Women's Strategic Studies

Women's Strategic Studies

مطالعه فقر زنان در مناطق حاشیه ای شهر مورد مطالعه: منطقه 14 اصفهان

Document Type : Original Article

Authors
1 Assistant Professor, Department of Sociology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 Master's student at Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
Abstract
توجه به فقر در حاشیه‌ی شهرهای بزرگ، با توجه به رشد این مناطق، مسئله‌ای حائز اهمیت است. حال بررسی فقر زنان، موضوع بغرنج‌تری است؛ چرا که زنان فقیر دچار فقر مضاعف هستند. پژوهش حاضر برای فهم دقیق تر مسئله‌ی فقر در میان زنان حاشیه-نشین و چگونگی درک این مسئله توسط آنان انجام گرفته است. این تحقیق از نوع کیفی است. نمونه شامل 20 نفر از زنان 20تا50 ساله‌ی حاشیه‌نشین منطقه 14 اصفهان است که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده‌اند. یافته‌های حاصل از پژوهش حول پنج محور اصلی تحلیل شده‌اند: 1-ترسیم وضعیت کلی زنان حاشیه که در این قسمت، اقشار اقتصادی متفاوت از یکدیگر، رضایت شغلی در میان نمونه‌ی مورد مصاحبه، وجود تفکرات مردسالارانه در میان آنان و طیف دوگانه‌ی احساس تعلق به محل سکونت (علاقه‌مند و بی‌علاقه) توضیح داده شده است. 2-نگرانی‌های این زنان که شامل نگرانی‌های شغلی، نگرانی به علت ناامنی محله، نگرانی برای اعضای خانواده‌ و نگرانی برای زندگی زناشویی می‌گردد. 3 -نیازها و انتظارات آنان که شامل نیاز به آموزش و فعالیت‌های فرهنگی و نیاز به امکاناتی شبیه امکانات سایر بخش‌های شهر می‌شود. 4-استراتژی‌های این زنان در مواجهه با فقر و حاشیه‌نشینی که دربرگیرنده‌ی تاثیر توجه به روحیات مثبت خود ، همرنگی با جماعت و تغییر وضعیت نابسامان موجود به نفع خود است و در انتها 5-چگونگی ترسیم زندگی آینده توسط این زنان که طیفی از تصورات بدبینانه، خوشبینانه و خنثی را در برمی‌گیرد.
Keywords

Subjects


- احمدی، سپیده، امیرمظاهری، امیرمسعود، و صفاری­ نیا، مجید (1401). بازسازی معنایی فرهنگ فقر زنان سرپرست خانواده. فصلنامه رهپویه ارتباطات و فرهنگ، 2(3)، 41-54. doi: 10.22034/rcc.2022.563633.1036
 
- آرام، عزت­الله، و منصوری، سمانه (1396). تبیین و بررسی مفهوم تاب‌آوری اجتماعی و ارزیابی تحلیلی شاخص‌های اندازه­گیری آن. فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 8 (32)، 1-31. https://doi.org/10.22054/qjsd.2017.8424
 
- اسماعیلی، رضا، و امیدی، مهدی (1391). بررسی تجربه حاشیه‌نشینی از دیدگاه حاشیه‌نشینان: یک مطالعه پدیدارشناسانه. فصلنامه مطالعات جامعه­ شناختی شهری (مطالعات شهری)، 2 (3)، 179-208.
- برنارد، جسی (1384). «دنیای زنان»، ترجمه شهرزاد ذوفن، تهران: نشر اختران.
- بیات ، آصف(1399). سیاست های خیابانی، تهران: انتشارات شیرازه.
- بی­میریام، شاران، و تیسدل، الیزابت (1398). «پژوهش کیفی، راهنمای طراحی و کاربست»، ترجمه علیرضا کیامنش و مریم دانای طوس، تهران: نشر سمت.
- پاپلی یزدی، محمدحسین، و ابراهیمی، محمدامیر (1391). «نظریه­های توسعه روستایی»، تهران: نشر سمت.
- پارساپژوه، سپیده (1381). نگرشی از درون به پدیده حاشیه‌نشینی (مطالعه موردی: اسلام­آباد کرج). فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، 2 (6)، 161-197.
- ریتزر، جورج (1393). «نظریه جامعه­شناسی در دوران معاصر»،ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
- ساروخانی، باقر (1370). «دایره­المعارف علوم اجتماعی»، تهران: نشر کیهان.
- شادی­ طلب، ژاله، وهابی، معصومه، و ورمزیار، حسن (1384). فقر درآمدی، فقط یک جنبه از فقر زنان سرپرست خانوار. نشریه رفاه اجتماعی، 5 (17)، 227-248.
- شالچی، سمیه، و قلی­زاده، صفیه (1397). تجربه‌ی طرد اجتماعی زنان در سکونتگاه­های غیررسمی (موردمطالعه: محله اسلام­آباد تهران). فصلنامه مطالعات جامعه­شناختی شهری، 8 (27)، 143-174.
-عنبری، موسی، و بقایی، سارا (1393). ارتباط فرهنگ فقر و آسیب گرایی زنان حاشیه‌نشین شهری (موردمطالعه: شهر دیزج همدان). توسعه روستایی. 6 (2)، 209-232. doi: 10.22059/jrd.2014.54321
- فرضی­زاده، زهرا، و حقی، سمیه (1399). مردم‌شناسی فقر زنان سرپرست خانوار شهر اراک (مقاله پژوهشی). نامه انسان‌شناسی، 16 (29)، 193-221. doi:  20.1001.1.17352096.1398.16.29.7.8
-فلیک، اووه (1388). «درآمدی بر تحقیق کیفی»، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
- قادری، طاهره، و افضلی، مرضیه (1390). چگونگی برساخته شدن واقعیت فقر برای فقرا (مقایسه زنان زیر پوشش جمعیت امام علی با مردان زیر پوشش این جمعیت). فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 2 (7)، 99-136.
- قاسمی ­نژاد، ابوذر، و حسنوند، حامد (1400). تجربه حاشیه­نشینی و سلامت اجتماعی زنان (مطالعه­ای کیفی در بین زنان حصارامیر پاکدشت). فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی، 12 (2)، 37-55.
- غلامی،1400، تحلیل فضایی فقر شهری از لحاظ شاخص های کالبدی در کلان شهر اصفهان.فصلنامه علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری.
- کاویانی، عظیم (1397). تحلیل ساختاری موانع توانمندسازی اجتماع محور مناطق اسکان غیررسمی (مورد مطالعه: محله بان­برز ایلام). رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان.
- کبیر، نایلا (1389). «تأملی در سنجش قدرتمند شدن زنان: منابع، عاملیت، دستاوردها» مجموعه مقالات توانمندی زنان: نقدی بر رویکردهای رایج توسعه، ترجمه فاطمه صادقی، تهران: نشر آگه.
-کرسول، جان­دبلیو (1393). «طرح پژوهش، رویکردهای کمی، کیفی و ترکیبی». ترجمه علیرضا کیامنش و مریم دانای طوس، تهران: نشر جهاد دانشگاهی.
-کوزر، لوئیس (1373). «زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی»، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی.
-میرحسینی، زهرا، بوربور، زهرا، صمصامی، مرضیه، احمدی، نیره، و اختری، زینب (1399). چالش­های زندگی روزمره زنان حاشیه­نشین شهر تهران (مطالعه کیفی). مطالعات راهبردی زنان، 23 (89)، 7-36. doi: 10.22034/jwss.2020.229530.2332
- نصر اصفهانی و همکاران(1394)، بررسی علل اقتصادی حاشیهنشینی با استفاده از اثر درمان )مطالعه موردی شهر اصفهان(فصلنامه اقتصاد شهری سال اول، شماره اول، زمستان 1395.
-نقدی، اسدالله (1386). حاشیه­نشینی و اسکان غیررسمی (جهان چهارم)، تهران: نشر فن­آوران، مهرازان.
- نقدی، اسدالله، و زارع، صادق (1392). مطالعه­ی نگرش‌ها و رفتارهای اجتماعی-فرهنگی زنان حاشیه­نشین (موردمطالعه: شهرک سعدی شیراز). فصلنامه مطالعات جامعه­شناختی شهری، 3 (9)، 67-97.
- نگهداری، ابراهیم، پیرایی، خسرو ، کشاورز حداد، غلامرضا، و حقیقت، علی (1393). برآورد خط فقر مطلق و نسبی بر أساس رویکرد صرفه ناشی از مقایسه با مدل استون-گیری (مطالعه موردی خانوارهای شهری ایران، دوره 1385-1390)، فصلنامه علمی-پژوهشی، 19 (1)، 3-30.  Doi: 20.1001.1.22519092.1393.19.1.1.5
- هاشمی، علی، و قاسمی، یارمحمد (1398). انجام پژوهش به روش تحلیل تماتیک: راهنمای عملی و گام به گام برای یادگیری و آموزش (مورد مطالعه: مصرف موسیقی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام). فصلنامه علمی فرهنگ ایلام، 20(64 و65)، 7-33.
 - Ali-Oualla, M. (2022). S’approprier, c’est résister. Appropriations spatiales et mobilisation infra-politique des femmes en immobilité résidentielle et sociale dans les bidonvilles de Salé (Maroc). L'année du Maghreb, 27, 57-94. doi :10.4000/anneemaghreb.10680
- Amin, S. (1993). Women’s productive and reproductive roles. Paper presented at the SAREC Conference on Dynamics of Complexity, Harare and Stockholm.
-Bayat, A. (2013). life as politics, how ordinary people change the middle east. Stanford university press.
- Clarke, V., & Braun, V. (2013). Teaching thematic analysis: Overcoming challenges and developing strategies for effective learning. The Psychologist, 26(2), 120-123.
-Fusch, P., & Ness, L. (2015). Are We There Yet? Data Saturation in Qualitative Research. The Qualitative Report, 20 (9), 1408-1416. doi: 10.46743/2160-3715/2015.2281
-Ghosh, A. (2005). Sociology of poverty: Some conceptual issues. Social Change, 35 (4), 135-140. https://doi.org/10.1177/004908570503500409
-Kabeer, N. (1999). The conditions and consequences of choice: Reflections on the measurement of women’s empowerment, of women’s empowerment united nations, research institute for social development, 108.
-Kabeer, N. (2000). The Power to Choose: Bangladeshi women and labour market decisions in London and Dhaka. London: Verso.
-Kamal, S., Nasution, Y., Ikhsan, A., & Hamid, A. (2017). Pathology of the Poverty Circle: A Study of Phenomenology and Live Experience of the “Inong Balee” (Widow) Community in Aceh, Indonesia. International Journal of Business and Management Invention, 6 (6), 65-71.
- Lesetedi, G. (2018). A Theoretical Perspective on Women and Poverty in Botswana. Gender, poverty and inequality, 19 (5), 193-208.
- Magar, V. (2003). Empowerment approaches to gender-based violence: women's courts in Delhi slums. Forum, 26 (6), 509-523. https://doi.org/10.1016/S0277-5395(03)00120-1
-Sen, A. (2016). Violence du quotidien et vigilantisme féminin dans les bidonvilles de Bombay. Politix, 3 (115), 33-55. doi : 10.3917/pox.115.0035
- Stratton, S.J. (2021). Population Research: Convenience Sampling Strategies. Cambridge University Press, 36 (4), 373 – 374. https://doi.org/10.1017/S1049023X21000649
- Vandecasteele, L. (2011). Life Course Risks or Cumulative Disadvantage? The Structuring Effect of Social Stratification Determinants and Life Course Events on Poverty Transitions in Europe. European Sociological Review, 27 (2), 246-263.  https://doi.org/10.1093/esr/jcq005
-Van der Merwe, K. (2006). The phenomenology of experiencing poverty-an exploration. TD: The Journal for Transdisciplinary Research in Southern Africa, 2 (1), 131-144. doi:10.4102/td.v2i1.311
- Walby, S. (1990). Theorizing Patriarchy. Blackwell Publishers Ltd: Oxford and Cambridge.