مطالعه کیفی عوامل نارضایتی زناشوئی و اقدام به طلاق (مطالعه موردی شهر کرمانشاه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مشاوره خانواده دانشگاه تربیت معلم تهران

2 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت معلم تهران

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه

4 دانشجوی دکتری مشاوره

چکیده

افزایش فروپاشی ازدواج ها یکی از چالش های اساسی زندگی خانواده در عصر کنونی است. در کشور ما نیز آمار طلاق یک روند صعودی را در طی سالیان اخیر تجربه کرده است. با توجه به پیامدهای ناگواری که فروپاشی ازدواج برای افراد مطلقه و فرزندان آنها در پی دارد، هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعه کیفی عوامل مؤثر بر نارضایتی زناشویی و طلاق بوده است. بدین منظور 82 زوج متقاضی طلاق در شهر کرمانشاه به روش نمونه گیری هدفمند و در دسترس انتخاب و با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساخت دار مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های نظریه داده بنیاد نشان داد که دو دسته از عوامل، نارضایتی زناشوئی را رقم می زنند: عوامل قبل از ازدواج شامل ازدواج با انگیزه نامناسب (فرار از فشارهای اجتماعی مجرد ماندن و فضای ناخوشایند خانه پدری) و ازدواج اجباری؛ و عوامل بعد از ازدواج شامل تعارض با خانواده همسر، حضور اندک شوهر در منزل و تداوم معاشرت های مجردی، تعارض بر سر نگرش های نقش جنسیتی، خشونت زناشوئی، خیانت، بدگمانی و مشکلات مالی. به علاوه، یافته ها حاکی از این بود که تنها چهار عامل اعتیاد، خیانت، خشونت و تعارض شدید با خانواده همسر (مشخصاً درگیری فیزیکی) باعث اقدام عملی متقاضیان طلاق برای پایان دادن به رابطه زناشوئی می شود. یافته ها نشان دادند که برخی از عوامل نارضایتی زناشوئی و طلاق در بافت فرهنگی- اجتماعی نمونه مورد مطالعه با آنچه که در بافت فرهنگ های غربی مطرح می باشد، متفاوتند و مستلزم تلاش ها و اقدامات متفاوت نظری و درمانی (مداخله ای) از جانب متخصصان حوزه خانواده هستند.

کلیدواژه‌ها


×   ریحانی، طیبه، و محمود عجم. «بررسی علل طلاق در شهر گناباد»، افق دانش، سال 8، ش2، پاییز و زمستان (1381).

×   زرگر، فاطمه و حمید طاهر نشاط دوست. «بررسی عوامل مؤثر در بروز طلاق در شهرستان فلاورجان» ، خانواده پژوهی سال3،  ش11‌ (پاییز 86).

×   ریاحی محمد اسماعیل، اکبر علیوردی نیا، و سیاوش بهرامی کاکاوند. «تحلیل جامعه شناختی میزان گرایش به طلاق (مطالعه موردی شهرستان کرمانشاه)»، پژوهش زنان، دوره5، ش3، زمستان (1386).

×   غیاثی، پروین، لادن معین و لهراسب روستا. «بررسی علل اجتماعی گرایش به طلاق در بین زنان مراجعه کننده به دادگاه خانواده»، زن و جامعه، سال1، ش 3، پاییز (1389).  

          

  • Amato,P. R 2010. Research on Divorce: Continuing Trends and New Developments. Journal of Marriage and Family 72 , 650 – 666
  • Amato,P. R., & Previti, D. 2003. People's Reasons for Divorcing : Gender, Social Class, the Life Course, and adjustment. Journal of Family Issues, 24(5), 602-626.
  • Baucom, D. H., Hahlweg, K., David C. Atkins, D. C., Engl, J., & Thurmaier, F2006. Long-Term Prediction of Marital Quality Following a Relationship Education Program: Being Positive in a Constructive Way. Journal of Family Psychology, 20(3), 448–45.
  • Berkman, L. F. & Breslow, L. 1983. Health and the ways of living: The Alameda County Study. (NewYork: Oxford University Press).
  • Berkman, L. F. & Syme, S. L. 1979. Social networks, host resistance, and mortality: A nine-yearfollow-up study of Alameda County residents. American Journal of  Epidemiology, 109, 186-204.
  • Bloom, B. L., Niles, R. L.,&Tatcher, A. M. 1985. Sources of marital  dissatisfaction among newly separated persons. Journal of Family Issues, 6, 359-373.
  • Bowen, M. 1978. Family Therapy in Clinical Practice. New York: Aronson.
  • Brooks, J.L. 2008. Perceptions of young adults who have experienced divorce and those who have not with regard to parent child relationships and and romantic relationships. MA Thesis, Florida State University.
  • Chang, J. 2004. Self-Reported Reasons for Divorce and Correlates of Psychological Well-Being Among Divorced Korean Immigrant Women', Journal of Divorce & Remarriage, 40: 1, 111 — 128.
  • Chelen, S. C. H., & Mostaffa, S. M. 2008. Divorce in IN Malaysia. Proceeding of the  Seminar Kaunseling Keluarga, Aug 30, Malaysia, 23-28.
  • Cleek, M. G.,& Pearson, T. A.1985. Perceived causes of divorce: An analysis of interrelationships. Journal of Marriage & the Family, 47, 179-183.
  • Fletcher, G. J. O. 1983. "Sex Differences in Causal Attributions for Marital Separation."  New Zealand Journal of Psychology 12:82–89.
  • Framo, J.L. 1981. The integration of marital therapy with sessions with family of origin. In AS  Gurman & DP Kniskern (Eds.), Handbook of family therapy (pp 133-158), New York: Brunnel/ mazel.
  • Granvold, D. K., Pedler, L. M., & Schellie, S. G. 1979.  A study of sex role  expectancy and female post-divorce adjustment.  Journal of Divorce, 2(4), 383-393.
  • Huston, T L. 2000. The social ecology of marriage and other intimate unions. Journal of Marriage and the Family, 62, 298-320.
  • Khojastehmehr, R. & Takrimi,A. 2009. Identification of divorce factors of women. Journal of Applied Science, 9(20), 3758-3763.
  • Kitson, G. C. 1992. Portrait of divorce: Adjustment to marital breakdown. New York:Guilford.
  • Markman, H. J., Stanley, S., & Blumberg, S. L. 1994. Fighting for yourmarriage: Positive steps for preventing divorce and preserving a lasting love. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
  • Moore, V. L. & Schwebel, A. I. 1993. Factors contributing to divorce:Astudy of race differences. Journal of  Divorce & Remarriage, 20(1/2), 123-135.
  • Morgan, L. 1992. Thc cconomic fallout from divorce: Issues for the 1990s .Journal of Family and Rconomic issues, 13, 435-443.
  • Myers, J. E., Madathil, J., & Tingle, L. R. 2005. Marriage satisfaction and wellness in India and the U.S.: A preliminary comparison of arranged marriages and marriages of choice. Journal of Counseling and Development, 83, 183-190.
  • Ross, C. E. & Mirowsky, J. 1999. Parental Divorce, Life-Course Disruption, and Adult Depression. Journal of Marriage and Family, 61, (4), 1034-1045.
  • Savaya, R., & Cohen, O. 2003. Divorce Among Moslem Arabs Living in Israel Comparison of Reasons Before and After the Actualization of the  Marriage.Journal of Family Issues, 24(3), 338-351.
  • Stanley,S. 2001. Making acase for premarital education. Family relations,50,272-280.
  • Størksen, I., Røysamb, E., Holmen, T. L. & Tambs, K. (2006). Adolescent adjustment and well-being: Effects of parental divorce and distress.Scandinavian Journal of Psychology,47, 75–84.
  • Strauss, A., & Corbin, J. 1998. Basics of qualitative research:Techniques and procedures for developing grounded theory (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Sweet, J.A. & Bumpass, L. 1990. Ameirican Farnilies and  Households. York: Russell Sage Foundation.
  • Waite, L. J., & Gallagher, M. 2000. The case for marriage: Why married people are happier, healthier, and better off financially. New York:Doubleday.