عدالت جنسیتی و اشتغال زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

عدالت جنسیتی به معنای رعایت تناسب زنان و مردان در دسترسی به همة امکانات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است به گونه ای که در حق هیچ کدام ستم یا اجحافی نشود. اشتغال نیز عمدتاً به کارهای تمام وقت، دارای مزد و بیرون از خانه اطلاق می شود. در این مقاله با نگاهی علمی به موضوع اشتغال از دیدگاه اسلام پرداخته شده و دیدگاهها و نظریه های جامعه شناسان و فمینیست ها نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته و معلوم می شود؛ اشتغال زنان حقی است که تحت ضوابط کلی اشتغال می باشد. این ضوابط عبارتند از: تناسب شغل با ویژگیهای زنانه، رعایت حجاب، عفاف و عدم اختلاط، عدم تعارض شغل زن با حقوق شوهر و وظیفه مادری؛ بر این اساس شاخص عدالت جنسیتی در اشتغال زنان از دیدگاه اسلام همان رعایت معیارها و موازین اسلامی می باشد. در این نوشتار الگوی اشتغال نیمه وقت زنان که تناسب با عدالت جنسیتی دارد، برای زنان پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها


×   قرآن کریم

×   ابوت، پاملا؛ والاس، کلر (1380)، جامعه‌شناسی زنان، (ترجمه منیژه نجم‌عراقی)، تهران: نشر نی.

×   باقری، خسرو (1382)،مبانی فلسفی فمینیسم، تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

×   برگ، اتوکلاین (1346)، روان‌شناسی اجتماعی، (ترجمه علی ‌محمد کاردان)، تهران: نشر اندیشه.

×   بستان، حسین (1388)، اسلام و تفاوت­های جنسیتی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و وزارت کشور.

×   بیات، عبدالرسول و دیگران (1381) فرهنگ­ها و واژه‌ها، قم: مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینی.

×   جاراللهی، عذرا (1372)،تاریخچه اشتغال زن در ایران، فصلنامه علوم اجتماعی.  

×   جوادی‌آملی، عبدالله (1371)،زن در آینه جلال و جمال، تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء.

×   حر عاملی، شیخ محمد بن الحسن (بی­تا)،وسایل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعة، بیروت: احیاء التراث العربی.

×   خدا رحیمی، سیامک و دیگران (1378)، روان‌شناسی زنان، مشهد: خاتم.

×   خویی، سیدابوالقاسم(1420ق)،منهاج الصالحین، قم: مدینة العلم.

×   دهخدا، علی‌اکبر (1373)،لغت‌نامه دهخدا، تهران: دانشگاه تهران.

×   دوبس، موریس؛ پیرون، هانری (1366)، روان‌شناسی اختلافی، (ترجمه محمدحسین سروری)، تهران: سخن.

×   رشیدرضا، محمد (1303)،المنار فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالفکر.

×   روزن باوم، هایدی (1367)،خانواده به منزله ساختاری در مقابل جامعه، (ترجمه محمدصادق مهدوی)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

×   ریترز، جورج (1377)،نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، (ترجمه محسن ثلاثی) تهران: انتشارات علمی.

×   زمخشری، محمودبن عمر (1407ق)، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتاب القری.

×   ساروخانی، باقر (1370)،مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی خانواده، تهران: سروش.

×   سفیری، خدیجه (1380)، نگاه جنسیتی به کار و تأثیر آن بر توسعه انسانی، مجله تخصصی زبان ادبیات، دانشگاه مشهد دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

×   سیستانی، سیدعلی (1416ق)،منهاج الصالحین، قم: مکتب آیت‌الله السیستانی.

×   طباطبایی، علامه محمدحسین (بی­تا)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: جماعة المدرسین حوزة العلمیه.

×   طبرسی،ابوعلی الفضل­بن الحسن (1365)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصر خسرو.

×   فرهنگ، منوچهر (1366)،فرهنگ علوم اقتصادی، تهران: آزاده.

×   قیطانچی، الهام (1381)، فصل زنان، (گردآوردنده نوشین احمدی‌خراسانی)، موج‌های فمینیسم، تهران: توسعه.

×   گاتیون، آرتور (1372)، فیزیولوژی پزشکی، (ترجمه محمدحسن عامری و فرشید علی‌یاری و آرزو خسروی)، تهران: اشارت.

×   گنجی، حمزه (1369)، روان‌شناسی تفاوت‌های فردی، تهران: بعثت.

×   گیدنز، آنتونی (1387)، جامعه­شناسی، (ترجمه منوچهر صبوری)، تهران: نشر نی.

×   مجلسی، علامه محمدباقر (1404ق)،بحارالانوار، بیروت: مؤسسة الوفاء.

×   محمدی‌ری‌شهری، محمد (1363)،میزان الحکمه، قم: مکتبة الاعلام الاسلامی.

×   مریدی، سیاوش؛ نوروزی، علیرضا (1373)، فرهنگ اقتصادی، تهران: نگاه.

×   مصباح، علی و همکاران (1374)، روان‌شناسی رشد با نگرش به منابع اسلامی،تهران: سمت.

×   معین، محمد (1371)،فرهنگ فارسی، تهران: امیرکبیر.

×   نیاکی، جعفر (1361)،حقوق کار ایران، تهران: فرحی.

×   هانت، ژانت (1377)، روان‌شناسی زنان، (ترجمه بهزاد رحمتی)، تهران: لادن.

×   کاپلان، هارولد؛ سادوک، بنامین (1368)، خلاصه روان‌پزشکی(ترجمه نصرت‌الله پورافکاری)، تبریز: ذوقی.

×   کلینی، محمدبن یعقوب (1365)، کافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

×   ـــــــــ (1379)، نهج البلاغه، (ترجمه محمد دشتی) قم: انتشارات نسیم حیات.