurship Development in the Murmansk Region, Preseventation of the International Conference April.
  • Djivre, J (2006). Female Entrepreneurs of the North: Breaking Ground, Curren Research Issue in Small Business Development Comm 6926 EA.
  • Fisher, B. Anderson, S, Bryant, J, Margolese, R. G. Deutsch, M. Fisher, E. R. & Wolmark, N. (2002). Twenty-year follow-up of a randomized trial comparing total mastectomy, lumpectomy, and lumpectomy plus irradiation for the treatment of invasive breast cancer.New England Journal of Medicine,347(16).
  • Folbre Nancy, (1994). Who Pays for the Kids? Gender and the Structures of Constraints, London: Routledge.
  • Global Entrepreneurship Monitor (2007). Global Entrepreneurship Monitor Special Report Women Entrepreneurs.
  • Goyal, P. & Yadav, V. (2014). To be or not to be a woman entrepreneur in a developing country. Psychosociological Issues in Human Resource Management, 2(2)
  • Henry, C. Foss, L. & Ahl, H. (2016). Gender and entrepreneurship research: A review of methodological approaches. International Small Business Journal, 34(3).
  • Humphreys, M.and J. McClung, (1981). Women entrepreneurs in Oklahoma. Rev. Region. Econo.Bus. 6(2).
  • Ibrahim, G. & Galt, V. (2011). Explaining ethnic entrepreneurship: An evolutionary economics approach. International Business Review, 20(6).
  • Karen D. Hughes, Jennifer E. Jennings, Candida Brush, Sara Carter, Friederike Welter(2012). Extending Women’s Entrepreneurship Research in New Directions, Baylor University.
  • Kent, D. Sexton, & K. H. Vesper (2009). The ency-clopedia of entrepreneurship.
  • Klasen, Stephan and Francesca Lamanna.(2009). ‘‘The Impact of Gender Inequality in Education and Employment on Economic Growth: New Evidence for a Panel of Countries.’’ Feminist Economics 15(3).
  • Klapper, L.F. & SC Parker (2011). Gender and the Business Environment for New Firm Creation,The World Bank Research Observer,26(2).
  • Kuada, John (2009) Gender, social networks and entrepreneurship in Ghana. Journal of African Business10(1).
  • Kumari Amrita Tripathi, Saumya Singh, (2018). Analysis of barriers to women entrepreneurship through ISM and MICMAC: A case of Indian MSMEs", Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy.
  • Lei Zhu, Orhan Kara, Xiaowei Zhu (2018). A comparative study of women entrepreneurship intransitional economies: The case of China and Vietnam", Journal of Entrepreneurship in EmergingEconomies.
  • Loveline, A. A. Uchenna, O. I. & Karubi, N. P. (2014). Women entrepreneur-ship in Malaysia: An empirical assessment of the challenges faced by micro and small business owners in.
  • Mahadea, Darma (2001) Similarities and Differences Between Male and Female Entrepreneurial Attributes in Manufacturing Firms in the Informal Sector in the Transkie, Development Southern Africa Vol 18, No2.
  • Maina, W. (2015). Factors influencing performance of women owned micro and small enterprises in Kikuyu sub county, Kiambu county Kenya (Doctoral dis-sertation). University of Nairobi.
  • Malaya M, F. (2006). A Gender-based Analysis of Performance of Small and Medium Printing Firms in Metro Manila
  • MeenuMaheshwari, Ms. PriyaSodani (2015). Women Entrepreneurship-A Literature Review, IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM)e-ISSN: 2278-487X, p-ISSN: 2319-7668. Volume 17, Issue 2.Ver.
  • McClelland, D.C. Richard, M.S. Spencer Jr. M.L. and Jose, S. (1987). The Identification and Assessment of Competencies and Other Personal Characteristics of Entrepreneurs in Developing Countries. The United States Agency for International Development, Washington DC.
  • Budig(2004). Feminism and the Family... The Blackwell Companion to the Sociology of Families. Edited by Jacqueline Scott، Judith Treas، and Martin Richards.
  • Moser, Caroline,1993, Gender Planning and Development. Theory, Practice and Training. New York: Routledge. p. 3.
  • Norlock, Kathryn(2019).  Feminist Ethics.  Standford Encyclopedia of Philosophy, 27.
  • OECD (2004). Promoting Enterproneurship And Inovative SMEs In A Global Economy: Towards A More Responsible And Inclusive Globalization. Istanbul, Turkey 3-5 June.
  • On, Angela (2011). Women entrepreneurship in Romania, Lecturer, PhD, Petru Maior University of Tîrgu-Mureş, Faculty of Economics, Juridical and Administrative Sciences, Department of Management and Economy.
  • Ortiz, C. Duque, Y. & Camargo, D. (2008). Una revisión a la investigación en emprendimiento femenino. Revista Facultad de Ciencias Económicas, Universidad Militar Nueva Granada, XVI, (1).
  • Rajvanshi, A. (2017). Women entrepreneurs in India: Challenges and opportunities. IOSR Journal of Humanities and Social Sciences, 22(4).
  • Saunders, Peter. (2002). The Ends and Means of Welfare: Copingwith Economic and Social Change in Australia, Cambridge:Cambridge University Press.
  • Srivastava, Kalpana, et al(2017). Misogyny, Feminism, and Sexual Harassment."Industrial Psychiatry Journal, vol. 26, no. 2.
  • Sadrul Huda, S.S.M. M. Sayeed Alam and M. Yunus Khan(2009). A Comparative Study of Women Entrepreneurs in Formal and Informal Economy: A Study of Dhaka City, Asian Journal of Business Management.
  • Van Veizen, SZ, (1994). “Het Huishouden: Harmonieus Huisgezin of Arena?”in H. Maussen van den Brink and K. Tijdens (1994) editors, Emancipatie en Economie, Amsterdam.
  • Vesper, Karl H. (2009). Entrepreneurial Academics-How Can We Tell When the Field is Getting Somewhere, University of Illinois at Urbana-Champaign's Academy for Entrepreneurial Leadership Historical Research Reference in Entrepreneurship.
  • Welter, F (2006) Women’s Entrepreneurship in Germany: Growth Oriented Women Entre Preneurs and their Business A Global Research, The Diana Project.
  • Wells, S, J (1998). Womens Entrepreneurship: DevelopingLeadership for Success, NewYork: GarlandPublishin, Inc.
  • Xie, X. & Lv, J. (2016). Social networks of female tech-entrepreneurs and new venture performance: the moderating effects of entrepreneurial alertness and gender discrimination.International Entrepreneurship and Management Journal,12(4).
  • Yadav,Vanita, Unni, Jeemol (2016). Women entrepreneurship: research reviewand future directions, Journal of Global Entrepreneurship Research.