پیامدهای مهاجرت خانوادگی زنان متأهل برای ادامه تحصیل در دانشگاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

2 دانشگاه رودهن

10.22095/jwss.2019.109569

چکیده

این پژوهش پیامدهای احتمالی مهاجرت­ خانوادگی زنان متأهل شهر تهران برای ادامه تحصیل در دانشگاه را واکاوی می‌کند. روش پژوهش، طبق ماهیت تحلیل داده‌ها، توصیفی و روش و مراحل گردآوری اطلاعات پیمایشی از نوع شبه‌پانل واپس‌نگر است. جامعه­ی آماری این پژوهش، شامل تمام دانشجویان زن متأهل غیر­تهرانی است که برای ادامه تحصیلات دانشگاهی در دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی، مالک اشتر و خواجه نصیر با همراهی خانواده خود در تهران ساکن شده‌اند. 300 نفر از آنها برای نمونه با روش نمونه‌گیری احتمالی از نوع طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌های موردنیاز با استفاده از پرسش‌نامه‌های محقق‌ساخته جمع‌آوری شدند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان­داد که مهاجرت خانوادگی زنان متأهل برای ادامه تحصیل در دانشگاه به شهر تهران سطح رضایت زناشویی، فرهنگ‌پذیری و کیفیت زندگی را تغییر نداده و سطح پیشین هر سه مورد در موقعیت قبل از مهاجرت و در موقعیت فعلی نیز حفظ‌ شده است، اما میزان گرایش به فرزندآوری، انسجام خانوادگی و تحرک اجتماعی در موقعیت فعلی حفظ نشده و کاهش داشته است. سه عامل نوع دانشگاه محل تحصیل، سطح تحصیلات و مدت‌زمان حضور، کم و کیف پیامدهای مختلفی که زنان مهاجر و خانواده آنها تجربه کرده‌اند را تبیین می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


×    آزاده، منصوره‌اعظم و مرضیه مشتاقیان، (1394). «دشواری‌های بازگشت به مبدأ مهاجرت: جدایی فرهنگی، طرد و بهزیستی (بررسی نمونه‌ای از دانشجویان دختر ساکن خوابگاه‌های دانشگاه تهران و الزهراء)»، مسائل اجتماعی ایران، د 6، ش 1.
×    ابوالمعالی، خدیجه، مینا مجتبایی، ندا رحیمی، (1392). «پیش‌بینی رضایت از زندگی زناشویی بر اساس مهارت‌های حل مسئله اجتماعی و هوش معنوی در افراد متأهل»، علوم رفتاری،  د 7، ش 2.
×    افشاری، زهرا، (1395)، «عوامل اقتصادی-اجتماعی تعیین‌کنندة باروری در ایران (با کاربرد داده‌های پانل)»، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، د 6، ش 22.
×    حسینی، حاتم و محمدجلال عباسی‌شوازی، (1388). «تغییرات اندیشه‌ای و تأثیر آن بر رفتار و ایده‌آل‌های باروری زنان کرد و ترک»، زن در توسعه و سیاست، د 7، ش 2.
×    کاظمی­پور، شهلا و علی قاسمی اردهائی، (1386)، «تجربه اقامتی و تمایل به مهاجرت به شهر تهران»، نامه انجمن جمعیت­شناسی ایران، ش 3.
×    صادقی، رسول و بتول محسن‌آبادی، (1396). «بررسی تأثیر شبکۀ اجتماعی در رفتار و نیات باروری زنان در شهر تهران»، مطالعات راهبردی زنان، د 20، ش 77.
×    صادقی، رسول و لیلا ولدوند، (1392). «جنسیت و مهاجرت: تحلیل جامعه‌شناختی تفاوت‌های جنسیتی در مهاجرت‌های داخلی در ایران». پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، د 4، ش 7.
×    طیبی‌نیا، مهری سادات و محمدتقی شیخی، (۱۳۹۲). «پیامدهای مهاجرت برای خانوارهای مهاجر به شهر تهران»، علوم اجتماعی، ش 1.
×    عالمی‌نیسی، مسعود، (1395). «سن ازدواج و موفقیت حرفه‌ای زنان؛ بررسی تطبیقی مطالعات تجربی در کشورهای مختلف»، مطالعات راهبردی زنان، ش 73.
×    قاسمی‌اردهایی، علی، فیروز راد و حمیده ثوابی، (1393). «بررسی تغییرات باروری زنان برحسب موقعیت‌های اجتماعی-اقتصادی زوجین»، مطالعات راهبردی زنان، ش 64. ‌
×    قاسمی‌سیانی، محمد، (1388). «پیامدهای مهاجرت روستا-شهری نسل جوان روستایی»، پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، د 5، ش 2.
×    قدرتی، حسین، (1394). «فرازوفرود اشتغال زنان در ایران و تفاوت آن با روندهای جهانی»، توسعۀ اجتماعی، د ۹، ش 3.
×    محمودیان، حسین و سراج‌الدین محمودیانی، (1396). «بررسی نقش زنان در فرایند تصمیم‌گیری مهاجرت خانوادگی به استان تهران»، زن در توسعه و سیاست، د 15، ش 4.
×    مشفق، محمود و معصومه خزایی، (1394). «تحلیلی بر ویژگی­ها و تعیین کننده­های مهاجرت مستقل زنان در ایران»، مطالعات راهبردی زنان، ش 67. ‌
 
  • Ø Antman, Francisca M, (2018). "Women and Migration. Bonn, Germany",  Institute of Labor Economics (IZA) Discussion Papers, No. 11282.
  • Ø Barry, Declan T, (2005). “Measuring Acculturation Among Male Arab Immigrants in the United States: An Exploratory Study”, Journal of Immigrant Health, 7 (3).
  • Ø Baykara-Krumme, Helen & Tineke Fokkema, (2018). "The impact of migration on intergenerational solidarity types", Journal of Ethnic and Migration Studies, ‌45 (10).‌
  • Ø Bourhis, Richard Y, Lena Celine Moise, Stephane Perreault & Sacha Senecal, (1997). "Towards an Interactive Acculturation Model: A Social Psychological Approach", International Journal of Psychology, 32 (6).
  • Ø Chant, S & S Radcliffe, (1992). "Migration and Development: The Importance of Gender", Gender and Migration in Developing Countries, Sylvia Chant, (ed). London; New York: Belhaven Press.
  • Ø Cortes, Patricia & Jose Tessada, (2011). "Low-Skilled Immigration and the Labor Supply of Highly Skilled Women." American Economic Journal: Applied Economics, 3.
  • Ø Docquier, Frederic, B Lindsay Lowell & Abdeslam Marfouk, (2009). "A Gendered Assessment of Highly Skilled Emigration", Population and Development Review, 35 (2).
  • Ø Kulu, H, (2005). "Migration and Fertility: Competing Hypotheses Re-Examined", European Journal of Population, 21 (1).
  • Ø Kulu, H, N Milewski, (2008). "Family Change and Migration in the Life Course: An Introduction", Demographic Research, 17 (19).
  • Ø Li, F, A Findlay, A Jowett & R Skeldon, (1996). "Migrating to Learn and Learning to Migrate: A Study of the Experiences and Intentions of International Student Migrants", International journal of population geography, 2.
  • Ø Li, Weidong, (2018). "Migration and marital instability among migrant workers in China: A gender perspective", Chinese Journal of Sociology. 4 (2).
  • Majelantle R G, Navaneetham K, (2013). "Migration and Fertility: A Review of Theories and Evidences", Journal of Global Econemics, 1 (1).
  • Ø Milewski, Nadja, (2010). "Fertility of Immigrants: A Two-Generational Approach in Germany", Canadian Studies in Population, 39 (1–2).
  • Ø Nauck, B & J Suckow, (2006). "Intergenerational Relationships in Cross-Cultural Comparison: How Social Networks Frame Intergenerational Relations between Mothers and Grandmothers in Japan, Korea, China, Indonesia, Israel, Germany, and Turkey", Journal of Family Issues, 27 (8).
  • Ø Olson, D H, (1999(."Circumflex model of marital & family systems", Journal of Family Therapy, 22.
  • Ø Pedraza, Silvia, (1991). "Women and Migration: The Social Consequences of Gender", Annual Review of Sociology, 17.
  • Ø Peri, Giovanni, (2016). "Immigrants, Productivity, and Labor Markets", Journal of Economic Perspectives, 30 (4).
  • Ø Pfeiffer, Lisa & J Edward Taylor,) 2008). "Gender and the Impacts of International Migration: Evidence from Rural Mexico", International Migration of Women, Andrew R. Morrison, Maurice Schiff, and Mirja Sjöblom (Eds), Washington D C: The World Bank.
  • Ø Plewa, Piotr,( 2016). "The role of civil society in migrants: integration in Poland", From Europe to Local: Migrating Solidarity, (Eds) Marketa eidlova & Daniel Riemer, FEPS and SOLIDAR.
  • Ø Portes, Alejandro, Min Zhou, (1993). "The New Second Generation: Segmented Assimilation and its Variants", The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 530 (1).
  • Ø Portes, Alejandro, Ruben G Rumbaut,  (2001). Legacies: The Story of the Immigrant Second Generation, Berkeley, CA: University of California Press.
  • Ø Ryff, C D & Corey Lee M Keyes, (1995). "The structure of psychological well-being revisited". Journal of Personality and Social Psychology, 69.
  • Ø Salazar-Pastrana, Argely, Teresa Castillo, Arely Paredes-Chi & Federico Dickinson, (2017). "Effects of immigration on women's education: Here they wake you up to a different way of thinking", Journal of Behavior, Health & Social Issues, 8.
  • Ø Shauman, KA, (2010). "Gender Asymmetry in Family Migration: Occupational Inequality or Interposal Comparative Advantage?", Journal of Marriage and Family,(72).
  • Ø Thadani, Veena N & Michael P Todaro, (1984). "Female Migration: A Conceptual Framework", Women in the Cities of Asia: Migration and Urban Adaptation, James T. Fawcett, Siew-Ean Khoo and Peter C. Smith, eds. Boulder, Colorado: Westview Press.
  • Ø Wolff, F C, (2019). "First-generation Immigrant Transfers and Mobility Intentions: Longitudinal Evidence from France", Journal of Ethnic and Migration Studies, V 45.
  • Ø Zane, Nolan & Winnie Mak, (2003). "Major Approaches to the Measurement of Acculturation Among Ethnic Minority Populations: A Content Analysis and an Alternative Empirical Strategy", K M Chun, P Balls Organista & G. Marín (Eds), Acculturation: Advances in theory, measurement, and applied research. Washington DC: American Psychological Association.