نوع شناسی ساختار قدرت در خانواده ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

قدرت در سطح گروه های خرد یکی از تعیین‌کننده‌های قوی در روابط بین فردی و نیز مشخص‌کننده سویه‌های توافق و یا تضاد و همچنین شیوه‌های حل مساله در این بستر می‌باشد. خانواده به عنوان یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی، مسئولیت جامعه-پذیر کردن افراد را بر عهده دارد و به درونی کردن چگونگی مواجهه با مشکلات و شیوه‌های حل مساله در دامنه‌ای بین توافق و رضایت، هدایت آمرانه و یا ارعاب و سرکوب می‌انجامد. یکی از عوامل مهم اثرگذار در شیوه‌های حل مساله در سطح خانواده‌ تغییراتِ ساخت خانواده و بالتبع ساختار روابط و قدرت آن می باشد و از این رو اطلاع از وضعیت توزیع قدرت در خانواده و جهت گیری های پیش روی، ضرورت دارد. این مقاله با اتکاء به یک پژوهش ملی در حوزه خانواده از طریق روش کمی و با ابزار پرسشنامه در میان 5004 نفر با روش نمونه گیری دو مرحله ای در ایران تکمیل شده است، و به دنبال آن است تا تصویر و توصیف از وضعیت ساختار قدرت در خانواده ایرانی ارائه نماید. مطابق یافته‌های به دست آمده از این تحقیق، ساختار قدرت در خانواده ایرانی در ابعاد متشکل آن نسبت به گذشته تغییر کرده است به شکلی که توزیع قدرت در بین اعضاء خانواده متقارن‌تر شده و تا میزانی از سطح آمرانگی و سلسله‌مراتبی عمودی آن کاسته شده است. در عوض تمایل و جهت‌گیری خانواده به سمت شیوه-های جدید و مدنی در تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و حل مساله بین اعضاء بیشتر شده است.

کلیدواژه‌ها