عدالت جنسیتی، مرز تعامل جنسیت و سیاست

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

تحقق عدالت در رویکرد سیاسی اسلام که همواره براساس قابلیت ها و توانمندی های ذاتی هر یک از دو جنس، در ضمن یکتا انگاری هر دو جنس در عرصه حقوق انسانی، تکالیف و وظائف متناسب با آن را بر دوش زن و مرد می گذارد، اقتضای آن دارد تا در شرایطی که ویژگی های انسانی در معادلات سیاسی تأثیرگذار است، هر دو جنس یکسان و فارغ از تفاوت های موجود در عرصه عمومی و سیاست حضوری فعال داشته باشند. این نوشتار در راستای تبیین محوریت مقوله عدالت در تأمین پیوند جنسیت با عرصه سیاست، نخست معنا و مفهوم عدالت در رویکرد جنسیتی و در ادامه مسئولیت های فردی و اجتماعی زنان را تبیین نموده و برخی از شبهات پیرامون عدم حضور سیاسی اجتماعی زنان را بیان و پاسخهای مستدل به آن داده شده است. به نظر می رسد، بهترین راه برای تحقق عدالت جنسیتی، پذیرش نقش اجتماعی زن در کنار توانمندی های سرشار وی در عرصه خصوصی است که زمینه ساز تعامل جنسیت با سیاست می باشد.

کلیدواژه‌ها


×   قرآن کریم

×   ابن الشعبه الحرانی، حسن بن علی (1363)، تحف العقول، تهران: امیرکبیر.

×   ابن منظور، محمدبن مکرم (1405ق)، لسان العرب،  بیروت: نشر ادب الحوزه.

×   اردبیلی (مقدس اردبیلی)، احمد (1403ق)، مجمع الفائدة و البرهان، قم: جامعه مدرسین.

×   امینی، ابراهیم (1357)، آئین همسرداری یا اخلاق خانواده، قم: انتشارات اسلامی.

×   بشیریه، حسین (1379)، جامعه شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.

×   جوادی آملی، عبدا... (1378)، زن در آینه جلال و جمال، چ اول، قم: دارالهدی.

×   حرعاملی، محمدبن حسن (1419ق)، وسائل الشیعه، بیروت: داراحیاء التراث العربی.

×   خویی، سیدابولقاسم (1403ق)، معجم رجال الحدیث وتفصیل طبقات الرواه، (بی‌جا): (بی‌نا).  

×   دورانت، ویل (1358)، تاریخ تمدن، (ترجمه احمد آرام و دیگران)، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

×   زعفرانچی، لیلا سادات (1384)،‌ کتاب زنان،‌ روی آورد فمینیسم به اقتصاد.

×   شلیت، وندی(1384)، فمینیسم در آمریکا تا سال 2003، (ترجمة معصومه محمدی و دیگران)، قم: دفتر نشر معارف.

×   صدوق، ابوجعفر محمد (1362)، الخصال، (ترجمه و تصحیح سید احمد فهری زنجانی)، تهران: انتشارات علمیه اسلامیه.

×   صدوق، ابوجعفر محمد (1363)، من لا یحضره الفقیه، چ دوم، قم: جامعه مدرسین.

×   طاهری، منیره (1382)، فصلنامه کتاب نقد، احقاق حقوق زن،کنوانسیون یا اسلام.

×   طباطبایی، محمدحسین (1391ق)، المیزان، چ سوم،‌ تهران: دارالکتاب الاسلامیه.

×   عروسی‌حویزی، عبدعلی بن جمعه (1401ق)، تفسیر نور الثقلین، قم: علمی.

×   فرنچ، مارلین(1373)، جنگ علیه زنان، (ترجمه توراندخت تمدن مالکی)، تهران: انتشارات. علمی.

×   قائم‌مقامی، فرهت (1356)، آزادی یا اسارت زن، مقدمه­ای برجامعه­شناسی زنان،‌ تهران: انتشارات جاویدان.

×   قائمی، علی (1363)، نظام حیات خانواده در اسلام، تهران: انتشارات انجمن اولیا و مربیان.

×   قمی، میرزا ابوالقاسم (1417ق)، غنائم الایام (چاپ سنگی)، خراسان: مکتب الاعلام الاسلامی.

×   مجلسی، محمدباقر (1376)، بحارالانوار، تهران: کتابفروشی اسلامیه.

×   محمودی، عباسعلی (1360)،‌ زن دراسلام،‌ تهران: نهضت زنان مسلمان.

×   مرعشی، سید محمد حسن (1379)، دیدگاه­های نو در حقوق کیفری اسلام، تهران: نشر میزان.

×   مطهری، مرتضی (1369)، نظام حقوق زن در اسلام. چ چهاردهم، تهران: انتشارات صدرا.

×   مطهری، مرتضی (1370)، انسان و ایمان، چ شانزدهم، تهران: انتشارات صدرا.

×   مکنزی، یان و دیگران (1372)،‌ مقدمه‌ای بر ایدئولوژی سیاسی، (ترجمه م. قائد)، تهران: روشنفکران.

×   منتظری، حسینعلی (1408ق)، دراسات فی ولایه الفقیه وفقه الدوله الاسلامیه،‌ تهران: المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه.

×   منصورنژاد، محمد (1381)، مساله زن،اسلام وفمینیسم،‌ تهران: برگ زیتون.

×   هلالی العاوسی، سلیم(1371)، کتاب سلیم بن قیس، (تحقیق محمدباقرانصاری)، قم: نشر معارف.

×   کارل، الکسیس (1329)، انسان موجود ناشناخته، ترجمه (پرویز دبیری)،‌ (بی‌جا): (بی‌نا).

×   ــــــــ، (1360)، نهج الفصاحه، (جمع­آوری ابوالقاسم پاینده)، چ سیزدهم، تهران: جاویدان.

  • Ø Marshall, T. H, and Bottomore, Tom( 1992) , Citizenship and Social Class, Chicago: Pluto Press