از زیست گلخانه‌ای تا بازگشت به عادتواره؛ مطالعه تجربۀ زیسته تحصیل دانش‌آموختگان دختر مدارس‌‌اسلامی غیرانتفاعی شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بوردو، بوردو، فرانسه

2 دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی این پژوهش مطالعۀ تجربۀ زیسته تحصیل دختران در مدارس اسلامی غیرانتفاعی دخترانه است. چارچوب مفهومی پژوهش بر اساس مفصل‌بندی مفاهیمی مانند عادتواره بوردیو، مصرف نمایشی وبلن و همچنین، به‌هم‌ریختگی معنایی شوتس و بازاندیشی گیدنز است. این پژوهش به روش تحقیق کیفی و با رویکردی پدیدارشناسانه انجام شده و ابزار تحلیل یافته‌ها تحلیل مضمونی است. بر پایۀ روایتهای افراد مورد گفتگو، چهار مضمون اصلی در تجربۀ آنها عبارت است از: تداوم زیست مرفهانه ذیل برند مدرسه اسلامی در اشاره به مدرسه اسلامی به مثابه بستری برای شکل‌گیری الگوهای مصرفیِ زیست طبقه مرفه، بازتولید احساس اقلیت‌بودگی و شکل‌گیری خرده گفتمان مقاومت در واکنش به نگرش منفی به قشر مذهبی، دینداری آسایش‌طلبانه و فضایی از آنِ خود در ارتباط با فراهم‌ساختن ساختارِ انحصاری و فضایی امن برای دینداری و در نهایت، از زیست گلخانه‌ای تا مواجهه با دیگری و تجربۀ بازاندیشانه. این مطالعه نشان می‌دهد هرچند دانش‌آموختگان این مدارس در رویارویی با تکثر و تنوع بیرون از این مدارس پس از فارغ‌التحصیلی، ذیل بهم‌ریختگیِ معنایی تجربه‌شده در شرایط بازاندیشی قرار می‌گیرند، اما در نهایت، عادتواره‌های مرفهانه چارچوب کنشی و تفسیری ایشان را تعریف می‌کند.

کلیدواژه‌ها