پدیدارشناسی زمان تولد اولین فرزند در بین زنان در تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

2 استاد گروه جمعیت شناسی دانشگاه تهران و محقق در مؤسسه سیاست های عمومی، دانشگاه ملی استرالیا

3 محقق در مؤسسه سیاست های عمومی، دانشگاه ملی استرالیا

چکیده

هدف از این مقاله شناخت زمان وقوع تولد اولین فرزند، به یکی از مراحل اساسی در مسیر زندگی والدینی افراد است. داده های مورد نیاز برای این مطالعه با رویکردی 20 ساله ساکن در شهر - کیفی و به کارگیری مصاحبه عمیق با 30 زن ازدواج کرده 49 تهران در سال 1391 جمع آوری گردید. بر اساس یافته های این مطالعه زنان فرزند اول خود را به فاصله ای نزدیک به چهار سال پس از ازدواج به دنیا آورده اند. بر اساس این مطالعه تأخیر در تولد اولین فرزند در میان زنان جوان بیشتر معمول است و فرزندآوری تاخیری به عنوان هنجاری جدید در بین زنان ازدواج کرده در کوهورت های اخیر نمود یافته است. هزینه های مالی و هزینه ی فرصت ناشی از فرزندآوری، تغییراتی را در رفتارهای باروری زنان موجب شده است. عواملی نظیر مشکلات اقتصادی به ویژه نداشتن خانه و شغل ثابت همسر، هنجارهای اجتماعی مرتبط با سن مناسب ازدواج، اشتغال به تحصیل و تردید همراه با ترس در مورد پایداری ازدواج ناشی از افزایش میزان طلاق در جامعه منجر به فاصله گذاری بین ازدواج تا اولین تولد شده است.

کلیدواژه‌ها


  • رازقی نصرآباد، حجیه بی­بی، محمدجلال عباسی شوازی و فاطمه ترابی (زیر چاپ) دیدگاه تعدادی از زنان در مورد سن مناسب مادر در زمان تولد اولین فرزند« دوفصلنامه مطالعات زن و خانواده" پاییز و زمستان 1393
  • رازقی نصرآباد، حجیه بی­بی و حسن سرایی. «‌تحلیل کوهورتی ارزش فرزند در استان سمنان» زن در توسعه و سیاست دوره 12 شماره 1. ص  229-250. (1393).

×   رازقی نصرآباد، حجیه بی­بی، محمدجلال عباسی شوازی و محمود قاضی طباطبایی. «تحلیل چند سطحی از عوامل مؤثر بر زمان وقوع تولد اول در ایران 1379-1370»، مطالعات راهبردی زنان، سال 14، ش 55، (1391).

×   عباسی شوازی، محمد جلال و حجیه بی­بی رازقی نصرآباد. «الگوها و عوامل مؤثر بر فاصله ازدواج تا تولد اولین فرزند در ایران»، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، سال 4، ش 9، (1389).

×   عسکری ندوشن، عباس، محمد جلال عباسی شوازی و رسول صادقی. «مادران، دختران و ازدواج (تفاوت‌های نسلی در ایده‌های و نگرش‌های ازدواج در شهر یزد»، ‏مطالعات راهبردی زنان، سال 11، (1388).

×   عباسی شوازی، محمد جلال، اصغر عسکری خانقاه و حجیه بی­بی رازقی نصرآباد. «ناباروری و تجربة زیسته زنان نابارور: مطالعه موردی در تهران»، پژوهش زنان، دوره 3، ش3، (1384).

×   عباسی شوازی، محمد جلال، حسینی چاووشی، میمنت، مکدونالد، پیتر و بهرام دلاور. « تحولات باروری در ایران شواهدی از چهار استان منتخب، تهران: وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی. (1383).

×    وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی. سیمای جمعیت و سلامت در جمهوری اسلامی ایران مهرماه 1379، معاونت سلامت، دفتر سلامت خانواده و جمعیت.

  • Abbasi-Shavazi, M. J., McDonald, P. & M. Hosseini Chavoshi.  The Fertility Transition in Iran: Revelution and Reproduction, Springer. (2009a).
    • Abbasi-Shavazi, M. J., McDonald, P. & M. Hosseini Chavoshi, "Family Change and Continuity in Iran: Birth Control Use before First Pregnancy", Journal of Marriage Family. 71(5): 1309-1324, (2009b).
    • Aghajanian, A. & A. Mehryar. "Fertility transition in the Islamic Republic of Iran: 1967-1996", Asia-Pacific Population Journal 14(1): 21-42, (1999).
    • Billari, F.C., Liefbroer, A.C., and Philipov, D."The postponement of
      childbearing in Europe:Driving forces and implications". Vienna Yearbook of Population Research, (2006)
    • Goldstein, J. R. "How Late Can First Births Be Postponed? Some Illustrative Population-level Calculations", Vienna Yearbook of Population Research,153-165. (2006).
    • Hank,k. "Regional Social Contexts and Individual Fertility Decisions: A Multilevel Analysis of First and Second Births in Western German", European Journal of Population Vol. 18, No. 3: 281-299, (2002).
    • Hosseini Chavoshi, M. McDonald, P. & M. J. Abbasi-Shavazi. "The Iranian Fertility Decline, 1981-1999: An Application of the Synthetic Parity Progression Ratio Method", Population 61(5-6), (2006).
    • Hosseini -Chavoshi, M. McDonald, P. & M. J. Abbasi-Shavazi "Fertility and Contraceptive Use Dynamics in Iran and its Low Fertility Regions", The Australian National University, DSRI Working Paper (1). Canbera, (2007).
    • Hosseini - Chavoshi, M, Abbasi-Shavazi, M. J., & McDonald, P. "Tempo and Quantum of Fertility in Iran: An Application of the Synthetic Parity Progression Ratio Method", Paper presented at XXVII IUSSP International Population Conference, 26-31 August, Busan, Korea,(2013).
    • Kantorova, V. "Family Life Transition of Young Women in a Changing Society: First Unione Formation and Birth of First Child", ‌A dissertation submitted in satisfaction of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Demography, Charles University in Prague Universite De Parisi – Pantheon – Sorbone, (2004).
      • Kertzer, D. I. "Qualitative and Quantitative Approaches to Historical Demography", Population and Development Review 23(4):839-846, (1997).
      • Maxwell, J. "Desining a Qualitative Study", In L.Bickman and D.J. Rog (Eds). Handbook of applied SocialResearch Methods. Thousand Oas, CA:Sage: 69-100, (1997).
      • May, T. "Social Research, Issues, Methods and Process", Buckinghamshire: Open University Press, (1993).
      • Morgan, S.P "Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Childlessness", American Journal of Sociology 97 (3), 779-807, (1991).
      • Morgan, S.P. "Is Low Fertility a Twenty-First-Century Demographic Crisis?" Demography, Vol. 40, No. 4: 589-603, (2003).
      • Nomaguchi, Kei. "Determinants of Having a First and Second Child among Japanese Married Women in Recent Cohorts", Dissertation Submitted to the Faculty of the Graduate school of the University of Maryland at college Park in partial fulfillment of the requirements for the degree of doctor of Philosophy, (2003)
      • Osborne, j. "Some Similarities and Differnces among Phenomenological and other Methods of Psychological Qualitative Research". Canadian Journal of Counselling (24): 79-91(1994).
      • Rasekh, A. & M. Momtaz. "The Determinants of Birth Interval in Ahvaz-Iran: A Graphical Chain Modelling Approach", Journal of Data Science 5, 555-576(2007).
      • Rindfuss R.R, & S.P. Morgan "Marriage, sex, and the first birth interval: The quiet revolution in Asia", Population and Development Review 9, ; 259–278. (1983).
      • Rindfuss, R. R, Morgan, S. P. & C. G. Swicegood, First births in America: Changes in the Timing of Parenthood, Berkeley: University of California Press. (1988)
      • Trussell, J., Menkrn, J‌Early, "Childbearing and Subsequent Fertility". Fam. Plann. Persp. 10(4): 209–218, (1978).
      • Van Manen, M Practicing Phenomenological Writing. Phenomenology Pedagogy. 2 (1), (1984).
      • Van Manen, M. "Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy", New York: Suny Press (1990).