راهکارهای مقابله با ازدواج سفید از منظر قرآن و روایات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 کارشناس ارشد تفسیر قرآن دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم

10.22095/jwss.2019.105755

چکیده

خانواده یکی از مهم­ترین پایه­های اساسی جامعه است که با ازدواج شکل می­گیرد. اهمیت این نهاد به حدی است که در قرآن و روایات به ارتباط بین اعضای آن از ابتدای تشکیل توجه ویژه­ شده و دستورات ویژه­ای برای آن مقدر شده است. در طول زمان، عوامل متعددی روال طبیعی و فطری ازدواج را دگرگون ساخته و تا حدودی آن را از حالت شرع و عرف خارج کرده است. کاهش معنویت، دنیاگرایی، بی­تعهدی طرفین و موانع اقتصادی از موارد مهمی است که در ایجاد این  تغییرات و شکل­گیری پدیده­ای نظیر ازدواج سفید( نوعی زندگی زناشویی و برقراری رابطه جنسی بدون ثبت رسمی پیوند ازدواج) نقش داشته است. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی راهکارهایی را برای پیشگیری از گسترش ازدواج سفید از منظر آیات و روایات پیشنهاد داده است. نتایج پژوهش مؤید آن است که تمسک به قرآن و معنویت، گسترش آشنایی با فرهنگ آموزه­های دینی، رعایت حیا و عفت، اهتمام و پایبندی به سبک زندگی اسلامی و الگو قراردادن زندگی پیشوایان معصوم (ع) مانع از شیوع این شکل از ارتباط حرام با عنوان ازدواج سفید در جامعه می­­شود.

کلیدواژه‌ها


×      قرآن کریم.

×      سید رضی، 1414 ق. نهج البلاغه، ترجمه: صالح صبحی، قم: هجرت.

×      پاینده، ابوالقاسم، 1390. نهج الفصاحه (مجموعه کلمات قصار حضرت رسول صلى‌الله‌علیه‌و‌آله)»، تهران: بدرقه جاویدان.

×     ابن بابویه قمی، محمد بن علی (شیخ صدوق)، «من لا یحضره الفقیه»، مصحح: علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، چاپ دوم: 1413ق.

×      ابن فارس، ابوالحسین احمد، 1404ق. معجم مقاییس اللغه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.

×      ابن منظور، ابی­الفضل جمال‌الدین محمدبن مکرم، 1405ق. لسان العرب، قم: دار احیاء التراث العربی.

×      آزادارمکی، تقی، سحر طالبی، مریم ایثاری و محمدحسین شریفی ساعی، 1391. «هم­خانگی؛ پیدایش شکلهای جدید خانواده در تهران»، جامعه­پژوهی فرهنگی،سال سوم، ش 1.

×      آزادارمکی، تقی، محمدحسین شریفی ساعی، مریم ایثاری و سحر طالبی، 1390. «سنخ‌شناسی الگوهای روابط جنسی پیش از ازدواج در ایران»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، ش 2.

×      بستان، حسین، 1383. اسلام و جامعه­شناسی خانواده، قم: حوزه و دانشگاه.

×      پارسا، رحیم، 1387. ازدواج موقت در آینه قرآن و سنت، تهران: مشعر.

×     تقی­پور، علیرضا، 1396. «قرآن و بازدارنگی از جرایم جنسی»، دوفصلنامه علمی تخصص مطالعات فقهی حقوقی،

×      تمیمى آمدى، عبدالواحدبن محمد، 1366. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، قم: دفتر تبلیغات.

×      جاوید، محمدجواد و مریم مهاجری، 1397. «مبانی مداخله­­ی دولت در نهاد خانواده در نظام حقوقی ایران»، مطالعات راهبردی زنان، ش 82.

×     جوادی آملی، عبدالله، درس فقه «نکاح»، 7/7/1394به نقل از وبگاه                  (http://javadi.esra.ir)

×      حجازی، سیده شیرین، 1397. «نظام اخلاقی عفاف از منظر قرآن کریم برمبنای سوره­ی نور»، مطالعات راهبردی زنان، ش 80.

×      حر عاملی، محمدبن حسن، 1409. وسائل الشیعه، قم: موسسه آل­البیت.

×      حسنی، شادی، 1396. «حل بحران ازدواج سفید بر مبنای فقه اسلامی»، مطالعات معرفی دانشگاه آزاد اسلامی، ش2.

×      حیدری، حلیمه، 1394. «تبرج و مصادیق آن با تأکیدی بر تفاسیر فقهی»، مطالعات پژوهشی زنان، ش 1.

×      راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد، 1404ق. مفردات فی غریب القرآن، دفتر نشر الکتاب، مدرسه فقاهت

×      ربیع­نتاج، سیدعلی اکبر و عالیه روح­اله‌زاده اندواری، 1389. «حضور زن در جامعه از دیدگاه قرآن و روایات»، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، ش 6.

×      رضایی، حسن، 1394. «ازدواج سفید یا هم­باشی سیاه»، پایش سبک زندگی، ش 6.

×      زبیدی، مرتضی، 1369. تاج ­العروس من جواهر القاموس، تصحیح علی شیری، تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی.

×      شمس­اللهی، زهرا، 1395. بررسی جامعه‌شناختی نگرش جوانان نسبت به شکل‌های نوظهور خانواده با تأکید بر زوج‌زیستی در شهرستان همدان، (پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه­شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه مازندران، به راهنمایی یعقوب فروتن).

×       صفایی ، امین ، 1395 ، «بررسی جنبه‌های روان‌شناختی ازدواج سفید در میان جوانان»، همایش بین المللی افق های نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آسیب های اجتماعی – تهران، انجمن افق نوین علم و فناوری، (https://www.civilica.com)

×      طباطبائی، محمدحسین، 1374. المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه محمدباقر موسوی، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

×      طبرسى، حسن‌بن فضل، 1412 ق. مکارم الأخلاق، قم: الشریف الرضی.

×     طوسی،محمد بن حسن(شیخ طوسی)، ۱۳۸۸ش، الأمالی،ترجمه صادق حسن‌زاده، قم: نشر اندیشه هادی.

×      علی­آبادی، مینا، طاهره شفایی و موسی زرقی، ۱۳۹۶. «ازدواج سفید از دیدگاه اسلام و دانشجویان»، اولین همایش ملی علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روانشناسی و امنیت اجتماعی، تهران: دانشگاه آل طه- معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز.                                          ( https://www.civilica.com)       

×      فراهیدی، خلیل‌بن احمد، 1410. کتاب العین، قم: هجرت.

×       فقیهی، علی،1376 ، «تقوا و آثار تربیتی آن»، مجله تربیت، شماره‌120.

×       قرشى بنابى، 1412ق، «قاموس قرآن»، تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم.

×      قنبریان، مهدی، 1396.، «بررسی ازدواج سفید در نظام حقوقی ایران و غرب (مدرنیته)»، مطالعات حقوقی، ش 2.

×      کاظمی­پور، شهلا، 1388. «سنجش نگرش جوانان نسبت به ازدواج و شناخت آثار و پیامدهای آن با تأکید بر ازدواج­های دانشجویی»، مطالعات معرفی دانشگاه آزاد اسلامی، ش 2.

×      کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق. الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

×      کوثری، مسعود و سیداحمد عسگری، 1394. «بازنمایی خانوادة ایرانی از منظر روابط جنسیتی و نسلی در آگهی‌های تلویزیونی»، تحقیقات فرهنگی در ایران، سال ٨ ، ش 4.

×      گیدنز، آنتونی، 1373. جامعه­شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

×      مجلسی، محمدباقر، 1364. بحار الانوار»، ترجمه: ابوالحسن موسوى همدانى، تهران، کتابخانه مسجد ولی‌عصر، چاپ اول

×      مدرسی، محمدتقی، 1377ش. تفسیر هدایت، مشهد: آستان قدس رضوی.

×      مصطفوی، حسن، 1360. التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

×       معین، محمد، 1376. فرهنگ فارسی، تهران: امیرکبیر.

×      مکارم شیرازی، ناصر، 1372. تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

×      نصرتی­نژاد، فرهاد و گیتی بهرامی، 1396. «عوامل تعیین کننده هم­باشی»، مددکاری اجتماعی، ش 2.

×  نوری،حسین ،(محدث نوری)،1408 ، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل‏، قم : مؤسسة آل البیت علیهم السلام‏