بررسی تعارض کار- خانواده در بین پرستاران زن و مرد شهرستان سبزوار و رابطه ی آن با رضایت کاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

چکیده

در تحقیق حاضر به مطالعه ی تعارض کار- خانواده در پرستاران زن و مرد شهرستان سبزوار، و ارتباط آن با رضایت شغلی پرداخته شده است. جامعه ی آماری این پژوهش را 200 پرستار متأهل در سه بیمارستان شهرستان سبزوار تشکیل می دهند که 86 نفر از آنها مرد و 114 نفر آنها زن می باشند و بر اساس سرشماری انتخاب شده اند. در انجام (GDI) این پژوهش از دو مجموعه پرسشنامه، که شامل پرسشنامه ی رضایت شغلی و پرسشنامه ی تعارض کار و خانواده می باشد، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که تعارض کار و خانواده در میان پرستاران زن به گونه ای معنی دار بیش از چنین تعارضی در بین مردان می باشد، این امر می تواند ناشی از بر عهده داشتن همزمان نقش های شغلی و خانوادگی زنان بر اساس سنت های فرهنگی در جامعه باشد، که کاهش رضایت شغلی در پرستاران زن را در پی داشته است. با وجود این میزان رضایت پرستاران مرد از کار خود نسبت به پرستاران زنِ جامعه ی مطالعه شده، کمتر است. احتمالا این یافته تا حد زیادی ناشی از کلیشه های فرهنگی ای است که وظایف مرتبط با نقش پرستاری را متناسب با زنان پنداشته، و حضور مردان را در این حرفه بر خلاف هنجارهای رایج می داند.

کلیدواژه‌ها


×      آزاری، عبدالصالح. بررسی رابطه‏ی تعارض کار- خانواده با میزان رضایت زناشویی و میزان سلامت عمومی در کارکنان متأهل دانشگاه علامه طباطبایی، (پایان‏نامه‏ی کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی)، (1387).

×      ازکمپ، استوارت 1385. «روانشناسی اجتماعی کابردی زنان»، ترجمه‏ی فرهاد ماهر، آستان قدس رضوی.

×      الحانی، فاطمه و همکاران. «نقصان خودکارآمدی: پیامد تعارض کار- خانواده‏ی پرستاران»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، سال 1، ش 2 (1391).

×      توسلی، غلامعباس 1375. جامعه‏شناسی کار و اشتغال، تهران، سمت.

×      رستگارخالد، امیر 1383. خانواده، کار، جنسیت، تهران، شورای فرهنگی اجتماعی زنان.

×      سفیری، خدیجه و زهرا زارع 1386. «بررسی ارتباط کلیشه‏های جنسیتی و تضاد نقش‏های زناشویی»، پژوهش‏نامه‏ی علوم انسانی، ش 53، (1386).

×      شفیع‏آبادی، عبدالله 1376. راهنمایی و مشاوره‏ی شغلی و حرفه‏ای و نظریه‏های انتخاب شغل، تهران، رشد.

×      قره‏داغی، علی و جعفر محمودی. تعارض کار- خانواده، مجله‏ی «مشاوره‏ی شغلی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، دوره‏ی هفتم، ش 27.

×      کلهریان، رضا و همکاران. «تعارض کار و خانواده: نقش ادراک حمایت‏های سازمانی در قصد ترک خدمت (موردکاوی پرستاران بیمارستان‏های شهر تهران)»، مدیریت دولتی، دانشکده‏ی مدیریت دانشگاه تهران، دوره‏ی 3، ش4، (1390).

×      کوزر، لوئیس و برنارد روزنبرگ 1378. نظریه‏های بنیادی جامعه‏شناسی، ترجمه‏ی فرهنگ ارشاد، تهران، نی.

×      گیدنز، آنتونی 1390. جامعه‏شناسی، ترجمه‏ی منوچهر صبوری. تهران: نشر نی. چاپ 26.

×      نبوی، سید عبدالحسین و مرضیه شهریاری 1378. بررسی تأثیر محرک­های تنش­زا و حمایت اجتماعی در خانواده بر تعارض خانواده با کار.

  • Ø Aiken, Lh, Sp. Clarke, Dm Sloane. , j. & Sochalski silber JH. ."Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burnout, and job dissatisfaction", jama, 288(16), (2002).
  • Ø Amstad, FT, LL. Meier, U.Fasel, A. Elfering, & NK. Semmer "A meta-analysis of work-family conflict and various outcomes with a special emphasis on cross-domain versus matching-domain relations", Journal of Occupational Health Psychology, 16(2), (2011).
  • Ø Behan, B., & S. Drobnic, "Satisfaction with work-family balance among German Office workers", Journal of Managerial Psychology, 25(6), (2010).
  • Ø Brown, m. "Work role characteristic, family structure demand and work–family conflict", Journal of applied psychology. vol 61, (2002).
  • Ø Carlson, D.S., J.G. Grzywacz, & K.M.  Kacmar. "The relationship of Schedule flexibility and outcomes via the work-family interface", Journal of Managerial Psychology, 25(4), (2010).
  • Ø Christiana, O. Ogbogu. 2013. Work-Family role conflict among academic women in Nigerian Public Universities, International Academic Conference Proceedings. Orlando, USA.
  • Ø Cooper, P. 1991. The performance edge: new strategies to work effectiveness and competitive advantage, Boston, Houghton- Mifflin.
  • Ø Cortese, Claudio G., Lara Colombo, Chiara Ghislieri. "Determinants of nurses’ job satisfaction: the role of work-family conflict, job demand, emotional charge and social support". Journal of Nursing Management, 18, (2010).
  • Ø Cousins, C.R. & N.Tang, “Working time and work and family conflict in the Netherlands, Sweden, and the UK”, Work, Employment and Society, Vol, 18, (2004).
  • Ø Donmez, Mustafa, Hacı. Duru, Orhan Bez, "The determinants of work and family conflict among police officers in diyarbakir police department”. Polis Bilimleri Dergisi, 15 (4), (2013).
  • Ø Eby, L.T., W.J., Casper, A. Lockwood, C., Bordeaux, & A. Brinley, “Work and family research in IO/OB: content analysis and review of the literature (1980-2002)”, Journal of Vocational Behavior, Vol 66, (2005).
  • Ø Eija, Huhtala, Satu Uussiautti, & Kaarina Maatta. “See-sawing between work and home: Shift-working mothers’ perceptions on work/family balance”, International Journal of Research Studies in Education, C.1, S.2, (2012).
  • Ø Frone MR, M. Russell & Cooper M.L 1992. Prevalence of work-family conflict: Are work and family boundaries asymmetrically permeable?
  • Ø Frone, M.R, M. Russell & M.L. Cooper. “Antecedents and outcomes of work-family conflict”, Journal of Applied Psychology, Vol 77 (1992).
  • Ø Frone, M.R., J.K. Yardley, & Markel, K.S. “Developing and testing an integrative model of the work-family interface”, Journal of Vocational Behavior, Vol 50, (1997).
  • Ø Frye, N. Kathleen & Breaugh James A. “Family-friendly policies, supervisor support, work-family conflict, family-work conflict, and satisfaction: A test of a conceptual model”, Journal of Business and Psychology, C.19, S.2, (2004).
  • Ø Goode, W. J., Theory of role strain, (1960). American sociological review.
  • Ø Grandey, A.A., B.L. Cordeiro, & A.C. Crouter. “A longitudinal and multi-source test of the work-family conflict and job satisfaction relationship”, Journal of Occupational and Organizational Psychology, Vol. 78, (2005).
  • Ø Greenhaus, Jh & Nj. Beutell, "Sources of conflict brtween work and family roles", Academy of Mannagement Review.10, (1985).
  • Ø Grzywacz, J.G., M.R. Frone G.S. Brewer, & C.T. Kovner, “Quantifying work-family conflict among registered nurses”, Research in Nursing & Health, Vol 29, (2006).
  • Ø Guest, D.E. “Perspectives on the study of work-life balance”, Social Science Information, Vol, 41, (2002).
  • Ø Hall, Douglas T, “A model of coping hall with role conflict: The role behavior of college educated women”, Administrative Science Quarterly, C.17, ss.471-489, (1972).
  • Ø Higgins, C, L. Duxbury, & K .Johnson, 2004. Exploring the Link Between Work-life Conflict and Demands on Canada's Health Care System, Ottawa, Ontario: Healthy Communities Division, Health Canada.
  • Ø Higgins, C.A. & L.E. Duxbury, "Gender differences in work family conflict". Journal of Applied Psychology, 76, (1991).
  • Ø Higgins, Christopher, Duxbury Alan, Elizabeth Linda, & Irving, Richard Harold, “Work-family conflict in the dual-career family”, Organizational Behavior and Human Decision Processes, C.51, S.1, (1992).
  • Ø Huffman, Ann H., Amy B. Adler , Carol A. Dolan, &  Carl A. Castro,  “The impact of Optempo on retention of us personnel in Europe”, US Army Research Unit-Europe: Walter Reed Army Institute of Research (2001).
  • Ø ISNA. 2009. Department of health nursing office news. [Online] Avaible: http://modirnurse. blogfa.com/.
  • Ø Juhari, Rumaya, Hajar Namayandeh, & Siti. Nor Yaacob, “The Effect of Job Satisfaction and Family Satisfaction on Work- Family Conflict (W-FC) and Family-Work Conflict (F-WC) among Married Female Nurses in Shiraz-Iran”. Asian Social Science. Vol. 7, No. 2, (2011).
  • Ø Karimi, L. "Do Female and Male Employees in Iran Experience Similar Work-Family Interference, Job, and Life Satisfaction?" Journal of Family Issues, 30(1), (2008).
  • Ø Lundberg U. M. Frankenhaeuser, 1990. Stress and workload of men and women in high-ranking positions, J Occup Health Psychol.
  • Ø MacInnes, J. “Work-life balance in Europe: a response to the baby bust or reward for the baby boomers?” European Societies, Vol. 8, (2006).
  • Ø Magee, CA, N. Stefanic, P. Caputi, & DC. Iverson, "The Association between Job Demands/Control and Health in Employed Parents: The Mediating Role of Work-to-Family Interference and Enhancement", Journal of Occupational Health Psychology, 17(2), (2012).
  • Ø Olsen, Jane, Michelle, "The Influences of Gender, Family Involvement, and work-family conflict manaers", university of Britis Colubia, DE-6(2/88), (1996).
  • Ø Patel, CJ. A. Beekhan, Z. Paruk & S. Ramgoon, 2008. “Work-family conflict, job satisfaction and spousal support, an exploratory study of nurses experience.
  • Ø Rutter, T, "Job discontent fuels aggressive recruitment of nurses", Bulletin of the World Health Organisation, 79 (12), (2001).
  • Ø Sever, Murat and Hüseyin Cinoglu, “Amerikan Polisinde İş Stresinden Kaynaklanan Aile içi Şiddet Olaylarının Sosyolojik ve İstatistiksel Analizi”, Polis Bilimleri Dergisi (Turkish Journal of Police Studies), C.12, S.1, (2010).
  • Ø Simon, M., A. Kummerling, & H.M. Hasselhorn, “Work-home conflict in the European nursing profession”, International Journal of Occupational and Environmental Health, Vol. 10, (2004).
  • Ø Simunic, Ana & Ljiljana Gregov, Conflict between work and family roles And satisfaction among nurses in Different shift systems in croatia: A questionnaire survey. 63(2012).
  • Ø Tabassum, Ayesha, Kursia Jahan, & Tasnuva Rahman. "Test of Work-to-family and Family-to-work Models of Conflict, Enrichment, and Satisfaction: An Analysis on the Female Primary School Teachers of Bangladesh" World Review of Business Research. Vol. 3. No. 3. (July 2013 Issue). (2013).
  • Ø Voydanoff, P. 2004. Social intergration. Work-family conflicf and facilitation, and job and martial quality. University of Dayton.
  • Ø White J, & J. Beswick "Working long hours. Sheffi eld: Health and Safety Laboratory"; 2003 [displayed 23 April 2012]. Available at http://www.hse.gov.uk/research/hsl_pdf/2003/ hsl03-02.pdf.
  • Ø Yang, C. & A.J. Hawkins, "A cross-cultural test of the work-family interface in forty-eight countries", Journal of marriage and family.66 (2004).