بررسی تأثیر شبکه‌ی‌ اجتماعی در رفتار و نیّات باروری زنان در شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت شناسی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

3 گروه جمعیت شناسی، دانشگاه تهران

چکیده

در مقاله‌ی پیش­رو تأثیر شبکه­‌ی اجتماعی در رفتارها و نیات باروری زنان بررسی شده است. این مطالعه به شیوه‌ی پیمایش نمونه­ای در میان زنان متأهل 35-18 ساله‌ی ساکن شهر تهران اجرا و داده­های آن با استفاده از ابزار پرسش‌نامه‌ی محقق ساخته گردآوری شد. یافته­ها نشان داد که متوسط باروری ایده‏آل زنان بررسی شده 1/2 فرزند، باروری مطلوب 9/1 فرزند و تعداد فرزندان زنده متولد شده زنان (CEB) تا زمان بررسی 3/1 فرزند است. همچنین، نتایج بررسی نشان داد والدین زنان پاسخ‌گو نفوذ و فشار بیشتری در فرزندآوری و همچنین حمایت و مراقبت از فرزندان آنها دارند. نتایج تحلیل چند متغیره نشان داد، در کنار متغیرهای جمعیتی نظیر سن، تحصیلات و درآمد، هنجارها و رفتارهای باروری افراد مهم در شبکه‌ی اجتماعی (نظیر برادر، خواهر و دوستان) و همچنین حمایت خانوادگی تأثیر معناداری در نیات و رفتارهای باروری زنان دارد. بر اساس نتایج به دست آمده می‌توان گفت که باروری نه تنها تحت ­تأثیر خصوصیات فردی و جمعیت‌شناختی است، بلکه از خصوصیات و رفتارهای افرادی که فرد با آنها در تعامل است و شبکه‌ی اجتماعی که بدان تعلق دارد نیز تأثیر می­پذیرد. مکانیزم این اثرگذاری از طریق فرآیندهای یادگیری، سرایت، نفوذ و فشار اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها


  • صادقی، رسول 1395. «تحلیل بسترها و مؤلفه‏های فرهنگی - اجتماعی کاهش باروری در ایران»، راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال 5، ش20، (1395) صص 246-217.
  • عباسی­شوازی، محمد جلال و زهره خواجه ­صالحی. «سنجش تأثیر استقلال، مشارکت اجتماعی و تحصیلات زنان بر تمایل به فرزندآوری: مطالعه موردی شهر سیرجان»، زن در توسعه و سیاست، دوره 11. ش1، (1392) ص64-45.
    • Ø Axinn, W.G., M. E. Clarkberg and A. Thornton. “Family Influences on Family Size Preferences”, Demography 31(1) (1994).
    • Ø Balbo, N., and N. Barban. “Does Fertility Behavior Spread among Friends?” American Sociological Review 79(3) (2014).
    • Ø Balbo, N., N. Barban, and M. Mills.  “Friend and Peer Effects on Entry into Marriage and Parenthood: A Multiprocess Approach”, Dondena Working Papers No. 056, (2013).
    • Ø Bernardi, L. “Channels of Social Influence on Reproduction”, Population Research and Policy Review 22(5-6), (2003).
    • Ø Bernardi, L. and A. Klarner. “Social Network and Fertility”, Demographic Reseaech, 30, (2014).
    • Ø Bernardi, L. K. Sylvia, and V. D. L. Holger. “Social Influenced on Fertlity: A Comparative Mixed Methods Study in Eastern and Western Germany”, Journal of Mixed Methods Research 1(1), (2007).
    • Ø Bongarts, J. “The End of Fertility Transition in the Developed World”, Population and Development Review 28 (3), (2002).
    • Ø Buhler, C., E. Fratczak. “Learning from Other and Receiving Support: The Impact of Personal Networks on Fertility Intentions in Poland”, European Societies 9(3), (2007).
    • Ø Burt, R.S. and M. J. Minor (1983). Applied Network Analysis: A Methodological Introduction, SAGE Publications.
    • Ø Coleman, J.S. “Social Capital in the Creation of Human Capital”, American Journal of Sociology 94, (1988).
    • Ø Giulio, D. P., C. Bühler, A. Ette, R. Fraboni and K. Ruckdeschel (2012).Social Capital and Fertility Intentions: The Case of Italy, Bulgaria and West Germany, Vienna Institute of Demography Working Paper 2/2012.
    • Ø Haurin, R.J. and F.L. Mott. “Adolescent Sexual Activity in the Family Context: The Impact of Older Siblings”, Demography 27 (4), (1990).
    • Ø Hensvik, L. and J. P. Nilsson (2010). Businesses, Buddies and Babies: Social Ties and Fertility at Work, IFAU Working Paper.
    • Ø Keim, S., A. Klärner, L. Bernardi (2009). Fertility-relevant Social Networks: Composition, Structure, and Meaning of Personal Relationships for Fertility Intentions, MPIDR Working Paper.
    • Ø Khadivzadeh, T., R. L.Roudsari, M. Bahrami, A. Taghipour, M. J. Abbasi- Shavazi. "The Influence of Social Network on Couples Intention to Have the First Child", Iranian Journal of Reproductive Medicine 11(3,  (2013).
    • Ø Kohler, H.-P. (2001). Fertility and Social Interaction: An Economic Perspective, Oxford: Oxford University Press.
    • Ø Kotte, M. and V. Ludwig (2011). Intergenerational Transmission of Fertility Intentions and Behaviour in Germany: the Role of Contagion, Vienna Yearbook of Population Research 9.
    • Ø Kuziemko, I., (2006). Is Having Babies Contagious? Estimating Fertility Peer Effects between Siblings, Harvard University Press.
    • Ø Mathews, P., R. Sear (2013). Does the Kin Orientation of A British Women's Social Network Influence her Entry to Motherhood?. Demographic Research 28.
    • Ø Rossier, C., and L. Bernardi. Social Interaction Effects on Fertility: Intentions and Behaviors", European Journal of Population 25(4), (2009).
    • Ø Wellmean, B. (1992). Which Types of Ties and Networks Provide What Kinds of Social Support? Advances in Group Processes 9.