رابطه ی ارزشمندی و جنسیت در دو تحلیل عرفانی و قرآنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه قم

چکیده

در جهان بینی عرفانی، همه ی هستی، تعینات، تجلیات و مظاهر اسماء جلال و جمال اند و بررسی رابطه ی ارزشمندی و جنسیت از این چشم اندازهای عرفانی افق هایی نوین را می گشاید. از دیدگاه برخی عرفا هر چند حقیقت مرد و زن یکی است و لکن زن در مظهریت تابناک تر از مرد است و حقیقت نفس کلیه و مظهریت جمال (که با وجود زن مرتبط است) در تناکح عوالم هستی سیر حبی موجودات و ظهور عوالم نقش اصیل تری دارد، هر چند که در مراتب صدوری عوالم این حقیقت در مرتبه ی دوم قرار دارد. در دیدگاه قرآن نیز ارزشمندی جنسی و جنسیتی در ساحتی توحیدی مطرح می شود. از نصوص و ظواهر فراوانی در آیات اشتراک حقیقت زن و مرد در ارزشمندی را می توان فهمید و برتری هر یک از این دو در ساحت ارزشمندی های اکتسابی است.

کلیدواژه‌ها


آشتیانی، سیدجلال الدین 1365. شرح مقدمه قیصری، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
ابن ترکه، صائن الدین 1360. تمهیدالقواعد، تهران، انجمن حکمت و فلسفه.
ابن سینا، حسین بن عبدالله، ضیاءالدین دری 1360. رسائل، تهران، مرکزی.
ابن عربی، محی الدین 1361. رسائل، بیروت، دائرة المعارف عثمانیه، احیاء تراث عربی.
ـــــــــ 1367. رسائل، تهران، مولانا.
ـــــــــ . عقل المستوفر، بغداد.
ـــــــــ  فتوحات مکیه، قاهره.
ابن فناری، شمس الدین محمد 1363. مصباح الانس، تهران، فجر.
ابن منظور، محمد بن مکرم 1414. لسان العرب، بیروت، دار صادر.
جوادی آملی، عبدالله 1367. زن در آیینه  جلال و جمال، قم، رجا.
حسن زاده آملی، حسن 1369 ش. انسانوقرآن، تهران، الزهرا.
 تمهید الهمم در شرح فصوص الحکم،1387، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
حسن زاده آملی، حسن و محمد حسین نایینی 1378. فص حکمه عصمیه فی کلمه فاطمیه، قیام.
روح الله، خمینی 1360. مصباح الهدایه الی الولایه و لاخلافه، تهران، پیام آزادی.
سجادی، سیدضیاءالدین1372. مقدمه­ای بر مبانی عرفان و تصوف، تهران، سمت.
صادقی ارزگانی، محمدامین 1383. انسان کامل (از نگاه امام خمینی و عارفان مسلمان)،قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
صدرالدین شیرازی، محمد (ملاصدرا). اسفار، قم، مکتبة مصطفوی.
ـــــــــ  مظاهر الهیه در حاشیه مبدأ و معاد، قم، مکتبه المصطفوی.
طباطبائی، محمدحسین 1362. تفسیرالمیزان، قم، مکتبه الاسلامیه.
قرشی، علی اکبر1371ش. قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
قیصری، داوود 1375. شرح مقدمه، تهران، علمی.
لاهیجی، محمد. مفاتیح الإعجاز فی شرح گلشن راز (شبستری)، محمودی.
مطهری، مرتضی 1369. مقالات فلسفی، قم، صدرا.
موسوی الخمینی، روح الله 1402 ق. شرح دعای سحر، قم، دارالکتاب.