بررسی رابطه ی احساس تنهایی، حمایت ادراک‌شده و رضایت زناشویی با استفاده از شبکه‌های مجازی در بین زوجین تهرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری،گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف از این پژوهش، تبین رابطۀ احساس تنهایی، حمایت ادراک‌شده و رضایت زناشویی با میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و اینترنت در بین زوجین شهر تهران است. در این پژوهش بنابر ماهیت موضوع، از روش پیمایشی و ابزار پرسش‌نامه بهره گرفته شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات از طریق نرم‌افزار «spss» انجام شد. جامعۀ آماری این پژوهش را زنان و مردان متأهل ساکن مناطق 2، 6 و 15 شهر تهران در سال 1397 تشکیل می‌دهد. تعداد نمونه با استفاده از فرمول «کوکران» 385 نفر برآورد شد. یافته‌ها حاکی از وجود رابطۀ معنادار بین متغیرهای پژوهش است ؛ بین متغیر احساس تنهایی و استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی رابطۀ مثبت و معنادار وجود دارد ؛ بین متغیرهای حمایت عاطفی و رضایت زناشویی و استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی رابطۀ منفی معنادار وجود دارد. نتایج حاکی از آن است که آسیب‌های خانوادگی و فردی از مهمترین پیامدهایی است که در اثر استفاده نادرست از شبکه های اجتماعی مجازی در خانواده ها و بین زوجین به وجود می‌آید ؛ عدم حمایت عاطفی از سوی همسر، احساس تنهایی و عدم رضایت از زندگی زناشویی و پناه بردن به شبکه های مجازی منجر به کاهش ارتباطات همسران در خانواده و نهایتاً تعارض های زناشویی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


×     امیرکافی، مهدی، (1383). «طراحی الگوی جامعه­شناختی انزوای اجتماعی در شهر تهران»، (رساله­ی دکتری رشته­ی جامعه‌شناسی، به راهنمایی دکتر مسعود چلپی. دانشگاه تربیت مدرس).
×     باومن، زیگموند، (1392). عشق سیال. ترجمه­ی عرفان ثابتی، تهران: ققنوس.
×     پیوزی، مایکل، (۱۳۷۹). یورگن هابرماس. ترجمه­ی احمد تدین، تهران: هرمس.
×     پیرجلیلی، زهرا؛ سیّد محمّدصادق مهدوی و مصطفی ازکیا، (1397). «آسیب­شناسی تأثیر شبکۀ اجتماعی تلگرام بر روابط خانوادگی زوجین (شهر تهران سال 95)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره 9، ش 1.
×     ذوالفقاری، مریم، مریم فاتحی­زاده و محمدرضا عابدی، (1387). « تعیین رابطة بین طـرح­واره­هـای ناسازگار اوّلیه با ابعاد صمیمیت زناشویی زوجین شهر اصفهان»، خانواده­پژوهی. سال 4، ش 15.
×     رازقی، نادر، محمود شارع پور، مهدی علیزاده، (1396). «تحلیل کیفی انگیزه‌های عضویت در شبکه اجتماعی فیس‌بوک»، انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره 13، ش 47.
×     رهنما، اکبر، (1381). «بررسی تأثیر آموزشهای حین ازدواج بر رضایت زناشویی گروهی از زوجین تحت پوشش کمیتۀ امداد امام خمینی شهر تهران»، ویژه مقالات علوم انسانی دانشور. سال 10، ش 42.
×     سلیمی، عظیمه، بهرام جوکار، روشنک نیکپور، (1388). «ارتباطات اینترنتی در زندگی، بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت». مطالعات روان­شناختی. دوره 5، ش 3.
×     شکربیگی، عالیه، (1396). «بررسی جامعه­شناختی رابطه مصرف شبکه­های اجتماعی مجازی و ظهور تحولات در روابط زناشویی زوجین منطقه 1 شهر تهران»،  جامعه‌شناسی ایران.سال 18، ش 2.
×     عباسی شوازی، محمد تقی، مری هاشم­پورصادقیان، (1396).«مطالعۀ مقایسه‌ای رابطۀ رسانه‌های اجتماعی و شبکۀ روابط خویشاوندی و دوستی بین دو نسل جوان و بزرگسال شهر شیراز»،فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره 13، ش 48.
×     فرقانی، محمد مهدی، ربابه مهاجری، (1397). «رابطه بین میزان استفاده از شبکه­های اجتماعی مجازی و تغییر در سبک زندگی جوانان»،  مطالعات رسانه­های نوین، دوره 4، ش 13.
×     گیدنز، آنتونی، (1387). پیامدهای مدرنیته. ترجمه­ی محسن ثلاثی، تهران: مرکز.
×     مرکز آمار ایران، (1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن کل کشور، تهران: مرکز آمار ایران.
×     ویندال، سون، (1376). کاربرد نظریه­های ارتباطات، ترجمه­ی علیرضا دهقان، تهران: مرکز مطالعات تحقیقات رسانه­ها.
Andreassen, C, 2015). "Online Social Network Site Addiction: a Comprehensive Review", Curr. Addict. Rep. 2 (2).
Ali, K., L., Farrer, A., Gulliver, &  K. M, Griffiths, (2015). “Online peer-to-peer support for young people with mental health problems: A systematic review”. JMIR Mental Health, 2(2).
Barak, A., M., Boniel-Nissim, & J., Suler, (2008). “Fostering empowerment in online support groups”.Computers in Human Behavior, 24(5).
Boyd, Danah, (2008). “Facebook Friend Requests as an Application of Communication Privacy Management Theory”, Computers in Human Behavior: 29.
Bevan, JL & R.,Gomez,. &  L. Sparks, (2014). “Disclosures about Important Life Events on Facebook: Relationships with Stress and Quality of Life”, Computer Human Behavior. 39.
Chang, Hsin Hsin & Su Wen Chen, (2008). “The Impact of Online Store Environment Cues on Purchase Intention: Trust and perceived risk as a mediator”, Online information Review. 32(6).
Chung, J. E. (2013). “Social interaction in online support groups: Preference for online social interaction over offline social interaction”. Computers in Human Behavior, 29(4).
Deters, Grobe & Mehl. Matthias, (2012). “Does Posting Facebook Status Updates Increas or Decrease Loneliness? An Online Social Netwokring Experiment”, Social Psychological and Personality Science. 4(5).
Ellison, N.B. & J, Gray Vitak & R.C. Lampe, (2014). “Cultivating Social Resources on Social Network Sites: Facebook Relationship Maintenance Behaviors and Their Role in Social Capital Processes”, J. Comput.-Mediat. Commun. 19 (4).
Golder, B. (2007). Looking at, Looking up or keepingzup with people? Motives and uses of facebook, in proceedings of the 26th annual, SIGCHI conference on human factors in computing systems New York: ACM.
Grohol, John M. (2009). “Facebook Reinforces Relationship Jealosuy”, World of psychology. Retrieved from: http://psychcentral.com/blog/archives,2009/08/11/ facebook- reinforces relationship jealousy.
Giota, K.G. & G. Kleftaras, (2013). “The Role of Personality and Depression in Problematic Use of Social Networking Sites in Greece”, Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace. 7(3).
Hanyun Huang. (2007). “Gratification-Opportunities, Selfesteem, Loneliness in Determining Usage Preference of BBS and Blog among Mainland Teenagers”, A Thesis for the Degree of Master of Science. The Chinese University of Hong Kong.
Heinrich, L. M., & E. Gullone, (2006). “The clinical significance of loneliness: A literature review”. Clinical Psychology Review, 26(6).
Hertlein, Katherine & Markie Blumer. (2014). the Couple and Family Technology Frame-Work: Intimate Relationships in a Digital Age. New York, Brunner-Routledge.
Hmberger, Yair Amichai & Elisheva Ben-Artezi, (2000). “the Relationship between Extraversion and Neuroticismand the Different Use of the Internet”, Computers in Human Behavior. 16(4).
Hood, M., P.A. Creed, & B.J. Mills, (2017). “Loneliness and online friendships in emerging adults. Personality and Individual Differences”. Advance online publicationhttps://doi.org/10.1016/j.paid.2017.03.045.
Holt-Lunstad, J., T.B. Smith, M. Baker, T. Harris, & D. Stephenson, (2015). “Loneliness and social isolation as risk factors for mortality: A meta-analytic review”. Perspectiveson Psychological Science, 10(2).
Joinson, Adam N. (2008). Looking at, looking up, or Keeping up with People? Motives and Uses of Facebook. In Proceedings of the 26th annual SIGCHI conference on human factors in computing systems. New York, ACM.
Kraut, Robert E & et al , (1998). "Internet Paradox: A Social Technology that Reduces Social Involvement & Psychological Well being?” American Psychologist journal. 53(9).
Kraut, Robert & et al, (1998). Communication and Information: Alternative Uses of Internet in Housholds, Proceedings of the CHI 98. New York, ACM.
Kaakinen, M., T.Keipi, P. Räsänen, & A. Oksanen, (2018). “Cybercrime victimization and subjective well-being: An examination of the buffering effect hypothesis among adolescents and young adults”. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 21(2).
Kevin, Lewis & Kaufman Jason, & Gonzalez Marco, & Andreas Wimmer, & Nicholas Christakis, (2008). “Tastes, Ties, and Time: a New Social Network Dataset Using Facebook.com”, Social Networks.
Kross, E. et al, (2013). “Facebook Use Predicts Declines in Subjective Well-Being in Young Adults”, PLOS One. 8(8), e69841: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0069841.
Kyung Hee Kim, Ryu & Chon Eunjung, & Yeun Margaret, & Choi, Eun JA. J. So-Young & Bum-Woo Nam, (2006). “Internet Addiction in Korean Adolescents and its Relation to Depression and Suicidal ideation: a Questionnaire Survey”, International Journal of nursing studies. 43(2).
Kuss, D. J., M. Griffiths, L. Karila, , & J. Billieux, (2014). “Internet addiction: A systematic review of epidemiological research for the last decade”, Current Pharmaceutical Design, 20(25).
Leidner, D. & H. Koch, & E. Gonzalez, (2010). “Assimilating Generation Y it New hires into Usaa's Workforce: the Role of an Enterprise 2.0 System”, MIS Quart. Exec. 9(4).
Lee, C. Y. S., & S. E. Goldstein, (2016). “Loneliness, stress, and social support in young adulthood: Does the source of support matter?” Journal of Youth and Adolescence, 45(3).
Markman, D & S. Kraft, (1989). Counseling and Therapy of Couples. New York, Brook/Cool Publisher Company.
Minkkinen, J., A. Oksanen, M. Näsi, T. Keipi, M. Kaakinen, & P. Räsänen, (2015). “Does social belonging to primary groups protect young people from the effects of prosuicide sites?” Crisis, 37(1).
McDaniel, Brandon T & Michelle Drouin, & Jaclyn D Cravens, (2017). “Do You Have Anything to Hide? Infidelity-Related Behaviors on Social Media Sites and Marital Satisfaction”, Computers in Human Behavior. 66.
Moreland, J. & J. Fox, (2015). “The Dark Side of Social Networking Sites: an Exploration of the Relational and Psychological Stressors Associated with Facebook Use and Affordances”, Computer Human Behavior. 45.
 Moody, James. (2004). “The Structure of a Social Science Collaboration Network”, American Sociological Review. 69(2).
Ozlem, Orsal. (2013). “Evaluation of Internet Addiction and Depression among University Students”, Procedia - Social and Behavioral Sciences. 82.
Pinquart, Martin. (2008). “Moderating Effect of Dispositional Resilience on Association between Hassles and Psychological Distress”, Journal of applied Developmental psychology.
Räsänen, T., T.Lintonen, A.Tolvanen,  & A. Konu, (2016). “The role of social support in the association between gambling, poor health and health risk-taking”, Scandinavian Journal of Public Health, 44(6).
Song, H. & et al, (2014). “Does Facebook make you Lonely? A Meta-analysis”, Computers in Human Behavior. 36.
Turja, T., A. & et al (2017). “Proeating disorder websites and subjective well‐being: A four‐country study on young people”. International Journal of Eating Disorders, 50(1).
Underwood, H. & B. Findlay, (2004). “Swinburne University of Technology, Australia. Internet Relationships and Their Impact on Primary Relationships”, Behavioral Change. 21(2).
Wellman, Barry & Anabel Quan Haase, & James Witte, & Keith Hampton, (2001). “Does the Internet Increase، Decrease or Supplement Social Capital? Social Networks، Participation، and Community Commitment”, American Behavioral Scientist.
Weiss, Robert. (1973). Loneliness: The Experience of Emotional and Social Isolation. Cmbridge, MIT Press.
Young, k. (1999). “Internet Addiction; Symptoms, Evaluation and Treatment. Innovations in Clinical Practice”, a source book. 17.
Wilson, K. & S. Fornasier, & K.M. White, (2010). “Psychological Predictors of Young Adults' Use of Social Networking Sites”, Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 13.
Wu, L. (2013). “Social Network Effects on Productivity and Job Security: Evidence from the Adoption of a Social Networking Tool”, Inf. Syst. Res. 24(1).
Yang, Chieh-Ju & Chieh-Ju. Tung, (2007). “Comparison of Internet Addicts and Nonaddicts in Taiwanese High School”, Computers in Human Behavior. 23(1).
Yao, M. Z., & Z. J. Zhong, (2014). “Loneliness, social contacts and internet addiction: A cross-lagged panel study”. Computers in Human Behavior, 30.
Zimet, Gregory & Nancy W Dahlem, & Sara G Zimet, & Gordon K. Farley, (1988). “The Multidimensional Scale of Perceived Social Support”, Journal of personality Assessment. 52.
Zeitel-Bank, Natascha & Ute. Tat, (2014). “Social Media and Its Effects on Individuals and Social Systems. Human Capital without Borders: Knowledge and Learning for Quality of Life”, Proceedings of the Management, Knowledge and Learning International Conference.