چالش فمینیسم با عدالت جنسیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه باقرالعلوم (ع)

چکیده

نخستین موج فمینیسم در اواخر قرن نوزده با ویژگی تلاش برای کسب حقوق مساوی به ویژه حق رأی پدید آمد. فمینیسم لیبرالی در این مرحله با استدلال بر اشتراک ماهیت انسانی یا «جوهره مشترک انسانی » یا برتری ارزشهای زنانه و با صرف نظر از تفاوتهای جنسیتی، به دنبال برابری منزلت و نقش زن در مقابل مرد، بود. حوزه فعالیت موج دوم به عرصه های مختلف خانواده، کار و نظریه پردازی در حوزه علوم انسانی تعمیم یافت. موج سوم هم بیشتر از دیدگاه پست مدرن، تحولات نظام سرمایه داری و رویکرد افراطی موج دوم متأثر است. در این سه موج عدالت جنسیتی جایگاهی ندارد و با تکثرگرائی نمی توان مبنائی برای عدالت ترسیم نمود. در این نوشتار ضمن نقد و بررسی نظریه تساوی به تبیین دیدگاه اسلامی و شاخصه های عدالت جنسیتی پرداخته و معلوم می شود در اسلام درحالیکه تفاوت ها نادیده گرفته نشده، تبعض هم تجویز نمی شود.

کلیدواژه‌ها


×     ابوت، پاملا و والاس، کلر (1376)، درآمدی بر جامعه­شناسی نگرش­های فمنیستی، (ترجمه مریم خراسانیو حمید احمدی)، تهران: دنیای مادر.

×     آربلاستر، آنتونی ( 1367)، ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب،(ترجمه عباس مخبر)، چ اول، تهران: نشر مرکز.

×     استوارت میل، جان (1379)، انقیاد زنان، (ترجمه علاءالدین طباطبائی)، چ اول، تهران: انتشارات هرمس.

×     باقری، خسرو(1382)، مبانی فلسفی فمنیسم، تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (دفتر برنامه­ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی)، مؤسسه قصیده سرا.

×     بستان، حسین (1382)، نابرابری و ستم جنسیتی از دیدگاه اسلام و فمینیسم، چ اول، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

×     بستان، حسین(1388)، اسلام و تفاوت­های جنسیتی، چ اول، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

×     بیسلی، کریس (1385)، چیستی فمینیسم، (ترجمه محمدرضا زمردی)، چ اول، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.

×     جوادی آملی، عبدالله (1369)، زن در آئینه جمال و جلال، چ اول، قم: مرکز نشر فرهنگی رجا.

×     جیمز، سوزان، (1382)، مقاله فمینیسم، (فمینیسم و دانش­های فمینیستی، مقالات دائرة­المعارف فلسفی روتلیج)، چ اول، قم: ناشر دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.

×     خامنه­ای، سید محمد (1387)، فلسفه زن بودن، چ دوم، تهران: انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا.

×     زیبائی­نژاد، محمدرضا (1382)، مقاله درآمدی بر فمینیسم، (از فمینیسم و دانش­های فمینیستی، مقالات دائرةالمعارف فلسفی روتلیج)، چ اول، قم: ناشر دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.

×     زیبائی­نژاد، محمدرضا؛ سبحانی، محمدتقی (1381)، درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام، چ دوم، قم: دارالنور.

×     طباطبائی، سیدمحمدحسین(1393ق)، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.

×     فتاحیزاده، فتحیه(1386)، زن در تاریخ و اندیشه اسلامی، چ اول، قم: مؤسسه بوستان کتاب.

×     فریدمن، جین، (1381)، فمینیسم، (ترجمه فیروز مهاجر)، چ اول، تهران: انتشارات آشیان.  

×     گرو، بنوات (1379)، زنان از دیدگاه مردان، (ترجمه محمدجعفر پوینده)، چ سوم، بی­جا: انتشارات جامی.

×     مجلسی، محمدتقی (1403ق)، بحارالانوار، چ سوم، بیروت: دار احیاء‏التراث العربی.

×     مشیرزاده، حمیرا (1382)، از جنبش تا نظریه اجتماعی تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران: نشر و پژوهش شیرازه.

×     مطهری، مرتضی (1378)، نظام حقوق زن در اسلام، چ بیست و هفتم، تهران: انتشارات صدرا.

×     کلاین، آلن آر (1387)، عریان کردن فمینیسم، (ترجمه و تلخیص طاهره توکلی)، چ اول، تهران: دفتر نشر معارف.