Women's Strategic Studies

Women's Strategic Studies

Exploring mothers' social inactivity in the context of social activism conflicts and family roles: presenting a conceptual model based on the lived experience of a group of educated mothers of Sharif University.

Document Type : Original Article

Authors
1 Graduate of Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University
2 Faculty of Social Sciences, University of Tehran
3 Department of Education, Faculty of Education and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
Abstract
One of the challenges that educated women face after marriage and motherhood is how to gain social activism and their family roles. Therefore, the purpose of this study is to understand the phenomenon of social inactivity of educated religious mothers and its various dimensions. This qualitative research was carried out within the framework of the basic qualitative research project and its community was female graduates of Sharif University who participated in the Sharif University Student Course during the years 2011 to 2013 and at the time of collection and analysis of research data ie 1397- 1400 had children. The sample was formed by 10 of these mothers selected by the target sampling method. The data collection tool was a semi -structural deep interview. Data analysis was performed using the content analysis method. The study's findings achieved a set of relevant consequences and factors in line with the discovery and deep understanding of the various aspects of the problem of mothers' social unrest. This study showed that we can understand the issue of mothers 'social unknowingness within the framework of social activity conflicts and mothers' family roles. Accordingly, modifying the masculine structures of employment and education and developing new and innovative activism platforms for mothers can be one of the important policy implications of this study.
Keywords

  • ابراهیمی، جعفر، و صالحی، فرزانه (1390). بررسی مقایسه ای میزان رضایت از زندگی زنان شاغل و خانه دار. مطالعات جامعه شناسی، 4(13)، 47-60.
  • ابراهیمی، رضا فاضل و انصاری، حمید (1399). شناسایی خلأهای بنیادی و راهبردی در حوزه مشارکت اجتماعی، سیاسی زنان پس از انقلاب اسلامی، نشریه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 3(2)، 264-291.
  • اعظم آزاده، منصوره و مشتاقیان، مرضیه (1395). موانع مشارکت زنان در فرایند توسعه اجتماعی. مسائل اجتماعی ایران (دانشگاه خوارزمی)، 7(1)، 31-55.
  • اشرفی، ابوالفضل، محسنی، رضاعلی، و شیری، طهمورث (1399). شناخت و ارزیابی عوامل زمینه‌ساز برساخت هویت اجتماعی جوانان در نظام اجتماعی (موردمطالعه دانشجویان دانشگاه تهران). نشریه علوم اجتماعی (دانشگاه آزاد شوشتر) 1-23.
  • آذربایجانی، مسعود (1388). عدالت جنسیتی و اشتغال زنان . مطالعات راهبردی زنان، جلد 46, ص. 81-116.
  • امام خمینی، سید روح‌الله (1385). صحیفه امام خمینی، جلد 6، 7 و 19، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  • بستان (نجفی)، حسین (1392). جنسیت در آموزش‌و پرورش از دیدگاه جامعه‌شناسی اسلامی. فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی، 5(10)، 65-80.
  • بشیری خطیبی، بهنام و فخرایی، سیروس (1394). «بررسی انگیزه‌های اشتغال در خارج از خانه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد تبریز»، جامعه‌شناسی کاربردی، جلد 57، ص. 205-216.
  • بوردیو، پیر (1380). نظریه کنش دلایل عملی و انتخاب عقلانی. مترجم رضا مردیها. تهران:: نقش و نگار.
  • بهادری فر، سمیه، خستو، رحیم، توسلی، مجید، و ساعی، احمد (1400). واکاوی تجربه زیسته مرضیه حدیدچی دباغ و نقش عاملیت فردی او در کنشگری سیاسی نظامی، نشریه اندیشه سیاسی در اسلام، 8 (30)، 7-32.
  • جعفری، الهه، حقیقتیان، منصور، و محمدی، اصغر (1401). بررسی رابطه سبک زندگی و حمایت اجتماعی با هویت مادری زنان (مورد مطالعه: زنان شهر اصفهان). فصلنامه زن و جامعه، 13 (49)، 223-238. doi: 30495/jzvj.2022.24562.3206.
  • جعفری سیریزی، فائزه، عسکری ندوشن، عباس، و روحانی، علی (1401). مادران و تربیت نسل؛ کاوشی انتقادی از دغدغه‌های اجتماعی مادران در رابطه با فرزندپروری. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 14 (4)، 117-175. doi: 10.22035/isih.2022.4801.4707.
  • جهان بخشی، زهرا، یوسفی، ناصر و کشاورز افشار، حسین (1393). بررسی کیفی چالش‌ها، تغییرات و رضایت زناشویی زنان در گذر به والدینی، فصلنامه علمی پژوهش‌های مشاوره، 13 (51)،64-79.
  • خادمی، مریم، اعلمی، زینب و مرادی، عاطفه (1402). تجربه زیسته مادران تحصیل‌کرده دین‌مدار از کنشگری اجتماعی، فصلنامه راهبرد فرهنگ، 16 (61)، 99-134.
  • خامنه‌ای، آیت‌الله سید علی (1392). بیانات در دیدار جمعی از مداحان ،سایت حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه ای، khamenei.ir.
  • دراهکی، احمد، اخوان ارمکی، معصومه (1403). نگرش به هویت مادری و قصد فرزندآوری: مطالعه‌ای در میان زنان دارای حداقل یک فرزند مناطق شهری شهرستان کاشان. زن در توسعه و سیاست، 22 (1)، 245-270، doi: 10.22059/jwdp.2023.358149.1008335.
  • دهقانی زاده، حسینعلی، فلاح، محمدحسین، و وزیری، سعید (1399). احساس گناه مادری: کاوشی کیفی بر اشتغال زنان در رابطه مادر- فرزندی. طلوع بهداشت; ۱۹ (۲)، ۳۲-۱۶، ‎ doi: 10.18502/tbj.v19i2.
  • رفعت جاه، مریم و رحیمی، فاطمه (1394). مطالعه تطبیقی عوامل انفعال سیاسی زنان در مقایسه با مردان، فصلنامه پژوهش‌نامه زنان، 6 (4)، 73-92.
  • رضاپور، داریوش و اسماعیلی فرد، آسیه (1399). تجربه زیسته زنان از سبک زندگی خانه‌داری (مطالعه موردی شهر دیلم)، مطالعات راهبردی زنان، 22 (87)،89-108.
  • رضایی دره ده، مریم، برادران، مراد و کرمی، غلامحسین (1395). بررسی رابطه تعارض کار خانواده و بحران هویت، فصلنامه توسعه اجتماعی، 11 (1)، 135-164.
  • رئیسی، طاهره و مقدس، علی اصغر (1390)، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی زنان و تقسیم‌کار خانگی؛ نمونه مورد مطالعه: زنان متأهل شهر جیرفت، نشریه علوم اجتماعی(دانشگاه فردوسی مشهد)، 8 (2)، 81-104.
  • سلیمی، ناهید (1401). الگوی مفهومی مشارکت بدنه اجتماعی زنان در فرایند خط‌مشی‌گذاری حوزه زنان و خانواده؛ از منظر گفتمان دینی در ایران، زن در توسعه و سیاست، 21 (2)، 481-516.
  • شیخ‌الاسلام زاده، زهرا (1402). سوژه زن مبارز و تناقضات نقشی در جریان انقلاب اسلامی، تهران: پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی. 22059/jwdp.2022.343463.1008211:DOi.
  • صادقی فسایی، سهیلا و میرحسینی، زهرا (1395). مطالعه جامعه‌شناختی کیفیت زندگی زنان خانه‌دار شهر تهران. مجله پژوهش‌های جامعه‌شناختی. 10 (1)،27-48.
  • صادقی، رسول و شهابی، زهرا (1398). تعارض کار و مادری: تجربه گذار به مادری زنان شاغل در شهر تهران، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 30 (1)، 91-104.
  • طیبی نیا، مهری و رحمانی، جبار (1395). انگیزش‌های نویافتة تحولات هویتی زنان در آموزش عالی. تحقیقات فرهنگی ایران، جلد 34, ص. 101-129.
  • عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید، فقیهی، ابوالحسن، شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی، 5 (2)، 151-198.
  • عامری، محسن، سهرابی رنانی، مریم، حسینی راد، مهدی و دائی، فاطمه (1393). موانع مشارکت زنان در فعالیت‌های فرهنگی. مدیریت فرهنگی، 8 (24)، 21-36.
  • علینی، محمد، کرمی پور، اله کرم، کمالیان، محسن، و سهرابی فر، وحید (1400). الگوی سرمایه اجتماعی در کنشگری امام موسی صدر. اسلام و مطالعات اجتماعی، 9 (1)، 96-124.
  • غفاری، غلامرضا، مؤمنی، فرشاد، و یوسفی، نریمان (1398). نقش انواع سرمایه در مشارکت اقتصادی زنان: مطالعه تطبیقی کشورهای اتحادیه اروپا و خاورمیانه. رفاه اجتماعی; ۱۹ (۷۲)، ۵۴-۹.
  • غنی پور خندابی، فاطمه، اسدی داوود آبادی، محمدحسین، احمدی، امیدعلی و روشنایی، علی(1401). سیر تاریخی اشتغال زنان در بستر گفتمان‌های قبل و بعد از انقلاب اسلامی. زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 20 (1)، 23-44، https://sid.ir/paper/952813/fa.
  • کاردوانی، راحله، تاج مزینانی، علی‌اکبر، میرخانی، عزت السادات و سجادی، سید مهدی (1395). بررسی راهبردهای سیاست اشتغال در حوزه مادری در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبری زنان، 18 (72)، 7-31 .
  • کاستلز، مانوئل (1393). عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه و فرهنگ: قدرت هویت (جلد دوم). ترجمه حسن چاوشیان. تهران: انتشارات طرح نو. چاپ هفتم.
  • مبینی مقدس، مجید، عبدسرمدی، نرگس، خان محمدی، کریم، و هاشمیان، سید محمدحسین (1399). الگوی تحلیلی فعالیت اجتماعی زنان در انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه‌های آیت‌الله خامنه‌ای. دانش سیاسی، 16 (2)، 621-648.
  • وبر، ماکس (1385). اخلاق پروتستان و روح سرمایه‌داری، ترجمه عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی، تهران: علمی – فرهنگی.
  • Attride-Stirling, J. (2001). Thematic networks: an analytic tool for. Qualitative research, 385-405.
  • Beck, A., Freeman, A. & Assosiates. (1990). “Cognetive therpy of personality disorder”. New york: Guilford press.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 77-101.
  • Bilodeau, J. Quesnel-Vallée, A. & Poder, T. (2023). Work stressors, work-family conflict, parents’ depressive symptoms and perceived parental concern for their children’s mental health during COVID-19 in Canada: a cross-sectional analysis. BMC Public Health 23, 2181. https://doi.org/10.1186/s12889-023-17037-0
  • Cambridge Dictionary. (n.d). In Cambridge Dictionary. Retrieved from https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/word.
  • Clark, P. & Creswell, J. (2014). Understanding Research: A Consumer’s Guide. New Jersey: Pearson Education.
  • Dotti Sani, G. M. & Treas, J. (2016). Educational gradients in parents’ child-care time across countries, 1965–2012. Journal of Marriage and Family,78(4), 1083–1096.
  • Foucreault, A. Ménard, J. Houlfort, N. et al. How Work-Family Guilt, Involvement with Children and Spouse’s Support Influence Parents’ Life Satisfaction in a Context of Work-Family Conflict. J Child Fam Stud 32, 1065–1077. (2023). https://doi.org/10.1007/s10826-022-02443-6.
  • Gupta, S., Liana C., & Sayer, J. (2021). Educational and Type of Day Differences in Mothers' Time Availability for Child Care and Housework.Journal of Marriage and Family.
  • Holtfreter, K. Michael D. R. & Jillian J. T. (2017). Depression and infrequent participation in social activities among older adults: the moderating role of high-quality familial ties, Aging & Mental Health, 21:4, 379-388, DOI: 10.1080/13607863.2015.1099036.
  • James, Bryan D. Robert S. Wilson, Lisa L. Barnes and David A. Bennett. (2011). Late-Life Social Activity and Cognitive Decline in Old Age. Journal of the International Neuropsychological Society. DOI: 10.1017/S1355617711000531.
  • Jeong, J. Lee, J. (2005). Perceived Equity, Role Stress and Life Satisfaction of Married Working-Mother Salesclerks. Journal of the Korean Home Economics Association 2005;43(2):81-103.
  • Kelly, M.E., Duff, H., Kelly, S. McHugh Power,J.E Brennan,S. Lawlor,B.A & Loughrey,D.G (2017) The impact of social activities, social networks, social support and social relationships on the cognitive functioning of healthy older adults: a systematic review. Syst Rev 6, 259. https://doi.org/10.1186/s13643-017-0632-2.
  • Maclean, E. I. Andrew, B. & Eivers, A. (2021). The motherload: Predicting experiences of work-interfering-with-family guilt in working mothers. *Journal of Child and Family Studies*, 30(1), 169- https://research.qut.edu.au/childandfamily/publications/the-motherload-predicting-experiences-of-work-interfering-with-family-guilt-in-working-mothers-2/.
  • McCullough, J. & Cathleen D. (1992). The roles of role strain, economic resources and time demands in explaining mothers' life satisfaction. Journal of Family and Economic Issues. https://doi.org/10.1007/BF01013644.
  • Rubin, S. & Wooten H. R. (2007). Highly Educated Stay-at-Home Mothers: A Study of Commitment and Conflict. The Family Journal: Counseling and Therapy for Couples and Families.
  • Tavassoli, G. (2009). The main causes of housekeeping role conflict and Women's employment. Conference Social Policies (I.S.A.) Local Experiments, Travelling Ideas To be held in Montreal.