تجربه‌ی زنان معتاد بهبود‌یافته از طرد اجتماعی در شهر قم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10.22095/jwss.2018.89256

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی تجربه‌ی زنان معتاد بهبود‌یافته از طرد اجتماعی در شهر قم بوده است. این پژوهش با روش کیفی انجام شد و 31 نفر از زنان بهبود‌یافته‌ی مراجعه‌کننده به کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر قم با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و نمونه‌گیری هدفمند و نظری مصاحبه شدند و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از شیوه‌ی تحلیل تماتیک بهره گرفته‌ شده است. در این پژوهش، با تحلیل مصاحبه‌­های انجام شده با زنان بهبود‌یافته از اعتیاد پنج مقوله یا تم اصلی استخراج شد و تعدد مراجعه به مراکز مختلف جهت اشتغال به کار، قضاوت نادرست و انگ زنی، عدم تفویض مسئولیت در محل کار و فقدان تخصیص سهمیه استخدامی به زنان بهبود‌یافته ذیل مقوله‌ی «تبعیض جنسیتی مضاعف در روابط اجتماعی»؛ نگاه تحقیرآمیز دوستان و شرکت‌نکردن در جلسات فامیلی ذیل مقوله‌ی «سرزنش و تحقیر»؛ نپذیرفتن نقش مادری و فرزندی در خانواده ذیل مقوله‌ی «قطع شبکه‌ی ارتباطی خانواده و خویشاوندان»؛ بی‌‌اعتمادی دوستان و خویشاوندان ذیل مقوله‌ی «قطع شبکه‌ی ارتباطی دوستان و گروه همسایگان» و تغییر محل سکونت، ساختن گذشته‌ی غیرواقعی ذیل مقوله‌ی «پنهان‌کاری» دسته‌بندی شدند.

کلیدواژه‌ها


  • افشانی، سیدعلیرضا، علی روحانی و سعیده ابراهیمی‌نیا، 1397. «دوسویگی مصرف و آبرو کاوشی زمینه‌مند در رفتار مصرف‌گرایانه­ی‏ زنان در مهمانی‌ها»، مطالعات راهبردی زنان، دوره‌ی 20، ش 79، (1397).
  • باستانی، سوسن، مهین رئیسی، 1391. «روش تحلیل شبکه: استفاده از رویکرد شبکه‌های کل در مطالعه‌ی اجتماعات متن باز»، مطالعات اجتماعی ایران، 5 (2).
  • بشیریه، حسین، 1379. نظریه‌های فرهنگ در قرن بیستم، تهران: آینده پویان.
  • پوگام، سرژ، 1395. جامعه‌شناسی رابطه‌ی‏ اجتماعی، مترجم عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: هرمس.
  • چیرینو، استفان، روبرتو برینی، جیانی کامبیازو و روبرتو مازا، 1382. اعتیاد به مواد مخدر در آینه‌ی روابط خانوادگی، ترجمه‌ی سعید پیرمردی، تهران: همام.
  • سایت انجمن معتادان گمنام (5/5/1395)، کتابچه‌ی 29 با عنوان یک راهنما جهت معرفی جلسات NA، قابل دسترس در: Http: //na-iran.org.
  • سایت خبرآنلاین (02/6/1395)، اعتیاد زنان چگونه در یک دهه بحرانی شد؟، قابل دسترس در: https://www.khabaronline.ir.
  • سایت خبرگزاری پلیس (25/8/1395)، اعتیاد در زنان و عوامل موثر در گرایش زنان به مواد مخدر، قابل دسترس در: http://www.news.police.ir/News/fullStory.
  • ستوده، هدایت‌اللّه، 1380. آسیب‌شناسی اجتماعی، تهران: آوای نور.
  • شهیدی، محمدحسن، 1375. مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، تهران: اطلاعات.
  • قاسمی‌ارگنه، حامد، حمید حیدری، نظام‌الدین‌قاسمی و سمیرا دهقانی‌فیروزآبادی، 1393. «بررسی کارآیی مصاحبه‌ی انگیزشی بر تغییر سبک زندگی معتادین زن در حال بهبود»، اعتیادپژوهی، ش. 31.
  • قاضی‌نژاد، مریم و الهام ساوالان‌پور، 1387. «بررسی رابطه‌ی‏ طرد اجتماعی و آمادگی برای اعتیاد»، زبان و ادبیات فارسی،  ش. 63.
  • کرسول، جان، 1392. طرح پژوهش: رویکردهای کیفی، کمی و ترکیبی، ترجمه‌ی مریم دانای‌طوس و علیرضا کیامنش، تهران: جهاد دانشگاهی.
  • کسلر، دیرک، 1394. نظریه‌های روز جامعه‌شناسی از آیزنشتات تاپسامدرن‌ها، ترجمه‌ی کرامت‌اله راسخ، تهران: آگه.
  • کیان‌پور, مسعود، 1391. تجارب مدیریت احساسات در نظام مراقبت‌های پزشکی (مطالعه‌ی موردی شهر تورنتو)، جامعه‌شناسی کاربردی، 23 (5).
  • محمدپور، احمد، 1389. روش در روش درباره ی ساخت معرفت در علوم انسانی، تهران: جامعه‌شناسان.
  • هورتولانس، رلوف، انجا مشیلز و لودوین میوسن، 1394. انزوای اجتماعی در جامعه‌ی مدرن، ترجمه‌ی لیلا فلاحی سرابی و صادق پیوسته، تهران: جامعه‌شناسان.

 

  • Ø Braun, Clarke, 2006. “Using ThematicAanalysis inPpsychology”, Qualitative Research in Psychology, 3 (2).
  • Ø Brown, Stephanie; Shulamith Lala Ashenberg Straussner (Editors) , 2002. The Handbook of Addiction Treatment for Women, Jossey-Bass Publications.
  • Ø Carpenter, Tracy, 2009. Recovering Women: Intersectional Approaches to African American Addiction, (PhD Thesis, Philosophy), Advisor Amy Shuman, Dissertation Committee Nina Berman, Valerie Lee, Maurice Stevens, The Ohio state university, The graduate schoole.
  • Ø Gordon, Susan Merle, 2002. “Women & Addiction, Gender Issues in Abuse and Treatment”, available at: www. Caron.org.
  • Ø Grant, Judith, 2007. “Rural Women’s Stories of Rrecovery from Addiction”, Addiction Research & Theory, vol 15.
  • Ø Hill, Patricia, 2005. Addiction and Recovery Experiences of African American Women: A Phenomenological Study, (PhD Thesis, Philosophy), Director Marilyn A. Biggerstaff, Virginia Common, Wealth University.
  • Ø Kruk, Edward, Kathryn Sandberg, 2013. “A Home for Body and Soul: Substance Using Women in Recovery”, Harm Reduction Journal, 10:39.
  • Ø White, W, 2002. “Women, Addiction and Rrecovery: A Historical Review”, Counselor, 3 (4).