رابطه ی ارزشمندی و جنسیت در دو تحلیل عرفانی و قرآنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه قم

چکیده

در جهان بینی عرفانی، همه ی هستی، تعینات، تجلیات و مظاهر اسماء جلال و جمال اند و بررسی رابطه ی ارزشمندی و جنسیت از این چشم اندازهای عرفانی افق هایی نوین را می گشاید. از دیدگاه برخی عرفا هر چند حقیقت مرد و زن یکی است و لکن زن در مظهریت تابناک تر از مرد است و حقیقت نفس کلیه و مظهریت جمال (که با وجود زن مرتبط است) در تناکح عوالم هستی سیر حبی موجودات و ظهور عوالم نقش اصیل تری دارد، هر چند که در مراتب صدوری عوالم این حقیقت در مرتبه ی دوم قرار دارد. در دیدگاه قرآن نیز ارزشمندی جنسی و جنسیتی در ساحتی توحیدی مطرح می شود. از نصوص و ظواهر فراوانی در آیات اشتراک حقیقت زن و مرد در ارزشمندی را می توان فهمید و برتری هر یک از این دو در ساحت ارزشمندی های اکتسابی است.

کلیدواژه‌ها


  • آشتیانی، سیدجلال الدین 1365. شرح مقدمه قیصری، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
  • ابن ترکه، صائن الدین 1360. تمهیدالقواعد، تهران، انجمن حکمت و فلسفه.
  • ابن سینا، حسین بن عبدالله، ضیاءالدین دری 1360. رسائل، تهران، مرکزی.
  • ابن عربی، محی الدین 1361. رسائل، بیروت، دائرة المعارف عثمانیه، احیاء تراث عربی.
  • ـــــــــ 1367. رسائل، تهران، مولانا.
  • ـــــــــ . عقل المستوفر، بغداد.
  • ـــــــــ  فتوحات مکیه، قاهره.
  • ابن فناری، شمس الدین محمد 1363. مصباح الانس، تهران، فجر.
  • ابن منظور، محمد بن مکرم 1414. لسان العرب، بیروت، دار صادر.
  • جوادی آملی، عبدالله 1367. زن در آیینه  جلال و جمال، قم، رجا.
  • حسن زاده آملی، حسن 1369 ش. انسانوقرآن، تهران، الزهرا.
  •  تمهید الهمم در شرح فصوص الحکم،1387، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • حسن زاده آملی، حسن و محمد حسین نایینی 1378. فص حکمه عصمیه فی کلمه فاطمیه، قیام.
  • روح الله، خمینی 1360. مصباح الهدایه الی الولایه و لاخلافه، تهران، پیام آزادی.
  • سجادی، سیدضیاءالدین1372. مقدمه­ای بر مبانی عرفان و تصوف، تهران، سمت.
  • صادقی ارزگانی، محمدامین 1383. انسان کامل (از نگاه امام خمینی و عارفان مسلمان)،قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  • صدرالدین شیرازی، محمد (ملاصدرا). اسفار، قم، مکتبة مصطفوی.
  • ـــــــــ  مظاهر الهیه در حاشیه مبدأ و معاد، قم، مکتبه المصطفوی.
  • طباطبائی، محمدحسین 1362. تفسیرالمیزان، قم، مکتبه الاسلامیه.
  • قرشی، علی اکبر1371ش. قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
  • قیصری، داوود 1375. شرح مقدمه، تهران، علمی.
  • لاهیجی، محمد. مفاتیح الإعجاز فی شرح گلشن راز (شبستری)، محمودی.
  • مطهری، مرتضی 1369. مقالات فلسفی، قم، صدرا.
  • موسوی الخمینی، روح الله 1402 ق. شرح دعای سحر، قم، دارالکتاب.