نقش وفاداری در اعتمادآفرینی و راهبردهای توسعه ی آن در نهاد خانواده با رویکرد به آیات و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار مدرسه عالی شهید مطهری

2 کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی

چکیده

نکاح نهادی عاطفی، اجتماعی و حقوقی است که محصول آن زوجیت است. از جمله عناصر در پایداری زوجیت وفاداری است، وفاداری به معنای التزام و پایداری به پیمان زناشویی و خیانت نکردن به همبستگی عاطفی و جنسی است. آیات و روایات متضمن لزوم وفاداری در مطلق پیمان ها و ضرورت پای بندی به همبستگی عاطفی در پیمان زناشویی، مهم ترین ادلّه ی وجوب وفاداری به شمار می آیند. علاوه بر آن آموزه های اخلاقی ما را به وفاداری در پیمان زناشویی رهنمون می گردانند. عفت و پارسایی جنسی، عدم تنوع طلبی و تمکین جنسی از مهم ترین عناصر وفاداری به شمار می آیند. حسن معاشرت، پاکیزگی ظاهری، رعایت الزامات حقوقی چون نفقه نیز در تعمیق و توسعه ی وفاداری مؤثر می افتند. بدون تردید وفاداری بستر شکل گیری اعتماد به شمار می آید، عشق و محبت بین زوجین و ابراز آن و کاربست صداقت در مناسبات زوجین، خیرخواهی، رازداری، پرهیز از مخفی کاری و حسن ظن از مهم ترین عوامل تعمیق و توسعه ی اعتماد در مناسبات زوجین در تعالیم اخلاقی و حقوقی اسلام است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
ابن بابویه قمی، محمدبن علی (شیخ صدوق) 1390. من لا یحضرهُ الفقیه، تحقیق حسن موسوی، تهران، دارالکتب الاسلامی.
ــــــــ 1403ق. الخصال، تصحیح علی اکبر غفاری، قم، جامعة المدرسین فی الحوزة العلمیه.
ابن منظور ، جمال الدین محمدبن مکرم 1388ق. لسان العرب، بیروت، دار صادر.
راغب اصفهانی، راغب. المفردات فی غریب القرآن، تهران، المکتبه المرتضویه.
امینی، ابراهیم. آیین همسرداری یا اخلاق خانواده،تهران، اسلامی.
پاک نژاد، رضا 1367. روش شوهرداری در اسلام.
حرعاملی، محمدبن حسن 1424ق. وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، بیروت، موسسه آل البیت لإحیاء التراث.
خمینی، روح الله، تحریر الوسیله، قم، اسلامی.
دهخدا ، علی اکبر1338، لغت نامه ، زیرنظردکترمحمدمعین ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران
رسولی محلاتی، هاشم1386.غررالحکم و درر الکلم آمدی،تهران، فرهنگ اسلامی.
زبیدی 1386. تاج العروس، کویت، مطبعة حکومة الکویت.
شریف الرضی، محمدبن حسین 1384. نهج‌البلاغه امام امیرالمؤمنین (ع)، ترجمه‌ی محمد دشتی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
صفی پور، عبدالرحیم‌بن عبدالکریم. منتهی الإرب فی لُغةِ العرب، سنائی.
طباطبائی، محمد حسین. المیزان،ترجمه‌ی محمدباقر موسوی همدانی، قم، اسلامی.
طبرسی، ابی‌نصر الحسن‌بن الفضل1365.مکارم الاخلاق، ترجمه‌ی ابراهیم میرباقری، فراهانی.
غیاث الدین رامپوری 1277ق. محمدبن جلال الدین ، غیاث اللغات ، بی جا، چاپ سنگی.
فخر رازی، محمدبن عمر 1408ق. مفاتیح الغیب (التفسیر الکبیر)، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی.
قائمی، علی1366.خانواده و مسائل همسران جوان، امیری.
ـــــــــ 1368. نظام حیات خانواده در اسلام، تهران، انجمن اولیاء و مربیان جمهوری اسلامی ایران.
کاتوزیان، ناصر 1385. دوره‌ی مقدماتی حقوق مدنی: خانواده، تهران، میزان.
کلینی، محمدبن یعقوب 1413ق. الکافی، تحقیق محمدجواد الفقیه، تصحیح یوسف البقاعی، بیروت، دارالاضواء.
مجلسی، محمدباقر 1412ق.بحارالانوار الجامعة لِدُرَرِ أخبارِ الأئمَّةِ الأطهار، بیروت،  لِدار احیاءالتراث العربی.
محدثی، جواد1379.اخلاق معاشرت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.
محقق داماد،  مصطفی1373.قواعد فقه، تهران، سمت.
نجفی، شیخ محمد حسن 1394. جواهر الکلام، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
محمدی ری شهری، محمد 1387. تحکیم خانواده از نگاه قرآن و حدیث، با همکاری عباس پسندیده، ترجمه‌ی حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیث (نشر مشعر).
مطهری، مرتضی 1353. نظام حقوق زن در اسلام، تهران، فرهنگ اسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر 1386. تفسیر نمونه،تهران، دارالکتب الاسلامی.
ملک محمودی الیگودرزی، امیر1386.راهنمای خانواده: راز شاد زیستن و خوشبختی در کانون گرم خانواده، قم، مشهور.
المنجد،  1364. مطبعه کاتولیکی، تهران، کتابفروشی اسماعیلیان.
مولوی ، مولاناجلال الدین محمدبلخی  1386، دیوان کلیات شمس تبریزی ، تهران ، اقبال.
میرخانی، عزت السادات 1380، رویکرد نوین در روابط خانواده، تهران، شورای فرهنگی - اجتماعی زنان و خانواده.
میرزای نائینی. منیة الطالب، تهران.
نراقی، مهدی 1370. علم اخلاق اسلامی، ترجمه‌ی کتاب جامع السعادات، ترجمه‌ی جلال‌الدین مجتبوی، حکمت.
نوری طبرسی، میرزاحسین1408ق.مستدرک الوسائل و مستنبط الوسائل، بیروت، آل البیت لإحیاءالتراث.