نگرشی اخلاقی تربیتی به تن‌پوش هم بودن فطری و روانی زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار فقه و حقوق اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

چکیده

قرآن کریم با عباراتی مختصر، بلیغ و فصیح تمام مسائل بشریت را بیان فرموده است که بایستی هر آیه آن در پرتو سایر آیات و روایات ائمه معصومین(ع) و تفکر انسانی تحلیل و تبیین شود. یکی از این تعابیر عبارت شریفه «هُنَّ لِبَاسٌ لَکُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ» خطاب به مردان و مربوط به خانواده است که زن و شوهر را لباس برای یکدیگر معرفی کرده است. اما اینکه مراد از تعبیر مذکور چیست و خداوند متعال با این تعبیر چه نکاتی را به زوجین بیان فرموده است نیاز به تأمل و بررسی دارد؛ از این رو نویسنده در نوشتار حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی و با تتبع در کتب تفسیری، حدیثی، فقهی و حقوقی به بیان نکات مستفاد از آیه شریفه پرداخته و بر آن شده است که تعبیر مذکور هم دربردارنده نکات مربوط به انتخاب همسر بوده؛ چراکه بیان کننده مختار بودن زوجین و ملاکهای انتخاب همسر است، و هم متضمن نکات مربوط به زندگی مشترک و کیفیت تعامل و حسن معاشرت آنها است؛ چراکه همسر را مایه آرامش، سبب زینت، محرم راز، نزدیکترین همراه، گرمادهنده زندگی، موجب دوری از آلودگیها و احساس مناعت طبع، و مکمل دیگری معرفی کرده، و اینکه در صورت عدم امکان ادامه زندگی مشترک، جدایی آنها را از طریق طلاق ممکن دانسته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • قرآن کریم
  • سید رضی، محمد، (1414 ق). نهج‌البلاغه، قم: مؤسسه نهج‌البلاغه.
  • آخوند خراسانی، محمدکاظم، (1409 ق)، کفایة الأصول، قم: آل­البیت (ع).
  • آلوسی، سید محمود، (1415 ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیة.
  • آموزگار، حبیب اله، (1355). مقام زن در آفرینش، تهران: اقبال.
  • ابن‌بابویه، محمدبن­علی بن بابویه (صدوق)، (1403 ق). معانی الأخبار، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • ارفع، سید کاظم، (1383). خانواده در مکتب قرآن و اهل‌بیت، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • استری، خلیل، (1387). همسران موفق، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • افروز، غلامعلی، (1386). روان­شناسی خانواده (همسران برتر)، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • الهام، غلامحسین و رضا زهروی، (1396). «بررسی تطبیقی چالش­های ناشی از سکوت قانون در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه»، مطالعات حقوق تطبیقی، د 8، ش 2.
  • امامی، سید حسن، حقوق مدنی، تهران: اسلامیة، بی­تا.
  • امین­زاده، محمدرضا، فرهنگ تعلیم و تربیت اسلامی، قم: درراه حق، بی­تا.
  • امینی، ابراهیم، آیین همسرداری، تهران: اسلامی، بی­تا.
  • انصاری، مرتضی­بن محمدامین، (1415 ق). کتاب المکاسب، قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
  • بحرانی، یوسف­بن احمد، (1405 ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • پاینده، ابوالقاسم، (1386). نهج­الفصاحه، ترجمه­ی علی­اکبر میرزایی، قم: چاف.
  • جباران،محمدرضا،(1400).« الگوی اخلاقی طلاق همسران در قرآن کریم»،مطالعات راهبردی زنان، د 23، ش 91.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1378). مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
  • جوادی آملی، عبد­الله، (1376). زن در آینه جلال و جمال، قم: اسراء.
  • حر عاملی، محمدبن حسن، (1409 ق). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم: مؤسسه­ی آل­البیت (ع).
  • حسن­زاده، علی، (1387). جاودانه با عشق، قم: راه سبز.
  • حقانی زنجانی، حسین، حقوق خانواده در اسلام، قم، بی­نا، بی­تا.
  • حلی(علامه)، حسن­بن یوسف، (1410 ق). إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • ـــــــــــ (1413 ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • حلی(محقق)، جعفربن حسن، (1418 ق). المختصر النافع فی فقه الإمامیة، قم: مؤسسة المطبوعات الدینیة.
  • ـــــــــــــ (1408 ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم: مؤسسه­ی اسماعیلیان.
  • خمینی، سید روح­الله، (1412 ق). تحریرالوسیله، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
  • خویی، سید ابو­القاسم، (1418 ق). موسوعة الإمام الخوئی، قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی (ره).
  • رشید­پور، مجید و احمد به­پژوه، (1386). جوان و تشکیل خانواده، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • زمانی، مصطفی، (1350). راه پیروزی بر مشکلات زناشویی، قم: امیر.
  • سبحانی تبریزی، جعفر، (1388). الوسیط فی اصول الفقه، قم.
  • ـــــــــــ نظام النکاح فی الشریعة الإسلامیة الغراء، قم، بی­نا، بی­تا.
  • شبیری زنجانی، سید موسی، (1419 ق). کتاب نکاح، قم: مؤسسه پژوهشی رأی‌پرداز.
  • شریعتی، علی، (1377). زن (مجموعه­ی آثار)، تهران: چاپخش.
  • صفایی، حسین و اسدالله امامی، (1380). حقوق خانواده، تهران: دانشگاه تهران.
  • طالقانی، سید محمود، (1362). پرتوی از قرآن، تهران: شرکت انتشارات سهامی.
  • طباطبائی، سید محمدحسین، (1374). المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه­ی سید محمد­باقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • طبرسی، فضل­بن حسن، (1372). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو.
  • ـــــــــــــ (1413 ق). مکارم الاخلاق، قم: شریف رضی.
  • طوسی (شیخ)، محمدبن حسن، التبیان، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی­تا.
  • ــــــــــ (1400 ق). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، بیروت: دار­الکتاب العربی.
  • طیب، سید عبد­الحسین، (1378). أطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: اسلام.
  • عاملی، یاسین عیسی، (1413 ق). الاصطلاحات الفقهیة فی الرسائل العملیة، بیروت: دار­البلاغة للطباعة و النشر و التوزیع.
  • العاملی(شهیدثانی)، زین­الدین­بن علی، (1410 ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشی- سید محمد کلانتر)، قم: کتاب‌فروشی داوری.
  • کاتوزیان، ناصر، (1371). حقوق مدنی، تهران: شرکت انتشار.
  • کلینی، محمد­بن یعقوب، (1407 ق). الکافی، تهران: دار­الکتب الإسلامیة.
  • فاضل مقداد، مقدادبن عبدالله، (1425 ق). کنز العرفان فی فقه القرآن، قم: مرتضوی.
  • فراهیدی، خلیل­بن احمد، (1410 ق). کتاب العین، قم: هجرت.
  • قائمی، علی، (1378). تشکیل خانواده در اسلام، قم: امیری.
  • ـــــــــــ (1374). خانواده و مسائل همسران جوان، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • ـــــــــــ (1363). نظام حیات خانواده در اسلام، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
  • محدث نوری، حسین، (1408 ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت: مؤسسه­ی آل­البیت (ع).
  • مصطفوی، حسن، (1402 ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: مرکز الکتاب للترجمة و النشر.
  • مصطفوی، سید­جواد، (1370). بهشت خانواده، قم: دارالفکر.
  • مظاهری، علی‌اکبر، (1386). جوانان و انتخاب همسر، قم: پارسیان.
  • مظفر، محمدرضا، (1430 ق). أصول الفقه، قم: نشر اسلامی.
  • مکارم شیرازی، ناصر، (1374). تفسیر نمونه، تهران: دار­الکتب الاسلامیة.
  • ـــــــــــــــ (1424 ق). کتاب النکاح، قم: مدرسه­ی امام علی (ع).
  • موسوی سبزواری، سید عبد­الأعلی، (1413 ق). مهذب الأحکام، قم: المنار.
  • نجفی، محمد­حسن، (1404 ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.